UtshovChapter 52
52.1
बृहदश्व उवाच
तेभ्यः प्रतिज्ञाय नलः करिष्य इति भारत
अथैनान्परिपप्रच्छ कृताञ्जलिरवस्थितः
Brihadashva uvacha
Tebhyah pratigyaya nalah karishya iti bharata
Athainanparipaprachchha kritanjaliravasthitah
52.2
के वै भवन्तः कश्चासौ यस्याहं दूत ईप्सितः
किं च तत्र मया कार्यं कथयध्वं यथातथम्
Ke vai bhavantah kashchasau yasyaham duta ipsitah
Kim cha tatra maya karyam kathayadhvam yathatatham
52.3
एवमुक्ते नैषधेन मघवान्प्रत्यभाषत
अमरान्वै निबोधास्मान्दमयन्त्यर्थमागतान्
Evamukte naishadhena maghavanpratyabhashata
Amaranvai nibodhasmandamayantyarthamagatan
52.4
अहमिन्द्रोऽयमग्निश्च तथैवायमपांपतिः
शरीरान्तकरो नॄणां यमोऽयमपि पार्थिव
Ahamindroyamagnishcha tathaivayamapampatih
Sharirantakaro nrinam yamoyamapi parthiva
52.5
स वै त्वमागतानस्मान्दमयन्त्यै निवेदय
लोकपालाः सहेन्द्रास्त्वां समायान्ति दिदृक्षवः
Sa vai tvamagatanasmandamayantyai nivedaya
Lokapalah sahendrastvam samayanti didrikshavah
52.6
प्राप्तुमिच्छन्ति देवास्त्वां शक्रोऽग्निर्वरुणो यमः
तेषामन्यतमं देवं पतित्वे वरयस्व ह
Praptumichchhanti devastvam shakrognirvaruno yamah
Teshamanyatamam devam patitve varayasva ha
52.7
एवमुक्तः स शक्रेण नलः प्राञ्जलिरब्रवीत्
एकार्थसमवेतं मां न प्रेषयितुमर्हथ
Evamuktah sa shakrena nalah pranjalirabravit
Ekarthasamavetam mam na preshayitumarhatha
52.8
देवा ऊचुः
करिष्य इति संश्रुत्य पूर्वमस्मासु नैषध
न करिष्यसि कस्मात्त्वं व्रज नैषध माचिरम्
Deva uchuh
Karishya iti sanshrutya purvamasmasu naishadha
Na karishyasi kasmattvam vraja naishadha machiram
52.9
बृहदश्व उवाच
एवमुक्तः स देवैस्तैर्नैषधः पुनरब्रवीत्
सुरक्षितानि वेश्मानि प्रवेष्टुं कथमुत्सहे
Brihadashva uvacha
Evamuktah sa devaistairnaishadhah punarabravit
Surakshitani veshmani praveshtum kathamutsahe
52.10
प्रवेक्ष्यसीति तं शक्रः पुनरेवाभ्यभाषत
जगाम स तथेत्युक्त्वा दमयन्त्या निवेशनम्
Pravekshyasiti tam shakrah punarevabhyabhashata
Jagama sa tathetyuktva damayantya niveshanam
52.11
ददर्श तत्र वैदर्भीं सखीगणसमावृताम्
देदीप्यमानां वपुषा श्रिया च वरवर्णिनीम्
Dadarsha tatra vaidarbhim sakhiganasamavritam
Dedipyamanam vapusha shriya cha varavarninim
52.12
अतीव सुकुमाराङ्गीं तनुमध्यां सुलोचनाम्
आक्षिपन्तीमिव च भाः शशिनः स्वेन तेजसा
Ativa sukumarangim tanumadhyam sulochanam
Akshipantimiva cha bhah shashinah svena tejasa
52.13
तस्य दृष्ट्वैव ववृधे कामस्तां चारुहासिनीम्
सत्यं चिकीर्षमाणस्तु धारयामास हृच्छयम्
Tasya drishtvaiva vavridhe kamastam charuhasinim
Satyam chikirshamanastu dharayamasa hrichchhayam
52.14
ततस्ता नैषधं दृष्ट्वा संभ्रान्ताः परमाङ्गनाः
आसनेभ्यः समुत्पेतुस्तेजसा तस्य धर्षिताः
Tatasta naishadham drishtva sambhrantah paramanganah
Asanebhyah samutpetustejasa tasya dharshitah
52.15
प्रशशंसुश्च सुप्रीता नलं ता विस्मयान्विताः
न चैनमभ्यभाषन्त मनोभिस्त्वभ्यचिन्तयन्
Prashashansushcha suprita nalam ta vismayanvitah
Na chainamabhyabhashanta manobhistvabhyachintayan
52.16
अहो रूपमहो कान्तिरहो धैर्यं महात्मनः
कोऽयं देवो नु यक्षो नु गन्धर्वो नु भविष्यति
Aho rupamaho kantiraho dhairyam mahatmanah
Koyam devo nu yaksho nu gandharvo nu bhavishyati
52.17
न त्वेनं शक्नुवन्ति स्म व्याहर्तुमपि किंचन
तेजसा धर्षिताः सर्वा लज्जावत्यो वराङ्गनाः
Na tvenam shaknuvanti sma vyahartumapi kinchana
Tejasa dharshitah sarva lajjavatyo varanganah
52.18
अथैनं स्मयमानेव स्मितपूर्वाभिभाषिणी
दमयन्ती नलं वीरमभ्यभाषत विस्मिता
Athainam smayamaneva smitapurvabhibhashini
Damayanti nalam viramabhyabhashata vismita
52.19
कस्त्वं सर्वानवद्याङ्ग मम हृच्छयवर्धन
प्राप्तोऽस्यमरवद्वीर ज्ञातुमिच्छामि तेऽनघ
Kastvam sarvanavadyanga mama hrichchhayavardhana
Praptosyamaravadvira gyatumichchhami tenagha
52.20
कथमागमनं चेह कथं चासि न लक्षितः
सुरक्षितं हि मे वेश्म राजा चैवोग्रशासनः
Kathamagamanam cheha katham chasi na lakshitah
Surakshitam hi me veshma raja chaivograshasanah
52.21
एवमुक्तस्तु वैदर्भ्या नलस्तां प्रत्युवाच ह
नलं मां विद्धि कल्याणि देवदूतमिहागतम्
Evamuktastu vaidarbhya nalastam pratyuvacha ha
Nalam mam viddhi kalyani devadutamihagatam
52.22
देवास्त्वां प्राप्तुमिच्छन्ति शक्रोऽग्निर्वरुणो यमः
तेषामन्यतमं देवं पतिं वरय शोभने
Devastvam praptumichchhanti shakrognirvaruno yamah
Teshamanyatamam devam patim varaya shobhane
52.23
तेषामेव प्रभावेन प्रविष्टोऽहमलक्षितः
प्रविशन्तं हि मां कश्चिन्नापश्यन्नाप्यवारयत्
Teshameva prabhavena pravishtohamalakshitah
Pravishantam hi mam kashchinnapashyannapyavarayat
52.24
एतदर्थमहं भद्रे प्रेषितः सुरसत्तमैः
एतच्छ्रुत्वा शुभे बुद्धिं प्रकुरुष्व यथेच्छसि
Etadarthamaham bhadre preshitah surasattamaih
Etachchhrutva shubhe buddhim prakurushva yathechchhasi