UtshovGet the app

Chapter 297

297.1

वैशंपायन उवाच
स ददर्श हतान्भ्रातॄँल्लोकपालानिव च्युतान्
युगान्ते समनुप्राप्ते शक्रप्रतिमगौरवान्

Vaishampayana uvacha
Sa dadarsha hatanbhratrinllokapalaniva chyutan
Yugante samanuprapte shakrapratimagauravan

297.2

विप्रकीर्णधनुर्बाणं दृष्ट्वा निहतमर्जुनम्
भीमसेनं यमौ चोभौ निर्विचेष्टान्गतायुषः

Viprakirnadhanurbanam drishtva nihatamarjunam
Bhimasenam yamau chobhau nirvicheshtangatayushah

297.3

स दीर्घमुष्णं निःश्वस्य शोकबाष्पपरिप्लुतः
बुद्ध्या विचिन्तयामास वीराः केन निपातिताः

Sa dirghamushnam nihshvasya shokabashpapariplutah
Buddhya vichintayamasa virah kena nipatitah

297.4

नैषां शस्त्रप्रहारोऽस्ति पदं नेहास्ति कस्यचित्
भूतं महदिदं मन्ये भ्रातरो येन मे हताः
एकाग्रं चिन्तयिष्यामि पीत्वा वेत्स्यामि वा जलम्

Naisham shastrapraharosti padam nehasti kasyachit
Bhutam mahadidam manye bhrataro yena me hatah
Ekagram chintayishyami pitva vetsyami va jalam

297.5

स्यात्तु दुर्योधनेनेदमुपांशुविहितं कृतम्
गान्धारराजरचितं सततं जिह्मबुद्धिना

Syattu duryodhanenedamupanshuvihitam kritam
Gandhararajarachitam satatam jihmabuddhina

297.6

यस्य कार्यमकार्यं वा सममेव भवत्युत
कस्तस्य विश्वसेद्वीरो दुर्मतेरकृतात्मनः

Yasya karyamakaryam va samameva bhavatyuta
Kastasya vishvasedviro durmaterakritatmanah

297.7

अथ वा पुरुषैर्गूढैः प्रयोगोऽयं दुरात्मनः
भवेदिति महाबाहुर्बहुधा समचिन्तयत्

Atha va purushairgudhaih prayogoyam duratmanah
Bhavediti mahabahurbahudha samachintayat

297.8

तस्यासीन्न विषेणेदमुदकं दूषितं यथा
मुखवर्णाः प्रसन्ना मे भ्रातॄणामित्यचिन्तयत्

Tasyasinna vishenedamudakam dushitam yatha
Mukhavarnah prasanna me bhratrinamityachintayat

297.9

एकैकशश्चौघबलानिमान्पुरुषसत्तमान्
कोऽन्यः प्रतिसमासेत कालान्तकयमादृते

Ekaikashashchaughabalanimanpurushasattaman
Konyah pratisamaseta kalantakayamadrite

297.10

एतेनाध्यवसायेन तत्तोयमवगाढवान्
गाहमानश्च तत्तोयमन्तरिक्षात्स शुश्रुवे

Etenadhyavasayena tattoyamavagadhavan
Gahamanashcha tattoyamantarikshatsa shushruve

297.11

यक्ष उवाच
अहं बकः शैवलमत्स्यभक्षो; मया नीताः प्रेतवशं तवानुजाः
त्वं पञ्चमो भविता राजपुत्र; न चेत्प्रश्नान्पृच्छतो व्याकरोषि

Yaksha uvacha
Aham bakah shaivalamatsyabhaksho; maya nitah pretavasham tavanujah
Tvam panchamo bhavita rajaputra; na chetprashnanprichchhato vyakaroshi

297.12

मा तात साहसं कार्षीर्मम पूर्वपरिग्रहः
प्रश्नानुक्त्वा तु कौन्तेय ततः पिब हरस्व च

Ma tata sahasam karshirmama purvaparigrahah
Prashnanuktva tu kaunteya tatah piba harasva cha

297.13

युधिष्ठिर उवाच
रुद्राणां वा वसूनां वा मरुतां वा प्रधानभाक्
पृच्छामि को भवान्देवो नैतच्छकुनिना कृतम्

Yudhishthira uvacha
Rudranam va vasunam va marutam va pradhanabhak
Prichchhami ko bhavandevo naitachchhakunina kritam

