Chapter 55

55.1

बृहदश्व उवाच
वृते तु नैषधे भैम्या लोकपाला महौजसः
यान्तो ददृशुरायान्तं द्वापरं कलिना सह

Brihadashva uvacha
Vrite tu naishadhe bhaimya lokapala mahaujasah
Yanto dadrishurayantam dvaparam kalina saha

अथाब्रवीत्कलिं शक्रः संप्रेक्ष्य बलवृत्रहा
द्वापरेण सहायेन कले ब्रूहि क्व यास्यसि

Athabravitkalim shakrah samprekshya balavritraha
Dvaparena sahayena kale bruhi kva yasyasi

ततोऽब्रवीत्कलिः शक्रं दमयन्त्याः स्वयंवरम्
गत्वाहं वरयिष्ये तां मनो हि मम तद्गतम्

Tatobravitkalih shakram damayantyah svayanvaram
Gatvaham varayishye tam mano hi mama tadgatam

तमब्रवीत्प्रहस्येन्द्रो निर्वृत्तः स स्वयंवरः
वृतस्तया नलो राजा पतिरस्मत्समीपतः

Tamabravitprahasyendro nirvrittah sa svayanvarah
Vritastaya nalo raja patirasmatsamipatah

एवमुक्तस्तु शक्रेण कलिः कोपसमन्वितः
देवानामन्त्र्य तान्सर्वानुवाचेदं वचस्तदा

Evamuktastu shakrena kalih kopasamanvitah
Devanamantrya tansarvanuvachedam vachastada

देवानां मानुषं मध्ये यत्सा पतिमविन्दत
ननु तस्या भवेन्न्याय्यं विपुलं दण्डधारणम्

Devanam manusham madhye yatsa patimavindata
Nanu tasya bhavennyayyam vipulam dandadharanam

एवमुक्ते तु कलिना प्रत्यूचुस्ते दिवौकसः
अस्माभिः समनुज्ञातो दमयन्त्या नलो वृतः

Evamukte tu kalina pratyuchuste divaukasah
Asmabhih samanugyato damayantya nalo vritah

कश्च सर्वगुणोपेतं नाश्रयेत नलं नृपम्
यो वेद धर्मानखिलान्यथावच्चरितव्रतः

Kashcha sarvagunopetam nashrayeta nalam nripam
Yo veda dharmanakhilanyathavachcharitavratah

यस्मिन्सत्यं धृतिर्दानं तपः शौचं दमः शमः
ध्रुवाणि पुरुषव्याघ्रे लोकपालसमे नृपे

Yasminsatyam dhritirdanam tapah shaucham damah shamah
Dhruvani purushavyaghre lokapalasame nripe

आत्मानं स शपेन्मूढो हन्याच्चात्मानमात्मना
एवंगुणं नलं यो वै कामयेच्छपितुं कले

Atmanam sa shapenmudho hanyachchatmanamatmana
Evangunam nalam yo vai kamayechchhapitum kale

कृच्छ्रे स नरके मज्जेदगाधे विपुलेऽप्लवे
एवमुक्त्वा कलिं देवा द्वापरं च दिवं ययुः

Krichchhre sa narake majjedagadhe vipuleplave
Evamuktva kalim deva dvaparam cha divam yayuh

ततो गतेषु देवेषु कलिर्द्वापरमब्रवीत्
संहर्तुं नोत्सहे कोपं नले वत्स्यामि द्वापर

Tato gateshu deveshu kalirdvaparamabravit
Sanhartum notsahe kopam nale vatsyami dvapara

भ्रंशयिष्यामि तं राज्यान्न भैम्या सह रंस्यते
त्वमप्यक्षान्समाविश्य कर्तुं साहाय्यमर्हसि

Bhranshayishyami tam rajyanna bhaimya saha ransyate
Tvamapyakshansamavishya kartum sahayyamarhasi