UtshovChapter 272
272.1
मार्कण्डेय उवाच
ततः श्रुत्वा हतं संख्ये कुम्भकर्णं सहानुगम्
प्रहस्तं च महेष्वासं धूम्राक्षं चातितेजसम्
Markandeya uvacha
Tatah shrutva hatam sankhye kumbhakarnam sahanugam
Prahastam cha maheshvasam dhumraksham chatitejasam
272.2
पुत्रमिन्द्रजितं शूरं रावणः प्रत्यभाषत
जहि रामममित्रघ्न सुग्रीवं च सलक्ष्मणम्
Putramindrajitam shuram ravanah pratyabhashata
Jahi ramamamitraghna sugrivam cha salakshmanam
272.3
त्वया हि मम सत्पुत्र यशो दीप्तमुपार्जितम्
जित्वा वज्रधरं संख्ये सहस्राक्षं शचीपतिम्
Tvaya hi mama satputra yasho diptamuparjitam
Jitva vajradharam sankhye sahasraksham shachipatim
272.4
अन्तर्हितः प्रकाशो वा दिव्यैर्दत्तवरैः शरैः
जहि शत्रूनमित्रघ्न मम शस्त्रभृतां वर
Antarhitah prakasho va divyairdattavaraih sharaih
Jahi shatrunamitraghna mama shastrabhritam vara
272.5
रामलक्ष्मणसुग्रीवाः शरस्पर्शं न तेऽनघ
समर्थाः प्रतिसंसोढुं कुतस्तदनुयायिनः
Ramalakshmanasugrivah sharasparsham na tenagha
Samarthah pratisansodhum kutastadanuyayinah
272.6
अकृता या प्रहस्तेन कुम्भकर्णेन चानघ
खरस्यापचितिः संख्ये तां गच्छस्व महाभुज
Akrita ya prahastena kumbhakarnena chanagha
Kharasyapachitih sankhye tam gachchhasva mahabhuja
272.7
त्वमद्य निशितैर्बाणैर्हत्वा शत्रून्ससैनिकान्
प्रतिनन्दय मां पुत्र पुरा बद्ध्वेव वासवम्
Tvamadya nishitairbanairhatva shatrunsasainikan
Pratinandaya mam putra pura baddhveva vasavam
272.8
इत्युक्तः स तथेत्युक्त्वा रथमास्थाय दंशितः
प्रययाविन्द्रजिद्राजंस्तूर्णमायोधनं प्रति
Ityuktah sa tathetyuktva rathamasthaya danshitah
Prayayavindrajidrajansturnamayodhanam prati
272.9
तत्र विश्राव्य विस्पष्टं नाम राक्षसपुंगवः
आह्वयामास समरे लक्ष्मणं शुभलक्षणम्
Tatra vishravya vispashtam nama rakshasapungavah
Ahvayamasa samare lakshmanam shubhalakshanam
272.10
तं लक्ष्मणोऽप्यभ्यधावत्प्रगृह्य सशरं धनुः
त्रासयंस्तलघोषेण सिंहः क्षुद्रमृगं यथा
Tam lakshmanopyabhyadhavatpragrihya sasharam dhanuh
Trasayanstalaghoshena sinhah kshudramrigam yatha
272.11
तयोः समभवद्युद्धं सुमहज्जयगृद्धिनोः
दिव्यास्त्रविदुषोस्तीव्रमन्योन्यस्पर्धिनोस्तदा
Tayoh samabhavadyuddham sumahajjayagriddhinoh
Divyastravidushostivramanyonyaspardhinostada
272.12
रावणिस्तु यदा नैनं विशेषयति सायकैः
ततो गुरुतरं यत्नमातिष्ठद्बलिनां वरः
Ravanistu yada nainam visheshayati sayakaih
Tato gurutaram yatnamatishthadbalinam varah
272.13
तत एनं महावेगैरर्दयामास तोमरैः
तानागतान्स चिच्छेद सौमित्रिर्निशितैः शरैः
ते निकृत्ताः शरैस्तीक्ष्णैर्न्यपतन्वसुधातले
Tata enam mahavegairardayamasa tomaraih
Tanagatansa chichchheda saumitrirnishitaih sharaih