297.14

हिमवान्पारियात्रश्च विन्ध्यो मलय एव च
चत्वारः पर्वताः केन पातिता भुवि तेजसा

Himavanpariyatrashcha vindhyo malaya eva cha
Chatvarah parvatah kena patita bhuvi tejasa

297.15

अतीव ते महत्कर्म कृतं बलवतां वर
यन्न देवा न गन्धर्वा नासुरा न च राक्षसाः
विषहेरन्महायुद्धे कृतं ते तन्महाद्भुतम्

Ativa te mahatkarma kritam balavatam vara
Yanna deva na gandharva nasura na cha rakshasah
Vishaheranmahayuddhe kritam te tanmahadbhutam

297.16

न ते जानामि यत्कार्यं नाभिजानामि काङ्क्षितम्
कौतूहलं महज्जातं साध्वसं चागतं मम

Na te janami yatkaryam nabhijanami kankshitam
Kautuhalam mahajjatam sadhvasam chagatam mama

297.17

येनास्म्युद्विग्नहृदयः समुत्पन्नशिरोज्वरः
पृच्छामि भगवंस्तस्मात्को भवानिह तिष्ठति

Yenasmyudvignahridayah samutpannashirojvarah
Prichchhami bhagavanstasmatko bhavaniha tishthati

297.18

यक्ष उवाच
यक्षोऽहमस्मि भद्रं ते नास्मि पक्षी जलेचरः
मयैते निहताः सर्वे भ्रातरस्ते महौजसः

Yaksha uvacha
Yakshohamasmi bhadram te nasmi pakshi jalecharah
Mayaite nihatah sarve bhrataraste mahaujasah

297.19

वैशंपायन उवाच
ततस्तामशिवां श्रुत्वा वाचं स परुषाक्षराम्
यक्षस्य ब्रुवतो राजन्नुपक्रम्य तदा स्थितः

Vaishampayana uvacha
Tatastamashivam shrutva vacham sa parushaksharam
Yakshasya bruvato rajannupakramya tada sthitah

297.20

विरूपाक्षं महाकायं यक्षं तालसमुच्छ्रयम्
ज्वलनार्कप्रतीकाशमधृष्यं पर्वतोपमम्

Virupaksham mahakayam yaksham talasamuchchhrayam
Jvalanarkapratikashamadhrishyam parvatopamam

297.21

सेतुमाश्रित्य तिष्ठन्तं ददर्श भरतर्षभः
मेघगम्भीरया वाचा तर्जयन्तं महाबलम्

Setumashritya tishthantam dadarsha bharatarshabhah
Meghagambhiraya vacha tarjayantam mahabalam

297.22

यक्ष उवाच
इमे ते भ्रातरो राजन्वार्यमाणा मयासकृत्
बलात्तोयं जिहीर्षन्तस्ततो वै सूदिता मया

Yaksha uvacha
Ime te bhrataro rajanvaryamana mayasakrit
Balattoyam jihirshantastato vai sudita maya

297.23

न पेयमुदकं राजन्प्राणानिह परीप्सता
पार्थ मा साहसं कार्षीर्मम पूर्वपरिग्रहः
प्रश्नानुक्त्वा तु कौन्तेय ततः पिब हरस्व च

Na peyamudakam rajanprananiha paripsata
Partha ma sahasam karshirmama purvaparigrahah
Prashnanuktva tu kaunteya tatah piba harasva cha

297.24

युधिष्ठिर उवाच
नैवाहं कामये यक्ष तव पूर्वपरिग्रहम्
कामं नैतत्प्रशंसन्ति सन्तो हि पुरुषाः सदा

Yudhishthira uvacha
Naivaham kamaye yaksha tava purvaparigraham
Kamam naitatprashansanti santo hi purushah sada

297.25

यदात्मना स्वमात्मानं प्रशंसेत्पुरुषः प्रभो
यथाप्रज्ञं तु ते प्रश्नान्प्रतिवक्ष्यामि पृच्छ माम्

Yadatmana svamatmanam prashansetpurushah prabho
Yathapragyam tu te prashnanprativakshyami prichchha mam

297.26

यक्ष उवाच
किं स्विदादित्यमुन्नयति के च तस्याभितश्चराः
कश्चैनमस्तं नयति कस्मिंश्च प्रतितिष्ठति

