UtshovChapter 233
233.1
वैशंपायन उवाच
युधिष्ठिरवचः श्रुत्वा भीमसेनपुरोगमाः
प्रहृष्टवदनाः सर्वे समुत्तस्थुर्नरर्षभाः
Vaishampayana uvacha
Yudhishthiravachah shrutva bhimasenapurogamah
Prahrishtavadanah sarve samuttasthurnararshabhah
233.2
अभेद्यानि ततः सर्वे समनह्यन्त भारत
जाम्बूनदविचित्राणि कवचानि महारथाः
Abhedyani tatah sarve samanahyanta bharata
Jambunadavichitrani kavachani maharathah
233.3
ते दंशिता रथैः सर्वे ध्वजिनः सशरासनाः
पाण्डवाः प्रत्यदृश्यन्त ज्वलिता इव पावकाः
Te danshita rathaih sarve dhvajinah sasharasanah
Pandavah pratyadrishyanta jvalita iva pavakah
233.4
तान्रथान्साधु संपन्नान्संयुक्ताञ्जवनैर्हयैः
आस्थाय रथशार्दूलाः शीघ्रमेव ययुस्ततः
Tanrathansadhu sampannansanyuktanjavanairhayaih
Asthaya rathashardulah shighrameva yayustatah
233.5
ततः कौरवसैन्यानां प्रादुरासीन्महास्वनः
प्रयातान्सहितान्दृष्ट्वा पाण्डुपुत्रान्महारथान्
Tatah kauravasainyanam pradurasinmahasvanah
Prayatansahitandrishtva panduputranmaharathan
233.6
जितकाशिनश्च खचरास्त्वरिताश्च महारथाः
क्षणेनैव वने तस्मिन्समाजग्मुरभीतवत्
Jitakashinashcha khacharastvaritashcha maharathah
Kshanenaiva vane tasminsamajagmurabhitavat
233.7
न्यवर्तन्त ततः सर्वे गन्धर्वा जितकाशिनः
दृष्ट्वा रथगतान्वीरान्पाण्डवांश्चतुरो रणे
Nyavartanta tatah sarve gandharva jitakashinah
Drishtva rathagatanviranpandavanshchaturo rane
233.8
तांस्तु विभ्राजतो दृष्ट्वा लोकपालानिवोद्यतान्
व्यूढानीका व्यतिष्ठन्त गन्धमादनवासिनः
Tanstu vibhrajato drishtva lokapalanivodyatan
Vyudhanika vyatishthanta gandhamadanavasinah
233.9
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा धर्मराजस्य धीमतः
क्रमेण मृदुना युद्धमुपक्रामन्त भारत
Ragyastu vachanam shrutva dharmarajasya dhimatah
Kramena mriduna yuddhamupakramanta bharata
233.10
न तु गन्धर्वराजस्य सैनिका मन्दचेतसः
शक्यन्ते मृदुना श्रेयः प्रतिपादयितुं तदा
Na tu gandharvarajasya sainika mandachetasah
Shakyante mriduna shreyah pratipadayitum tada
233.11
ततस्तान्युधि दुर्धर्षः सव्यसाची परंतपः
सान्त्वपूर्वमिदं वाक्यमुवाच खचरान्रणे
Tatastanyudhi durdharshah savyasachi parantapah
Santvapurvamidam vakyamuvacha khacharanrane
233.12
नैतद्गन्धर्वराजस्य युक्तं कर्म जुगुप्सितम्
परदाराभिमर्शश्च मानुषैश्च समागमः
Naitadgandharvarajasya yuktam karma jugupsitam
Paradarabhimarshashcha manushaishcha samagamah
233.13
उत्सृजध्वं महावीर्यान्धृतराष्ट्रसुतानिमान्
दारांश्चैषां विमुञ्चध्वं धर्मराजस्य शासनात्
Utsrijadhvam mahaviryandhritarashtrasutaniman
Daranshchaisham vimunchadhvam dharmarajasya shasanat
233.14
एवमुक्तास्तु गन्धर्वाः पाण्डवेन यशस्विना
उत्स्मयन्तस्तदा पार्थमिदं वचनमब्रुवन्
Evamuktastu gandharvah pandavena yashasvina
Utsmayantastada parthamidam vachanamabruvan
233.15
एकस्यैव वयं तात कुर्याम वचनं भुवि
यस्य शासनमाज्ञाय चराम विगतज्वराः
Ekasyaiva vayam tata kuryama vachanam bhuvi
Yasya shasanamagyaya charama vigatajvarah
233.16
तेनैकेन यथादिष्टं तथा वर्ताम भारत
न शास्ता विद्यतेऽस्माकमन्यस्तस्मात्सुरेश्वरात्
Tenaikena yathadishtam tatha vartama bharata
Na shasta vidyatesmakamanyastasmatsureshvarat
233.17
एवमुक्तस्तु गन्धर्वैः कुन्तीपुत्रो धनंजयः
गन्धर्वान्पुनरेवेदं वचनं प्रत्यभाषत
Evamuktastu gandharvaih kuntiputro dhananjayah
Gandharvanpunarevedam vachanam pratyabhashata
233.18
यदि साम्ना न मोक्षध्वं गन्धर्वा धृतराष्ट्रजम्
मोक्षयिष्यामि विक्रम्य स्वयमेव सुयोधनम्
Yadi samna na mokshadhvam gandharva dhritarashtrajam
Mokshayishyami vikramya svayameva suyodhanam
233.19
एवमुक्त्वा ततः पार्थः सव्यसाची धनंजयः
ससर्ज निशितान्बाणान्खचरान्खचरान्प्रति
Evamuktva tatah parthah savyasachi dhananjayah
Sasarja nishitanbanankhacharankhacharanprati
233.20
तथैव शरवर्षेण गन्धर्वास्ते बलोत्कटाः
पाण्डवानभ्यवर्तन्त पाण्डवाश्च दिवौकसः
Tathaiva sharavarshena gandharvaste balotkatah
Pandavanabhyavartanta pandavashcha divaukasah
233.21
ततः सुतुमुलं युद्धं गन्धर्वाणां तरस्विनाम्
बभूव भीमवेगानां पाण्डवानां च भारत
Tatah sutumulam yuddham gandharvanam tarasvinam
Babhuva bhimaveganam pandavanam cha bharata