Te nikrittah sharaistikshnairnyapatanvasudhatale
272.14
तमङ्गदो वालिसुतः श्रीमानुद्यम्य पादपम्
अभिद्रुत्य महावेगस्ताडयामास मूर्धनि
Tamangado valisutah shrimanudyamya padapam
Abhidrutya mahavegastadayamasa murdhani
272.15
तस्येन्द्रजिदसंभ्रान्तः प्रासेनोरसि वीर्यवान्
प्रहर्तुमैच्छत्तं चास्य प्रासं चिच्छेद लक्ष्मणः
Tasyendrajidasambhrantah prasenorasi viryavan
Prahartumaichchhattam chasya prasam chichchheda lakshmanah
272.16
तमभ्याशगतं वीरमङ्गदं रावणात्मजः
गदयाताडयत्सव्ये पार्श्वे वानरपुंगवम्
Tamabhyashagatam viramangadam ravanatmajah
Gadayatadayatsavye parshve vanarapungavam
272.17
तमचिन्त्य प्रहारं स बलवान्वालिनः सुतः
ससर्जेन्द्रजितः क्रोधाच्छालस्कन्धममित्रजित्
Tamachintya praharam sa balavanvalinah sutah
Sasarjendrajitah krodhachchhalaskandhamamitrajit
272.18
सोऽङ्गदेन रुषोत्सृष्टो वधायेन्द्रजितस्तरुः
जघानेन्द्रजितः पार्थ रथं साश्वं ससारथिम्
Songadena rushotsrishto vadhayendrajitastaruh
Jaghanendrajitah partha ratham sashvam sasarathim
272.19
ततो हताश्वात्प्रस्कन्द्य रथात्स हतसारथिः
तत्रैवान्तर्दधे राजन्मायया रावणात्मजः
Tato hatashvatpraskandya rathatsa hatasarathih
Tatraivantardadhe rajanmayaya ravanatmajah
272.20
अन्तर्हितं विदित्वा तं बहुमायं च राक्षसम्
रामस्तं देशमागम्य तत्सैन्यं पर्यरक्षत
Antarhitam viditva tam bahumayam cha rakshasam
Ramastam deshamagamya tatsainyam paryarakshata
272.21
स राममुद्दिश्य शरैस्ततो दत्तवरैस्तदा
विव्याध सर्वगात्रेषु लक्ष्मणं च महारथम्
Sa ramamuddishya sharaistato dattavaraistada
Vivyadha sarvagatreshu lakshmanam cha maharatham
272.22
तमदृश्यं शरैः शूरौ माययान्तर्हितं तदा
योधयामासतुरुभौ रावणिं रामलक्ष्मणौ
Tamadrishyam sharaih shurau mayayantarhitam tada
Yodhayamasaturubhau ravanim ramalakshmanau
272.23
स रुषा सर्वगात्रेषु तयोः पुरुषसिंहयोः
व्यसृजत्सायकान्भूयः शतशोऽथ सहस्रशः
Sa rusha sarvagatreshu tayoh purushasinhayoh
Vyasrijatsayakanbhuyah shatashotha sahasrashah
272.24
तमदृश्यं विचिन्वन्तः सृजन्तमनिशं शरान्
हरयो विविशुर्व्योम प्रगृह्य महतीः शिलाः
Tamadrishyam vichinvantah srijantamanisham sharan
Harayo vivishurvyoma pragrihya mahatih shilah
272.25
तांश्च तौ चाप्यदृश्यः स शरैर्विव्याध राक्षसः
स भृशं ताडयन्वीरो रावणिर्माययावृतः
Tanshcha tau chapyadrishyah sa sharairvivyadha rakshasah
Sa bhrisham tadayanviro ravanirmayayavritah
272.26
तौ शरैराचितौ वीरौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ
पेततुर्गगनाद्भूमिं सूर्याचन्द्रमसाविव
Tau sharairachitau virau bhratarau ramalakshmanau
Petaturgaganadbhumim suryachandramasaviva