Yaksha uvacha
Kim svidadityamunnayati ke cha tasyabhitashcharah
Kashchainamastam nayati kasminshcha pratitishthati

297.27

युधिष्ठिर उवाच
ब्रह्मादित्यमुन्नयति देवास्तस्याभितश्चराः
धर्मश्चास्तं नयति च सत्ये च प्रतितिष्ठति

Yudhishthira uvacha
Brahmadityamunnayati devastasyabhitashcharah
Dharmashchastam nayati cha satye cha pratitishthati

297.28

यक्ष उवाच
केन स्विच्छ्रोत्रियो भवति केन स्विद्विन्दते महत्
केन द्वितीयवान्भवति राजन्केन च बुद्धिमान्

Yaksha uvacha
Kena svichchhrotriyo bhavati kena svidvindate mahat
Kena dvitiyavanbhavati rajankena cha buddhiman

297.29

युधिष्ठिर उवाच
श्रुतेन श्रोत्रियो भवति तपसा विन्दते महत्
धृत्या द्वितीयवान्भवति बुद्धिमान्वृद्धसेवया

Yudhishthira uvacha
Shrutena shrotriyo bhavati tapasa vindate mahat
Dhritya dvitiyavanbhavati buddhimanvriddhasevaya

297.30

यक्ष उवाच
किं ब्राह्मणानां देवत्वं कश्च धर्मः सतामिव
कश्चैषां मानुषो भावः किमेषामसतामिव

Yaksha uvacha
Kim brahmananam devatvam kashcha dharmah satamiva
Kashchaisham manusho bhavah kimeshamasatamiva

297.31

युधिष्ठिर उवाच
स्वाध्याय एषां देवत्वं तप एषां सतामिव
मरणं मानुषो भावः परिवादोऽसतामिव

Yudhishthira uvacha
Svadhyaya esham devatvam tapa esham satamiva
Maranam manusho bhavah parivadosatamiva

297.32

यक्ष उवाच
किं क्षत्रियाणां देवत्वं कश्च धर्मः सतामिव
कश्चैषां मानुषो भावः किमेषामसतामिव

Yaksha uvacha
Kim kshatriyanam devatvam kashcha dharmah satamiva
Kashchaisham manusho bhavah kimeshamasatamiva

297.33

युधिष्ठिर उवाच
इष्वस्त्रमेषां देवत्वं यज्ञ एषां सतामिव
भयं वै मानुषो भावः परित्यागोऽसतामिव

Yudhishthira uvacha
Ishvastramesham devatvam yagya esham satamiva
Bhayam vai manusho bhavah parityagosatamiva

297.34

यक्ष उवाच
किमेकं यज्ञियं साम किमेकं यज्ञियं यजुः
का चैका वृश्चते यज्ञं कां यज्ञो नातिवर्तते

Yaksha uvacha
Kimekam yagyiyam sama kimekam yagyiyam yajuh
Ka chaika vrishchate yagyam kam yagyo nativartate

297.35

युधिष्ठिर उवाच
प्राणो वै यज्ञियं साम मनो वै यज्ञियं यजुः
वागेका वृश्चते यज्ञं तां यज्ञो नातिवर्तते

Yudhishthira uvacha
Prano vai yagyiyam sama mano vai yagyiyam yajuh
Vageka vrishchate yagyam tam yagyo nativartate

297.36

यक्ष उवाच
किं स्विदापततां श्रेष्ठं किं स्विन्निपततां वरम्
किं स्वित्प्रतिष्ठमानानां किं स्वित्प्रवदतां वरम्

Yaksha uvacha
Kim svidapatatam shreshtham kim svinnipatatam varam
Kim svitpratishthamananam kim svitpravadatam varam

297.37

युधिष्ठिर उवाच
वर्षमापततां श्रेष्ठं बीजं निपततां वरम्
गावः प्रतिष्ठमानानां पुत्रः प्रवदतां वरः

Yudhishthira uvacha
Varshamapatatam shreshtham bijam nipatatam varam
Gavah pratishthamananam putrah pravadatam varah

297.38

यक्ष उवाच
इन्द्रियार्थाननुभवन्बुद्धिमाँल्लोकपूजितः
संमतः सर्वभूतानामुच्छ्वसन्को न जीवति

Yaksha uvacha
Indriyarthananubhavanbuddhimanllokapujitah
Sammatah sarvabhutanamuchchhvasanko na jivati

