Chapter 53
53.1
बृहदश्व उवाच
सा नमस्कृत्य देवेभ्यः प्रहस्य नलमब्रवीत्
प्रणयस्व यथाश्रद्धं राजन्किं करवाणि ते
Brihadashva uvacha
Sa namaskritya devebhyah prahasya nalamabravit
Pranayasva yathashraddham rajankim karavani te
53.2
अहं चैव हि यच्चान्यन्ममास्ति वसु किंचन
सर्वं तत्तव विश्रब्धं कुरु प्रणयमीश्वर
Aham chaiva hi yachchanyanmamasti vasu kinchana
Sarvam tattava vishrabdham kuru pranayamishvara
53.3
हंसानां वचनं यत्तत्तन्मां दहति पार्थिव
त्वत्कृते हि मया वीर राजानः संनिपातिताः
Hansanam vachanam yattattanmam dahati parthiva
Tvatkrite hi maya vira rajanah sannipatitah
53.4
यदि चेद्भजमानां मां प्रत्याख्यास्यसि मानद
विषमग्निं जलं रज्जुमास्थास्ये तव कारणात्
Yadi chedbhajamanam mam pratyakhyasyasi manada
Vishamagnim jalam rajjumasthasye tava karanat
53.5
एवमुक्तस्तु वैदर्भ्या नलस्तां प्रत्युवाच ह
तिष्ठत्सु लोकपालेषु कथं मानुषमिच्छसि
Evamuktastu vaidarbhya nalastam pratyuvacha ha
Tishthatsu lokapaleshu katham manushamichchhasi
53.6
येषामहं लोककृतामीश्वराणां महात्मनाम्
न पादरजसा तुल्यो मनस्ते तेषु वर्तताम्
Yeshamaham lokakritamishvaranam mahatmanam
Na padarajasa tulyo manaste teshu vartatam
53.7
विप्रियं ह्याचरन्मर्त्यो देवानां मृत्युमृच्छति
त्राहि मामनवद्याङ्गि वरयस्व सुरोत्तमान्
Vipriyam hyacharanmartyo devanam mrityumrichchhati
Trahi mamanavadyangi varayasva surottaman
53.8
ततो बाष्पकलां वाचं दमयन्ती शुचिस्मिता
प्रव्याहरन्ती शनकैर्नलं राजानमब्रवीत्
Tato bashpakalam vacham damayanti shuchismita
Pravyaharanti shanakairnalam rajanamabravit
53.9
अस्त्युपायो मया दृष्टो निरपायो नरेश्वर
येन दोषो न भविता तव राजन्कथंचन
Astyupayo maya drishto nirapayo nareshvara
Yena dosho na bhavita tava rajankathanchana
53.10
त्वं चैव हि नरश्रेष्ठ देवाश्चाग्निपुरोगमाः
आयान्तु सहिताः सर्वे मम यत्र स्वयंवरः
Tvam chaiva hi narashreshtha devashchagnipurogamah
Ayantu sahitah sarve mama yatra svayanvarah
53.11
ततोऽहं लोकपालानां संनिधौ त्वां नरेश्वर
वरयिष्ये नरव्याघ्र नैवं दोषो भविष्यति
Tatoham lokapalanam sannidhau tvam nareshvara
Varayishye naravyaghra naivam dosho bhavishyati
53.12
एवमुक्तस्तु वैदर्भ्या नलो राजा विशां पते
आजगाम पुनस्तत्र यत्र देवाः समागताः
Evamuktastu vaidarbhya nalo raja visham pate
Ajagama punastatra yatra devah samagatah
53.13
तमपश्यंस्तथायान्तं लोकपालाः सहेश्वराः
दृष्ट्वा चैनं ततोऽपृच्छन्वृत्तान्तं सर्वमेव तत्
Tamapashyanstathayantam lokapalah saheshvarah
Drishtva chainam tatoprichchhanvrittantam sarvameva tat
53.14
देवा ऊचुः
कच्चिद्दृष्टा त्वया राजन्दमयन्ती शुचिस्मिता
किमब्रवीच्च नः सर्वान्वद भूमिपतेऽनघ
Deva uchuh
Kachchiddrishta tvaya rajandamayanti shuchismita
Kimabravichcha nah sarvanvada bhumipatenagha
53.15
नल उवाच
भवद्भिरहमादिष्टो दमयन्त्या निवेशनम्
प्रविष्टः सुमहाकक्ष्यं दण्डिभिः स्थविरैर्वृतम्
Nala uvacha
Bhavadbhirahamadishto damayantya niveshanam
Pravishtah sumahakakshyam dandibhih sthavirairvritam
53.16
प्रविशन्तं च मां तत्र न कश्चिद्दृष्टवान्नरः
ऋते तां पार्थिवसुतां भवतामेव तेजसा
Pravishantam cha mam tatra na kashchiddrishtavannarah
Rite tam parthivasutam bhavatameva tejasa
53.17
सख्यश्चास्या मया दृष्टास्ताभिश्चाप्युपलक्षितः
विस्मिताश्चाभवन्दृष्ट्वा सर्वा मां विबुधेश्वराः
Sakhyashchasya maya drishtastabhishchapyupalakshitah
Vismitashchabhavandrishtva sarva mam vibudheshvarah
53.18
वर्ण्यमानेषु च मया भवत्सु रुचिरानना
मामेव गतसंकल्पा वृणीते सुरसत्तमाः
Varnyamaneshu cha maya bhavatsu ruchiranana
Mameva gatasankalpa vrinite surasattamah
53.19
अब्रवीच्चैव मां बाला आयान्तु सहिताः सुराः
त्वया सह नरश्रेष्ठ मम यत्र स्वयंवरः
Abravichchaiva mam bala ayantu sahitah surah
Tvaya saha narashreshtha mama yatra svayanvarah
53.20
तेषामहं संनिधौ त्वां वरयिष्ये नरोत्तम
एवं तव महाबाहो दोषो न भवितेति ह
Teshamaham sannidhau tvam varayishye narottama
Evam tava mahabaho dosho na bhaviteti ha
53.21
एतावदेव विबुधा यथावृत्तमुदाहृतम्
मयाशेषं प्रमाणं तु भवन्तस्त्रिदशेश्वराः
Etavadeva vibudha yathavrittamudahritam
Mayashesham pramanam tu bhavantastridasheshvarah