UtshovChapter 298
298.1
वैशंपायन उवाच
ततस्ते यक्षवचनादुदतिष्ठन्त पाण्डवाः
क्षुत्पिपासे च सर्वेषां क्षणे तस्मिन्व्यगच्छताम्
Vaishampayana uvacha
Tataste yakshavachanadudatishthanta pandavah
Kshutpipase cha sarvesham kshane tasminvyagachchhatam
298.2
युधिष्ठिर उवाच
सरस्येकेन पादेन तिष्ठन्तमपराजितम्
पृच्छामि को भवान्देवो न मे यक्षो मतो भवान्
Yudhishthira uvacha
Sarasyekena padena tishthantamaparajitam
Prichchhami ko bhavandevo na me yaksho mato bhavan
298.3
वसूनां वा भवानेको रुद्राणामथ वा भवान्
अथ वा मरुतां श्रेष्ठो वज्री वा त्रिदशेश्वरः
Vasunam va bhavaneko rudranamatha va bhavan
Atha va marutam shreshtho vajri va tridasheshvarah
298.4
मम हि भ्रातर इमे सहस्रशतयोधिनः
न तं योगं प्रपश्यामि येन स्युर्विनिपातिताः
Mama hi bhratara ime sahasrashatayodhinah
Na tam yogam prapashyami yena syurvinipatitah
298.5
सुखं प्रतिविबुद्धानामिन्द्रियाण्युपलक्षये
स भवान्सुहृदस्माकमथ वा नः पिता भवान्
Sukham prativibuddhanamindriyanyupalakshaye
Sa bhavansuhridasmakamatha va nah pita bhavan
298.6
यक्ष उवाच
अहं ते जनकस्तात धर्मो मृदुपराक्रम
त्वां दिदृक्षुरनुप्राप्तो विद्धि मां भरतर्षभ
Yaksha uvacha
Aham te janakastata dharmo mriduparakrama
Tvam didrikshuranuprapto viddhi mam bharatarshabha
298.7
यशः सत्यं दमः शौचमार्जवं ह्रीरचापलम्
दानं तपो ब्रह्मचर्यमित्येतास्तनवो मम
Yashah satyam damah shauchamarjavam hrirachapalam
Danam tapo brahmacharyamityetastanavo mama
298.8
अहिंसा समता शान्तिस्तपः शौचममत्सरः
द्वाराण्येतानि मे विद्धि प्रियो ह्यसि सदा मम
Ahinsa samata shantistapah shauchamamatsarah
Dvaranyetani me viddhi priyo hyasi sada mama
298.9
दिष्ट्या पञ्चसु रक्तोऽसि दिष्ट्या ते षट्पदी जिता
द्वे पूर्वे मध्यमे द्वे च द्वे चान्ते सांपरायिके
Dishtya panchasu raktosi dishtya te shatpadi jita
Dve purve madhyame dve cha dve chante samparayike
298.10
धर्मोऽहमस्मि भद्रं ते जिज्ञासुस्त्वामिहागतः
आनृशंस्येन तुष्टोऽस्मि वरं दास्यामि तेऽनघ
Dharmohamasmi bhadram te jigyasustvamihagatah
Anrishansyena tushtosmi varam dasyami tenagha
298.11
वरं वृणीष्व राजेन्द्र दाता ह्यस्मि तवानघ
ये हि मे पुरुषा भक्ता न तेषामस्ति दुर्गतिः
Varam vrinishva rajendra data hyasmi tavanagha
Ye hi me purusha bhakta na teshamasti durgatih
298.12
युधिष्ठिर उवाच
अरणीसहितं यस्य मृग आदाय गच्छति
तस्याग्नयो न लुप्येरन्प्रथमोऽस्तु वरो मम
Yudhishthira uvacha
Aranisahitam yasya mriga adaya gachchhati
Tasyagnayo na lupyeranprathamostu varo mama
298.13
धर्म उवाच
अरणीसहितं तस्य ब्राह्मणस्य हृतं मया
मृगवेषेण कौन्तेय जिज्ञासार्थं तव प्रभो
Dharma uvacha
Aranisahitam tasya brahmanasya hritam maya
Mrigaveshena kaunteya jigyasartham tava prabho
298.14
वैशंपायन उवाच
ददानीत्येव भगवानुत्तरं प्रत्यपद्यत
अन्यं वरय भद्रं ते वरं त्वममरोपम
Vaishampayana uvacha
Dadanityeva bhagavanuttaram pratyapadyata
Anyam varaya bhadram te varam tvamamaropama
298.15
युधिष्ठिर उवाच
वर्षाणि द्वादशारण्ये त्रयोदशमुपस्थितम्