297.39

युधिष्ठिर उवाच
देवतातिथिभृत्यानां पितॄणामात्मनश्च यः
न निर्वपति पञ्चानामुच्छ्वसन्न स जीवति

Yudhishthira uvacha
Devatatithibhrityanam pitrinamatmanashcha yah
Na nirvapati panchanamuchchhvasanna sa jivati

297.40

यक्ष उवाच
किं स्विद्गुरुतरं भूमेः किं स्विदुच्चतरं च खात्
किं स्विच्छीघ्रतरं वायोः किं स्विद्बहुतरं नृणाम्

Yaksha uvacha
Kim svidgurutaram bhumeh kim sviduchchataram cha khat
Kim svichchhighrataram vayoh kim svidbahutaram nrinam

297.41

युधिष्ठिर उवाच
माता गुरुतरा भूमेः पिता उच्चतरश्च खात्
मनः शीघ्रतरं वायोश्चिन्ता बहुतरी नृणाम्

Yudhishthira uvacha
Mata gurutara bhumeh pita uchchatarashcha khat
Manah shighrataram vayoshchinta bahutari nrinam

297.42

यक्ष उवाच
किं स्वित्सुप्तं न निमिषति किं स्विज्जातं न चोपति
कस्य स्विद्धृदयं नास्ति किं स्विद्वेगेन वर्धते

Yaksha uvacha
Kim svitsuptam na nimishati kim svijjatam na chopati
Kasya sviddhridayam nasti kim svidvegena vardhate

297.43

युधिष्ठिर उवाच
मत्स्यः सुप्तो न निमिषत्यण्डं जातं न चोपति
अश्मनो हृदयं नास्ति नदी वेगेन वर्धते

Yudhishthira uvacha
Matsyah supto na nimishatyandam jatam na chopati
Ashmano hridayam nasti nadi vegena vardhate

297.44

यक्ष उवाच
किं स्वित्प्रवसतो मित्रं किं स्विन्मित्रं गृहे सतः
आतुरस्य च किं मित्रं किं स्विन्मित्रं मरिष्यतः

Yaksha uvacha
Kim svitpravasato mitram kim svinmitram grihe satah
Aturasya cha kim mitram kim svinmitram marishyatah

297.45

युधिष्ठिर उवाच
सार्थः प्रवसतो मित्रं भार्या मित्रं गृहे सतः
आतुरस्य भिषङ्मित्रं दानं मित्रं मरिष्यतः

Yudhishthira uvacha
Sarthah pravasato mitram bharya mitram grihe satah
Aturasya bhishanmitram danam mitram marishyatah

297.46

यक्ष उवाच
किं स्विदेको विचरति जातः को जायते पुनः
किं स्विद्धिमस्य भैषज्यं किं स्विदावपनं महत्

Yaksha uvacha
Kim svideko vicharati jatah ko jayate punah
Kim sviddhimasya bhaishajyam kim svidavapanam mahat

297.47

युधिष्ठिर उवाच
सूर्य एको विचरति चन्द्रमा जायते पुनः
अग्निर्हिमस्य भैषज्यं भूमिरावपनं महत्

Yudhishthira uvacha
Surya eko vicharati chandrama jayate punah
Agnirhimasya bhaishajyam bhumiravapanam mahat

297.48

यक्ष उवाच
किं स्विदेकपदं धर्म्यं किं स्विदेकपदं यशः
किं स्विदेकपदं स्वर्ग्यं किं स्विदेकपदं सुखम्

Yaksha uvacha
Kim svidekapadam dharmyam kim svidekapadam yashah
Kim svidekapadam svargyam kim svidekapadam sukham

297.49

युधिष्ठिर उवाच
दाक्ष्यमेकपदं धर्म्यं दानमेकपदं यशः
सत्यमेकपदं स्वर्ग्यं शीलमेकपदं सुखम्

Yudhishthira uvacha
Dakshyamekapadam dharmyam danamekapadam yashah
Satyamekapadam svargyam shilamekapadam sukham

297.50

यक्ष उवाच
किं स्विदात्मा मनुष्यस्य किं स्विद्दैवकृतः सखा
उपजीवनं किं स्विदस्य किं स्विदस्य परायणम्

