Chapter 236

236.1

जनमेजय उवाच
शत्रुभिर्जितबद्धस्य पाण्डवैश्च महात्मभिः
मोक्षितस्य युधा पश्चान्मानस्थस्य दुरात्मनः

Janamejaya uvacha
Shatrubhirjitabaddhasya pandavaishcha mahatmabhih
Mokshitasya yudha pashchanmanasthasya duratmanah

कत्थनस्यावलिप्तस्य गर्वितस्य च नित्यशः
सदा च पौरुषौदार्यैः पाण्डवानवमन्यतः

Katthanasyavaliptasya garvitasya cha nityashah
Sada cha paurushaudaryaih pandavanavamanyatah

दुर्योधनस्य पापस्य नित्याहंकारवादिनः
प्रवेशो हास्तिनपुरे दुष्करः प्रतिभाति मे

Duryodhanasya papasya nityahankaravadinah
Pravesho hastinapure dushkarah pratibhati me

तस्य लज्जान्वितस्यैव शोकव्याकुलचेतसः
प्रवेशं विस्तरेण त्वं वैशंपायन कीर्तय

Tasya lajjanvitasyaiva shokavyakulachetasah
Pravesham vistarena tvam vaishampayana kirtaya

वैशंपायन उवाच
धर्मराजनिसृष्टस्तु धार्तराष्ट्रः सुयोधनः
लज्जयाधोमुखः सीदन्नुपासर्पत्सुदुःखितः

Vaishampayana uvacha
Dharmarajanisrishtastu dhartarashtrah suyodhanah
Lajjayadhomukhah sidannupasarpatsuduhkhitah

स्वपुरं प्रययौ राजा चतुरङ्गबलानुगः
शोकोपहतया बुद्ध्या चिन्तयानः पराभवम्

Svapuram prayayau raja chaturangabalanugah
Shokopahataya buddhya chintayanah parabhavam

विमुच्य पथि यानानि देशे सुयवसोदके
संनिविष्टः शुभे रम्ये भूमिभागे यथेप्सितम्
हस्त्यश्वरथपादातं यथास्थानं न्यवेशयत्

Vimuchya pathi yanani deshe suyavasodake
Sannivishtah shubhe ramye bhumibhage yathepsitam
Hastyashvarathapadatam yathasthanam nyaveshayat

अथोपविष्टं राजानं पर्यङ्के ज्वलनप्रभे
उपप्लुतं यथा सोमं राहुणा रात्रिसंक्षये
उपगम्याब्रवीत्कर्णो दुर्योधनमिदं तदा

Athopavishtam rajanam paryanke jvalanaprabhe
Upaplutam yatha somam rahuna ratrisankshaye
Upagamyabravitkarno duryodhanamidam tada

दिष्ट्या जीवसि गान्धारे दिष्ट्या नः संगमः पुनः
दिष्ट्या त्वया जिताश्चैव गन्धर्वाः कामरूपिणः

Dishtya jivasi gandhare dishtya nah sangamah punah
Dishtya tvaya jitashchaiva gandharvah kamarupinah

दिष्ट्या समग्रान्पश्यामि भ्रातॄंस्ते कुरुनन्दन
विजिगीषून्रणान्मुक्तान्निर्जितारीन्महारथान्

Dishtya samagranpashyami bhratrinste kurunandana
Vijigishunrananmuktannirjitarinmaharathan

अहं त्वभिद्रुतः सर्वैर्गन्धर्वैः पश्यतस्तव
नाशक्नुवं स्थापयितुं दीर्यमाणां स्ववाहिनीम्

Aham tvabhidrutah sarvairgandharvaih pashyatastava
Nashaknuvam sthapayitum diryamanam svavahinim

शरक्षताङ्गश्च भृशं व्यपयातोऽभिपीडितः
इदं त्वत्यद्भुतं मन्ये यद्युष्मानिह भारत

Sharakshatangashcha bhrisham vyapayatobhipiditah
Idam tvatyadbhutam manye yadyushmaniha bharata

अरिष्टानक्षतांश्चापि सदारधनवाहनान्
विमुक्तान्संप्रपश्यामि तस्माद्युद्धादमानुषात्

Arishtanakshatanshchapi sadaradhanavahanan
Vimuktansamprapashyami tasmadyuddhadamanushat

नैतस्य कर्ता लोकेऽस्मिन्पुमान्विद्येत भारत
यत्कृतं ते महाराज सह भ्रातृभिराहवे

Naitasya karta lokesminpumanvidyeta bharata
Yatkritam te maharaja saha bhratribhirahave

एवमुक्तस्तु कर्णेन राजा दुर्योधनस्तदा
उवाचावाक्शिरा राजन्बाष्पगद्गदया गिरा

Evamuktastu karnena raja duryodhanastada
Uvachavakshira rajanbashpagadgadaya gira