Chapter 234
234.1
वैशंपायन उवाच
ततो दिव्यास्त्रसंपन्ना गन्धर्वा हेममालिनः
विसृजन्तः शरान्दीप्तान्समन्तात्पर्यवारयन्
Vaishampayana uvacha
Tato divyastrasampanna gandharva hemamalinah
Visrijantah sharandiptansamantatparyavarayan
234.2
चत्वारः पाण्डवा वीरा गन्धर्वाश्च सहस्रशः
रणे संन्यपतन्राजंस्तदद्भुतमिवाभवत्
Chatvarah pandava vira gandharvashcha sahasrashah
Rane sannyapatanrajanstadadbhutamivabhavat
234.3
यथा कर्णस्य च रथो धार्तराष्ट्रस्य चोभयोः
गन्धर्वैः शतशश्छिन्नौ तथा तेषां प्रचक्रिरे
Yatha karnasya cha ratho dhartarashtrasya chobhayoh
Gandharvaih shatashashchhinnau tatha tesham prachakrire
234.4
तान्समापततो राजन्गन्धर्वाञ्शतशो रणे
प्रत्यगृह्णन्नरव्याघ्राः शरवर्षैरनेकशः
Tansamapatato rajangandharvanshatasho rane
Pratyagrihnannaravyaghrah sharavarshairanekashah
234.5
अवकीर्यमाणाः खगमाः शरवर्षैः समन्ततः
न शेकुः पाण्डुपुत्राणां समीपे परिवर्तितुम्
Avakiryamanah khagamah sharavarshaih samantatah
Na shekuh panduputranam samipe parivartitum
234.6
अभिक्रुद्धानभिप्रेक्ष्य गन्धर्वानर्जुनस्तदा
लक्षयित्वाथ दिव्यानि महास्त्राण्युपचक्रमे
Abhikruddhanabhiprekshya gandharvanarjunastada
Lakshayitvatha divyani mahastranyupachakrame
234.7
सहस्राणां सहस्रं स प्राहिणोद्यमसादनम्
आग्नेयेनार्जुनः संख्ये गन्धर्वाणां बलोत्कटः
Sahasranam sahasram sa prahinodyamasadanam
Agneyenarjunah sankhye gandharvanam balotkatah
234.8
तथा भीमो महेष्वासः संयुगे बलिनां वरः
गन्धर्वाञ्शतशो राजञ्जघान निशितैः शरैः
Tatha bhimo maheshvasah sanyuge balinam varah
Gandharvanshatasho rajanjaghana nishitaih sharaih
234.9
माद्रीपुत्रावपि तथा युध्यमानौ बलोत्कटौ
परिगृह्याग्रतो राजञ्जघ्नतुः शतशः परान्
Madriputravapi tatha yudhyamanau balotkatau
Parigrihyagrato rajanjaghnatuh shatashah paran
234.10
ते वध्यमाना गन्धर्वा दिव्यैरस्त्रैर्महात्मभिः
उत्पेतुः खमुपादाय धृतराष्ट्रसुतांस्ततः
Te vadhyamana gandharva divyairastrairmahatmabhih
Utpetuh khamupadaya dhritarashtrasutanstatah
234.11
तानुत्पतिष्णून्बुद्ध्वा तु कुन्तीपुत्रो धनंजयः
महता शरजालेन समन्तात्पर्यवारयत्
Tanutpatishnunbuddhva tu kuntiputro dhananjayah
Mahata sharajalena samantatparyavarayat
234.12
ते बद्धाः शरजालेन शकुन्ता इव पञ्जरे
ववर्षुरर्जुनं क्रोधाद्गदाशक्त्यृष्टिवृष्टिभिः
Te baddhah sharajalena shakunta iva panjare
Vavarshurarjunam krodhadgadashaktyrishtivrishtibhih
234.13
गदाशक्त्यसिवृष्टीस्ता निहत्य स महास्त्रवित्
गात्राणि चाहनद्भल्लैर्गन्धर्वाणां धनंजयः
Gadashaktyasivrishtista nihatya sa mahastravit
Gatrani chahanadbhallairgandharvanam dhananjayah
234.14
शिरोभिः प्रपतद्भिश्च चरणैर्बाहुभिस्तथा
अश्मवृष्टिरिवाभाति परेषामभवद्भयम्
Shirobhih prapatadbhishcha charanairbahubhistatha
Ashmavrishtirivabhati pareshamabhavadbhayam
234.15
ते वध्यमाना गन्धर्वाः पाण्डवेन महात्मना
भूमिष्ठमन्तरिक्षस्थाः शरवर्षैरवाकिरन्