Yaksha uvacha
Kim svidatma manushyasya kim sviddaivakritah sakha
Upajivanam kim svidasya kim svidasya parayanam

297.51

युधिष्ठिर उवाच
पुत्र आत्मा मनुष्यस्य भार्या दैवकृतः सखा
उपजीवनं च पर्जन्यो दानमस्य परायणम्

Yudhishthira uvacha
Putra atma manushyasya bharya daivakritah sakha
Upajivanam cha parjanyo danamasya parayanam

297.52

यक्ष उवाच
धन्यानामुत्तमं किं स्विद्धनानां किं स्विदुत्तमम्
लाभानामुत्तमं किं स्वित्किं सुखानां तथोत्तमम्

Yaksha uvacha
Dhanyanamuttamam kim sviddhananam kim sviduttamam
Labhanamuttamam kim svitkim sukhanam tathottamam

297.53

युधिष्ठिर उवाच
धन्यानामुत्तमं दाक्ष्यं धनानामुत्तमं श्रुतम्
लाभानां श्रेष्ठमारोग्यं सुखानां तुष्टिरुत्तमा

Yudhishthira uvacha
Dhanyanamuttamam dakshyam dhananamuttamam shrutam
Labhanam shreshthamarogyam sukhanam tushtiruttama

297.54

यक्ष उवाच
कश्च धर्मः परो लोके कश्च धर्मः सदाफलः
किं नियम्य न शोचन्ति कैश्च संधिर्न जीर्यते

Yaksha uvacha
Kashcha dharmah paro loke kashcha dharmah sadaphalah
Kim niyamya na shochanti kaishcha sandhirna jiryate

297.55

युधिष्ठिर उवाच
आनृशंस्यं परो धर्मस्त्रयीधर्मः सदाफलः
मनो यम्य न शोचन्ति सद्भिः संधिर्न जीर्यते

Yudhishthira uvacha
Anrishansyam paro dharmastrayidharmah sadaphalah
Mano yamya na shochanti sadbhih sandhirna jiryate

297.56

यक्ष उवाच
किं नु हित्वा प्रियो भवति किं नु हित्वा न शोचति
किं नु हित्वार्थवान्भवति किं नु हित्वा सुखी भवेत्

Yaksha uvacha
Kim nu hitva priyo bhavati kim nu hitva na shochati
Kim nu hitvarthavanbhavati kim nu hitva sukhi bhavet

297.57

युधिष्ठिर उवाच
मानं हित्वा प्रियो भवति क्रोधं हित्वा न शोचति
कामं हित्वार्थवान्भवति लोभं हित्वा सुखी भवेत्

Yudhishthira uvacha
Manam hitva priyo bhavati krodham hitva na shochati
Kamam hitvarthavanbhavati lobham hitva sukhi bhavet

297.58

यक्ष उवाच
मृतः कथं स्यात्पुरुषः कथं राष्ट्रं मृतं भवेत्
श्राद्धं मृतं कथं च स्यात्कथं यज्ञो मृतो भवेत्

Yaksha uvacha
Mritah katham syatpurushah katham rashtram mritam bhavet
Shraddham mritam katham cha syatkatham yagyo mrito bhavet

297.59

युधिष्ठिर उवाच
मृतो दरिद्रः पुरुषो मृतं राष्ट्रमराजकम्
मृतमश्रोत्रियं श्राद्धं मृतो यज्ञस्त्वदक्षिणः

Yudhishthira uvacha
Mrito daridrah purusho mritam rashtramarajakam
Mritamashrotriyam shraddham mrito yagyastvadakshinah

297.60

यक्ष उवाच
का दिक्किमुदकं प्रोक्तं किमन्नं पार्थ किं विषम्
श्राद्धस्य कालमाख्याहि ततः पिब हरस्व च

Yaksha uvacha
Ka dikkimudakam proktam kimannam partha kim visham
Shraddhasya kalamakhyahi tatah piba harasva cha

297.61

युधिष्ठिर उवाच
सन्तो दिग्जलमाकाशं गौरन्नं प्रार्थना विषम्
श्राद्धस्य ब्राह्मणः कालः कथं वा यक्ष मन्यसे

Yudhishthira uvacha
Santo digjalamakasham gaurannam prarthana visham
Shraddhasya brahmanah kalah katham va yaksha manyase

