Chapter 288
288.1
कुन्त्युवाच
ब्राह्मणं यन्त्रिता राजनुपस्थास्यामि पूजया
यथाप्रतिज्ञं राजेन्द्र न च मिथ्या ब्रवीम्यहम्
Kuntyuvacha
Brahmanam yantrita rajanupasthasyami pujaya
Yathapratigyam rajendra na cha mithya bravimyaham
288.2
एष चैव स्वभावो मे पूजयेयं द्विजानिति
तव चैव प्रियं कार्यं श्रेयश्चैतत्परं मम
Esha chaiva svabhavo me pujayeyam dvijaniti
Tava chaiva priyam karyam shreyashchaitatparam mama
288.3
यद्येवैष्यति सायाह्ने यदि प्रातरथो निशि
यद्यर्धरात्रे भगवान्न मे कोपं करिष्यति
Yadyevaishyati sayahne yadi prataratho nishi
Yadyardharatre bhagavanna me kopam karishyati
288.4
लाभो ममैष राजेन्द्र यद्वै पूजयती द्विजान्
आदेशे तव तिष्ठन्ती हितं कुर्यां नरोत्तम
Labho mamaisha rajendra yadvai pujayati dvijan
Adeshe tava tishthanti hitam kuryam narottama
288.5
विस्रब्धो भव राजेन्द्र न व्यलीकं द्विजोत्तमः
वसन्प्राप्स्यति ते गेहे सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
Visrabdho bhava rajendra na vyalikam dvijottamah
Vasanprapsyati te gehe satyametadbravimi te
288.6
यत्प्रियं च द्विजस्यास्य हितं चैव तवानघ
यतिष्यामि तथा राजन्व्येतु ते मानसो ज्वरः
Yatpriyam cha dvijasyasya hitam chaiva tavanagha
Yatishyami tatha rajanvyetu te manaso jvarah
288.7
ब्राह्मणा हि महाभागाः पूजिताः पृथिवीपते
तारणाय समर्थाः स्युर्विपरीते वधाय च
Brahmana hi mahabhagah pujitah prithivipate
Taranaya samarthah syurviparite vadhaya cha
288.8
साहमेतद्विजानन्ती तोषयिष्ये द्विजोत्तमम्
न मत्कृते व्यथां राजन्प्राप्स्यसि द्विजसत्तमात्
Sahametadvijananti toshayishye dvijottamam
Na matkrite vyatham rajanprapsyasi dvijasattamat
288.9
अपराधे हि राजेन्द्र राज्ञामश्रेयसे द्विजाः
भवन्ति च्यवनो यद्वत्सुकन्यायाः कृते पुरा
Aparadhe hi rajendra ragyamashreyase dvijah
Bhavanti chyavano yadvatsukanyayah krite pura
288.10
नियमेन परेणाहमुपस्थास्ये द्विजोत्तमम्
यथा त्वया नरेन्द्रेदं भाषितं ब्राह्मणं प्रति
Niyamena parenahamupasthasye dvijottamam
Yatha tvaya narendredam bhashitam brahmanam prati
288.11
राजोवाच
एवमेतत्त्वया भद्रे कर्तव्यमविशङ्कया
मद्धितार्थं कुलार्थं च तथात्मार्थं च नन्दिनि
Rajovacha
Evametattvaya bhadre kartavyamavishankaya
Maddhitartham kulartham cha tathatmartham cha nandini
288.12
वैशंपायन उवाच
एवमुक्त्वा तु तां कन्यां कुन्तिभोजो महायशाः
पृथां परिददौ तस्मै द्विजाय सुतवत्सलः
Vaishampayana uvacha
Evamuktva tu tam kanyam kuntibhojo mahayashah
Pritham paridadau tasmai dvijaya sutavatsalah
288.13
इयं ब्रह्मन्मम सुता बाला सुखविवर्धिता
अपराध्येत यत्किंचिन्न तत्कार्यं हृदि त्वया
Iyam brahmanmama suta bala sukhavivardhita
Aparadhyeta yatkinchinna tatkaryam hridi tvaya
288.14
द्विजातयो महाभागा वृद्धबालतपस्विषु
भवन्त्यक्रोधनाः प्रायो विरुद्धेष्वपि नित्यदा
Dvijatayo mahabhaga vriddhabalatapasvishu
Bhavantyakrodhanah prayo viruddheshvapi nityada
288.15
सुमहत्यपराधेऽपि क्षान्तिः कार्या द्विजातिभिः
यथाशक्ति यथोत्साहं पूजा ग्राह्या द्विजोत्तम
Sumahatyaparadhepi kshantih karya dvijatibhih
Yathashakti yathotsaham puja grahya dvijottama
288.16
तथेति ब्राह्मणेनोक्ते स राजा प्रीतमानसः
हंसचन्द्रांशुसंकाशं गृहमस्य न्यवेदयत्
Tatheti brahmanenokte sa raja pritamanasah
Hansachandranshusankasham grihamasya nyavedayat
288.17
तत्राग्निशरणे कॢप्तमासनं तस्य भानुमत्
आहारादि च सर्वं तत्तथैव प्रत्यवेदयत्
Tatragnisharane kliptamasanam tasya bhanumat
Aharadi cha sarvam tattathaiva pratyavedayat
288.18
निक्षिप्य राजपुत्री तु तन्द्रीं मानं तथैव च
आतस्थे परमं यत्नं ब्राह्मणस्याभिराधने
Nikshipya rajaputri tu tandrim manam tathaiva cha
Atasthe paramam yatnam brahmanasyabhiradhane
288.19
तत्र सा ब्राह्मणं गत्वा पृथा शौचपरा सती
विधिवत्परिचारार्हं देववत्पर्यतोषयत्
Tatra sa brahmanam gatva pritha shauchapara sati
Vidhivatparichararham devavatparyatoshayat