Te vadhyamana gandharvah pandavena mahatmana
Bhumishthamantarikshasthah sharavarshairavakiran
234.16
तेषां तु शरवर्षाणि सव्यसाची परंतपः
अस्त्रैः संवार्य तेजस्वी गन्धर्वान्प्रत्यविध्यत
Tesham tu sharavarshani savyasachi parantapah
Astraih sanvarya tejasvi gandharvanpratyavidhyata
234.17
स्थूणाकर्णेन्द्रजालं च सौरं चापि तथार्जुनः
आग्नेयं चापि सौम्यं च ससर्ज कुरुनन्दनः
Sthunakarnendrajalam cha sauram chapi tatharjunah
Agneyam chapi saumyam cha sasarja kurunandanah
234.18
ते दह्यमाना गन्धर्वाः कुन्तीपुत्रस्य सायकैः
दैतेया इव शक्रेण विषादमगमन्परम्
Te dahyamana gandharvah kuntiputrasya sayakaih
Daiteya iva shakrena vishadamagamanparam
234.19
ऊर्ध्वमाक्रममाणाश्च शरजालेन वारिताः
विसर्पमाणा भल्लैश्च वार्यन्ते सव्यसाचिना
Urdhvamakramamanashcha sharajalena varitah
Visarpamana bhallaishcha varyante savyasachina
234.20
गन्धर्वांस्त्रासितान्दृष्ट्वा कुन्तीपुत्रेण धीमता
चित्रसेनो गदां गृह्य सव्यसाचिनमाद्रवत्
Gandharvanstrasitandrishtva kuntiputrena dhimata
Chitraseno gadam grihya savyasachinamadravat
234.21
तस्याभिपततस्तूर्णं गदाहस्तस्य संयुगे
गदां सर्वायसीं पार्थः शरैश्चिच्छेद सप्तधा
Tasyabhipatatasturnam gadahastasya sanyuge
Gadam sarvayasim parthah sharaishchichchheda saptadha
234.22
स गदां बहुधा दृष्ट्वा कृत्तां बाणैस्तरस्विना
संवृत्य विद्ययात्मानं योधयामास पाण्डवम्
अस्त्राणि तस्य दिव्यानि योधयामास खे स्थितः
Sa gadam bahudha drishtva krittam banaistarasvina
Sanvritya vidyayatmanam yodhayamasa pandavam
Astrani tasya divyani yodhayamasa khe sthitah
234.23
गन्धर्वराजो बलवान्माययान्तर्हितस्तदा
अन्तर्हितं समालक्ष्य प्रहरन्तमथार्जुनः
ताडयामास खचरैर्दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः
Gandharvarajo balavanmayayantarhitastada
Antarhitam samalakshya praharantamatharjunah
Tadayamasa khacharairdivyastrapratimantritaih
234.24
अन्तर्धानवधं चास्य चक्रे क्रुद्धोऽर्जुनस्तदा
शब्दवेध्यमुपाश्रित्य बहुरूपो धनंजयः
Antardhanavadham chasya chakre kruddhorjunastada
Shabdavedhyamupashritya bahurupo dhananjayah
234.25
स वध्यमानस्तैरस्त्रैरर्जुनेन महात्मना
अथास्य दर्शयामास तदात्मानं प्रियः सखा
Sa vadhyamanastairastrairarjunena mahatmana
Athasya darshayamasa tadatmanam priyah sakha
234.26
चित्रसेनमथालक्ष्य सखायं युधि दुर्बलम्
संजहारास्त्रमथ तत्प्रसृष्टं पाण्डवर्षभः
Chitrasenamathalakshya sakhayam yudhi durbalam
Sanjaharastramatha tatprasrishtam pandavarshabhah
234.27
दृष्ट्वा तु पाण्डवाः सर्वे संहृतास्त्रं धनंजयम्
संजह्रुः प्रद्रुतानश्वाञ्शरवेगान्धनूंषि च
Drishtva tu pandavah sarve sanhritastram dhananjayam
Sanjahruh pradrutanashvansharavegandhanunshi cha
234.28
चित्रसेनश्च भीमश्च सव्यसाची यमावपि
पृष्ट्वा कौशलमन्योन्यं रथेष्वेवावतस्थिरे
Chitrasenashcha bhimashcha savyasachi yamavapi
Prishtva kaushalamanyonyam ratheshvevavatasthire