297.62

यक्ष उवाच
व्याख्याता मे त्वया प्रश्ना याथातथ्यं परंतप
पुरुषं त्विदानीमाख्याहि यश्च सर्वधनी नरः

Yaksha uvacha
Vyakhyata me tvaya prashna yathatathyam parantapa
Purusham tvidanimakhyahi yashcha sarvadhani narah

297.63

युधिष्ठिर उवाच
दिवं स्पृशति भूमिं च शब्दः पुण्यस्य कर्मणः
यावत्स शब्दो भवति तावत्पुरुष उच्यते

Yudhishthira uvacha
Divam sprishati bhumim cha shabdah punyasya karmanah
Yavatsa shabdo bhavati tavatpurusha uchyate

297.64

तुल्ये प्रियाप्रिये यस्य सुखदुःखे तथैव च
अतीतानागते चोभे स वै सर्वधनी नरः

Tulye priyapriye yasya sukhaduhkhe tathaiva cha
Atitanagate chobhe sa vai sarvadhani narah

297.65

यक्ष उवाच
व्याख्यातः पुरुषो राजन्यश्च सर्वधनी नरः
तस्मात्तवैको भ्रातॄणां यमिच्छसि स जीवतु

Yaksha uvacha
Vyakhyatah purusho rajanyashcha sarvadhani narah
Tasmattavaiko bhratrinam yamichchhasi sa jivatu

297.66

युधिष्ठिर उवाच
श्यामो य एष रक्ताक्षो बृहच्छाल इवोद्गतः
व्यूढोरस्को महाबाहुर्नकुलो यक्ष जीवतु

Yudhishthira uvacha
Shyamo ya esha raktaksho brihachchhala ivodgatah
Vyudhorasko mahabahurnakulo yaksha jivatu

297.67

यक्ष उवाच
प्रियस्ते भीमसेनोऽयमर्जुनो वः परायणम्
स कस्मान्नकुलं राजन्सापत्नं जीवमिच्छसि

Yaksha uvacha
Priyaste bhimasenoyamarjuno vah parayanam
Sa kasmannakulam rajansapatnam jivamichchhasi

297.68

यस्य नागसहस्रेण दशसंख्येन वै बलम्
तुल्यं तं भीममुत्सृज्य नकुलं जीवमिच्छसि

Yasya nagasahasrena dashasankhyena vai balam
Tulyam tam bhimamutsrijya nakulam jivamichchhasi

297.69

तथैनं मनुजाः प्राहुर्भीमसेनं प्रियं तव
अथ केनानुभावेन सापत्नं जीवमिच्छसि

Tathainam manujah prahurbhimasenam priyam tava
Atha kenanubhavena sapatnam jivamichchhasi

297.70

यस्य बाहुबलं सर्वे पाण्डवाः समुपाश्रिताः
अर्जुनं तमपाहाय नकुलं जीवमिच्छसि

Yasya bahubalam sarve pandavah samupashritah
Arjunam tamapahaya nakulam jivamichchhasi

297.71

युधिष्ठिर उवाच
आनृशंस्यं परो धर्मः परमार्थाच्च मे मतम्
आनृशंस्यं चिकीर्षामि नकुलो यक्ष जीवतु

Yudhishthira uvacha
Anrishansyam paro dharmah paramarthachcha me matam
Anrishansyam chikirshami nakulo yaksha jivatu

297.72

धर्मशीलः सदा राजा इति मां मानवा विदुः
स्वधर्मान्न चलिष्यामि नकुलो यक्ष जीवतु

Dharmashilah sada raja iti mam manava viduh
Svadharmanna chalishyami nakulo yaksha jivatu

297.73

यथा कुन्ती तथा माद्री विशेषो नास्ति मे तयोः
मातृभ्यां सममिच्छामि नकुलो यक्ष जीवतु

Yatha kunti tatha madri vishesho nasti me tayoh
Matribhyam samamichchhami nakulo yaksha jivatu

297.74

यक्ष उवाच
यस्य तेऽर्थाच्च कामाच्च आनृशंस्यं परं मतम्
तस्मात्ते भ्रातरः सर्वे जीवन्तु भरतर्षभ

Yaksha uvacha
Yasya terthachcha kamachcha anrishansyam param matam
Tasmatte bhratarah sarve jivantu bharatarshabha

Contains text from DharmicData, made available under the Open Database License (ODbL). Simple meanings are written by AI and can contain mistakes.