UtshovChapter 41
41.1
भगवानुवाच
नरस्त्वं पूर्वदेहे वै नारायणसहायवान्
बदर्यां तप्तवानुग्रं तपो वर्षायुतान्बहून्
Bhagavanuvacha
Narastvam purvadehe vai narayanasahayavan
Badaryam taptavanugram tapo varshayutanbahun
41.2
त्वयि वा परमं तेजो विष्णौ वा पुरुषोत्तमे
युवाभ्यां पुरुषाग्र्याभ्यां तेजसा धार्यते जगत्
Tvayi va paramam tejo vishnau va purushottame
Yuvabhyam purushagryabhyam tejasa dharyate jagat
41.3
शक्राभिषेके सुमहद्धनुर्जलदनिस्वनम्
प्रगृह्य दानवाः शस्तास्त्वया कृष्णेन च प्रभो
Shakrabhisheke sumahaddhanurjaladanisvanam
Pragrihya danavah shastastvaya krishnena cha prabho
41.4
एतत्तदेव गाण्डीवं तव पार्थ करोचितम्
मायामास्थाय यद्ग्रस्तं मया पुरुषसत्तम
तूणौ चाप्यक्षयौ भूयस्तव पार्थ यथोचितौ
Etattadeva gandivam tava partha karochitam
Mayamasthaya yadgrastam maya purushasattama
Tunau chapyakshayau bhuyastava partha yathochitau
41.5
प्रीतिमानस्मि वै पार्थ तव सत्यपराक्रम
गृहाण वरमस्मत्तः काङ्क्षितं यन्नरर्षभ
Pritimanasmi vai partha tava satyaparakrama
Grihana varamasmattah kankshitam yannararshabha
41.6
न त्वया सदृशः कश्चित्पुमान्मर्त्येषु मानद
दिवि वा विद्यते क्षत्रं त्वत्प्रधानमरिंदम
Na tvaya sadrishah kashchitpumanmartyeshu manada
Divi va vidyate kshatram tvatpradhanamarindama
41.7
अर्जुन उवाच
भगवन्ददासि चेन्मह्यं कामं प्रीत्या वृषध्वज
कामये दिव्यमस्त्रं तद्घोरं पाशुपतं प्रभो
Arjuna uvacha
Bhagavandadasi chenmahyam kamam pritya vrishadhvaja
Kamaye divyamastram tadghoram pashupatam prabho
41.8
यत्तद्ब्रह्मशिरो नाम रौद्रं भीमपराक्रमम्
युगान्ते दारुणे प्राप्ते कृत्स्नं संहरते जगत्
Yattadbrahmashiro nama raudram bhimaparakramam
Yugante darune prapte kritsnam sanharate jagat
41.9
दहेयं येन संग्रामे दानवान्राक्षसांस्तथा
भूतानि च पिशाचांश्च गन्धर्वानथ पन्नगान्
Daheyam yena sangrame danavanrakshasanstatha
Bhutani cha pishachanshcha gandharvanatha pannagan
41.10
यतः शूलसहस्राणि गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः
शराश्चाशीविषाकाराः संभवन्त्यनुमन्त्रिताः
Yatah shulasahasrani gadashchograpradarshanah
Sharashchashivishakarah sambhavantyanumantritah
41.11
युध्येयं येन भीष्मेण द्रोणेन च कृपेण च
सूतपुत्रेण च रणे नित्यं कटुकभाषिणा
Yudhyeyam yena bhishmena dronena cha kripena cha
Sutaputrena cha rane nityam katukabhashina
41.12
एष मे प्रथमः कामो भगवन्भगनेत्रहन्
त्वत्प्रसादाद्विनिर्वृत्तः समर्थः स्यामहं यथा
Esha me prathamah kamo bhagavanbhaganetrahan
Tvatprasadadvinirvrittah samarthah syamaham yatha
41.13
भगवानुवाच
ददानि तेऽस्त्रं दयितमहं पाशुपतं महत्
समर्थो धारणे मोक्षे संहारे चापि पाण्डव
Bhagavanuvacha
Dadani testram dayitamaham pashupatam mahat
Samartho dharane mokshe sanhare chapi pandava
