Chapter 283
283.1
मार्कण्डेय उवाच
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामुदिते सूर्यमण्डले
कृतपूर्वाह्णिकाः सर्वे समेयुस्ते तपोधनाः
Markandeya uvacha
Tasyam ratryam vyatitayamudite suryamandale
Kritapurvahnikah sarve sameyuste tapodhanah
283.2
तदेव सर्वं सावित्र्या महाभाग्यं महर्षयः
द्युमत्सेनाय नातृप्यन्कथयन्तः पुनः पुनः
Tadeva sarvam savitrya mahabhagyam maharshayah
Dyumatsenaya natripyankathayantah punah punah
283.3
ततः प्रकृतयः सर्वाः शाल्वेभ्योऽभ्यागता नृप
आचख्युर्निहतं चैव स्वेनामात्येन तं नृपम्
Tatah prakritayah sarvah shalvebhyobhyagata nripa
Achakhyurnihatam chaiva svenamatyena tam nripam
283.4
तं मन्त्रिणा हतं श्रुत्वा ससहायं सबान्धवम्
न्यवेदयन्यथातत्त्वं विद्रुतं च द्विषद्बलम्
Tam mantrina hatam shrutva sasahayam sabandhavam
Nyavedayanyathatattvam vidrutam cha dvishadbalam
283.5
ऐकमत्यं च सर्वस्य जनस्याथ नृपं प्रति
सचक्षुर्वाप्यचक्षुर्वा स नो राजा भवत्विति
Aikamatyam cha sarvasya janasyatha nripam prati
Sachakshurvapyachakshurva sa no raja bhavatviti
283.6
अनेन निश्चयेनेह वयं प्रस्थापिता नृप
प्राप्तानीमानि यानानि चतुरङ्गं च ते बलम्
Anena nishchayeneha vayam prasthapita nripa
Praptanimani yanani chaturangam cha te balam
283.7
प्रयाहि राजन्भद्रं ते घुष्टस्ते नगरे जयः
अध्यास्स्व चिररात्राय पितृपैतामहं पदम्
Prayahi rajanbhadram te ghushtaste nagare jayah
Adhyassva chiraratraya pitripaitamaham padam
283.8
चक्षुष्मन्तं च तं दृष्ट्वा राजानं वपुषान्वितम्
मूर्धभिः पतिताः सर्वे विस्मयोत्फुल्ललोचनाः
Chakshushmantam cha tam drishtva rajanam vapushanvitam
Murdhabhih patitah sarve vismayotphullalochanah
283.9
ततोऽभिवाद्य तान्वृद्धान्द्विजानाश्रमवासिनः
तैश्चाभिपूजितः सर्वैः प्रययौ नगरं प्रति
Tatobhivadya tanvriddhandvijanashramavasinah
Taishchabhipujitah sarvaih prayayau nagaram prati
283.10
शैब्या च सह सावित्र्या स्वास्तीर्णेन सुवर्चसा
नरयुक्तेन यानेन प्रययौ सेनया वृता
Shaibya cha saha savitrya svastirnena suvarchasa
Narayuktena yanena prayayau senaya vrita
283.11
ततोऽभिषिषिचुः प्रीत्या द्युमत्सेनं पुरोहिताः
पुत्रं चास्य महात्मानं यौवराज्येऽभ्यषेचयन्
Tatobhishishichuh pritya dyumatsenam purohitah
Putram chasya mahatmanam yauvarajyebhyashechayan
283.12
ततः कालेन महता सावित्र्याः कीर्तिवर्धनम्
तद्वै पुत्रशतं जज्ञे शूराणामनिवर्तिनाम्
Tatah kalena mahata savitryah kirtivardhanam
Tadvai putrashatam jagye shuranamanivartinam
283.13
भ्रातॄणां सोदराणां च तथैवास्याभवच्छतम्
मद्राधिपस्याश्वपतेर्मालव्यां सुमहाबलम्
Bhratrinam sodaranam cha tathaivasyabhavachchhatam
Madradhipasyashvapatermalavyam sumahabalam
283.14
एवमात्मा पिता माता श्वश्रूः श्वशुर एव च
भर्तुः कुलं च सावित्र्या सर्वं कृच्छ्रात्समुद्धृतम्
Evamatma pita mata shvashruh shvashura eva cha
Bhartuh kulam cha savitrya sarvam krichchhratsamuddhritam
283.15
तथैवैषापि कल्याणी द्रौपदी शीलसंमता
तारयिष्यति वः सर्वान्सावित्रीव कुलाङ्गना
Tathaivaishapi kalyani draupadi shilasammata
Tarayishyati vah sarvansavitriva kulangana
283.16
वैशंपायन उवाच
एवं स पाण्डवस्तेन अनुनीतो महात्मना
विशोको विज्वरो राजन्काम्यके न्यवसत्तदा
Vaishampayana uvacha
Evam sa pandavastena anunito mahatmana
Vishoko vijvaro rajankamyake nyavasattada