तत्र नो नाभिजानीयुर्वसतो मनुजाः क्वचित्
Yudhishthira uvacha
Varshani dvadasharanye trayodashamupasthitam
Tatra no nabhijaniyurvasato manujah kvachit
298.16
वैशंपायन उवाच
ददानीत्येव भगवानुत्तरं प्रत्यपद्यत
भूयश्चाश्वासयामास कौन्तेयं सत्यविक्रमम्
Vaishampayana uvacha
Dadanityeva bhagavanuttaram pratyapadyata
Bhuyashchashvasayamasa kaunteyam satyavikramam
298.17
यद्यपि स्वेन रूपेण चरिष्यथ महीमिमाम्
न वो विज्ञास्यते कश्चित्त्रिषु लोकेषु भारत
Yadyapi svena rupena charishyatha mahimimam
Na vo vigyasyate kashchittrishu lokeshu bharata
298.18
वर्षं त्रयोदशं चेदं मत्प्रसादात्कुरूद्वहाः
विराटनगरे गूढा अविज्ञाताश्चरिष्यथ
Varsham trayodasham chedam matprasadatkurudvahah
Viratanagare gudha avigyatashcharishyatha
298.19
यद्वः संकल्पितं रूपं मनसा यस्य यादृशम्
तादृशं तादृशं सर्वे छन्दतो धारयिष्यथ
Yadvah sankalpitam rupam manasa yasya yadrisham
Tadrisham tadrisham sarve chhandato dharayishyatha
298.20
अरणीसहितं चेदं ब्राह्मणाय प्रयच्छत
जिज्ञासार्थं मया ह्येतदाहृतं मृगरूपिणा
Aranisahitam chedam brahmanaya prayachchhata
Jigyasartham maya hyetadahritam mrigarupina
298.21
तृतीयं गृह्यतां पुत्र वरमप्रतिमं महत्
त्वं हि मत्प्रभवो राजन्विदुरश्च ममांशभाक्
Tritiyam grihyatam putra varamapratimam mahat
Tvam hi matprabhavo rajanvidurashcha mamanshabhak
298.22
युधिष्ठिर उवाच
देवदेवो मया दृष्टो भवान्साक्षात्सनातनः
यं ददासि वरं तुष्टस्तं ग्रहीष्याम्यहं पितः
Yudhishthira uvacha
Devadevo maya drishto bhavansakshatsanatanah
Yam dadasi varam tushtastam grahishyamyaham pitah
298.23
जयेयं लोभमोहौ च क्रोधं चाहं सदा विभो
दाने तपसि सत्ये च मनो मे सततं भवेत्
Jayeyam lobhamohau cha krodham chaham sada vibho
Dane tapasi satye cha mano me satatam bhavet
298.24
धर्म उवाच
उपपन्नो गुणैः सर्वैः स्वभावेनासि पाण्डव
भवान्धर्मः पुनश्चैव यथोक्तं ते भविष्यति
Dharma uvacha
Upapanno gunaih sarvaih svabhavenasi pandava
Bhavandharmah punashchaiva yathoktam te bhavishyati
298.25
वैशंपायन उवाच
इत्युक्त्वान्तर्दधे धर्मो भगवाँल्लोकभावनः
समेताः पाण्डवाश्चैव सुखसुप्ता मनस्विनः
Vaishampayana uvacha
Ityuktvantardadhe dharmo bhagavanllokabhavanah
Sametah pandavashchaiva sukhasupta manasvinah
298.26
अभ्येत्य चाश्रमं वीराः सर्व एव गतक्लमाः
आरणेयं ददुस्तस्मै ब्राह्मणाय तपस्विने
Abhyetya chashramam virah sarva eva gataklamah
Araneyam dadustasmai brahmanaya tapasvine
298.27
इदं समुत्थानसमागमं मह;त्पितुश्च पुत्रस्य च कीर्तिवर्धनम्
पठन्नरः स्याद्विजितेन्द्रियो वशी; सपुत्रपौत्रः शतवर्षभाग्भवेत्
Idam samutthanasamagamam maha;tpitushcha putrasya cha kirtivardhanam
Pathannarah syadvijitendriyo vashi; saputrapautrah shatavarshabhagbhavet
298.28
न चाप्यधर्मे न सुहृद्विभेदने; परस्वहारे परदारमर्शने
कदर्यभावे न रमेन्मनः सदा; नृणां सदाख्यानमिदं विजानताम्
Na chapyadharme na suhridvibhedane; parasvahare paradaramarshane
Kadaryabhave na ramenmanah sada; nrinam sadakhyanamidam vijanatam