41.14
नैतद्वेद महेन्द्रोऽपि न यमो न च यक्षराट्
वरुणो वाथ वा वायुः कुतो वेत्स्यन्ति मानवाः
Naitadveda mahendropi na yamo na cha yaksharat
Varuno vatha va vayuh kuto vetsyanti manavah
41.15
न त्वेतत्सहसा पार्थ मोक्तव्यं पुरुषे क्वचित्
जगद्विनिर्दहेत्सर्वमल्पतेजसि पातितम्
Na tvetatsahasa partha moktavyam purushe kvachit
Jagadvinirdahetsarvamalpatejasi patitam
41.16
अवध्यो नाम नास्त्यस्य त्रैलोक्ये सचराचरे
मनसा चक्षुषा वाचा धनुषा च निपात्यते
Avadhyo nama nastyasya trailokye sacharachare
Manasa chakshusha vacha dhanusha cha nipatyate
41.17
वैशंपायन उवाच
तच्छ्रुत्वा त्वरितः पार्थः शुचिर्भूत्वा समाहितः
उपसंगृह्य विश्वेशमधीष्वेति च सोऽब्रवीत्
Vaishampayana uvacha
Tachchhrutva tvaritah parthah shuchirbhutva samahitah
Upasangrihya vishveshamadhishveti cha sobravit
41.18
ततस्त्वध्यापयामास सरहस्य निवर्तनम्
तदस्त्रं पाण्डवश्रेष्ठं मूर्तिमन्तमिवान्तकम्
Tatastvadhyapayamasa sarahasya nivartanam
Tadastram pandavashreshtham murtimantamivantakam
41.19
उपतस्थे महात्मानं यथा त्र्यक्षमुमापतिम्
प्रतिजग्राह तच्चापि प्रीतिमानर्जुनस्तदा
Upatasthe mahatmanam yatha tryakshamumapatim
Pratijagraha tachchapi pritimanarjunastada
41.20
ततश्चचाल पृथिवी सपर्वतवनद्रुमा
ससागरवनोद्देशा सग्रामनगराकरा
Tatashchachala prithivi saparvatavanadruma
Sasagaravanoddesha sagramanagarakara
41.21
शङ्खदुन्दुभिघोषाश्च भेरीणां च सहस्रशः
तस्मिन्मुहूर्ते संप्राप्ते निर्घातश्च महानभूत्
Shankhadundubhighoshashcha bherinam cha sahasrashah
Tasminmuhurte samprapte nirghatashcha mahanabhut
41.22
अथास्त्रं जाज्वलद्घोरं पाण्डवस्यामितौजसः
मूर्तिमद्विष्ठितं पार्श्वे ददृशुर्देवदानवाः
Athastram jajvaladghoram pandavasyamitaujasah
Murtimadvishthitam parshve dadrishurdevadanavah
41.23
स्पृष्टस्य च त्र्यम्बकेन फल्गुनस्यामितौजसः
यत्किंचिदशुभं देहे तत्सर्वं नाशमेयिवत्
Sprishtasya cha tryambakena phalgunasyamitaujasah
Yatkinchidashubham dehe tatsarvam nashameyivat
41.24
स्वर्गं गच्छेत्यनुज्ञातस्त्र्यम्बकेन तदार्जुनः
प्रणम्य शिरसा पार्थः प्राञ्जलिर्देवमैक्षत
Svargam gachchhetyanugyatastryambakena tadarjunah
Pranamya shirasa parthah pranjalirdevamaikshata
41.25
ततः प्रभुस्त्रिदिवनिवासिनां वशी; महामतिर्गिरिश उमापतिः शिवः
धनुर्महद्दितिजपिशाचसूदनं; ददौ भवः पुरुषवराय गाण्डिवम्
Tatah prabhustridivanivasinam vashi; mahamatirgirisha umapatih shivah
Dhanurmahadditijapishachasudanam; dadau bhavah purushavaraya gandivam
41.26
ततः शुभं गिरिवरमीश्वरस्तदा; सहोमया सिततटसानुकन्दरम्
विहाय तं पतगमहर्षिसेवितं; जगाम खं पुरुषवरस्य पश्यतः
Tatah shubham girivaramishvarastada; sahomaya sitatatasanukandaram
Vihaya tam patagamaharshisevitam; jagama kham purushavarasya pashyatah