UtshovChapter 232
232.1
युधिष्ठिर उवाच
अस्मानभिगतांस्तात भयार्ताञ्शरणैषिणः
कौरवान्विषमप्राप्तान्कथं ब्रूयास्त्वमीदृशम्
Yudhishthira uvacha
Asmanabhigatanstata bhayartansharanaishinah
Kauravanvishamapraptankatham bruyastvamidrisham
232.2
भवन्ति भेदा ज्ञातीनां कलहाश्च वृकोदर
प्रसक्तानि च वैराणि ज्ञातिधर्मो न नश्यति
Bhavanti bheda gyatinam kalahashcha vrikodara
Prasaktani cha vairani gyatidharmo na nashyati
232.3
यदा तु कश्चिज्ज्ञातीनां बाह्यः प्रार्थयते कुलम्
न मर्षयन्ति तत्सन्तो बाह्येनाभिप्रमर्षणम्
Yada tu kashchijgyatinam bahyah prarthayate kulam
Na marshayanti tatsanto bahyenabhipramarshanam
232.4
जानाति ह्येष दुर्बुद्धिरस्मानिह चिरोषितान्
स एष परिभूयास्मानकार्षीदिदमप्रियम्
Janati hyesha durbuddhirasmaniha chiroshitan
Sa esha paribhuyasmanakarshididamapriyam
232.5
दुर्योधनस्य ग्रहणाद्गन्धर्वेण बलाद्रणे
स्त्रीणां बाह्याभिमर्शाच्च हतं भवति नः कुलम्
Duryodhanasya grahanadgandharvena baladrane
Strinam bahyabhimarshachcha hatam bhavati nah kulam
232.6
शरणं च प्रपन्नानां त्राणार्थं च कुलस्य नः
उत्तिष्ठध्वं नरव्याघ्राः सज्जीभवत माचिरम्
Sharanam cha prapannanam tranartham cha kulasya nah
Uttishthadhvam naravyaghrah sajjibhavata machiram
232.7
अर्जुनश्च यमौ चैव त्वं च भीमापराजितः
मोक्षयध्वं धार्तराष्ट्रं ह्रियमाणं सुयोधनम्
Arjunashcha yamau chaiva tvam cha bhimaparajitah
Mokshayadhvam dhartarashtram hriyamanam suyodhanam
232.8
एते रथा नरव्याघ्राः सर्वशस्त्रसमन्विताः
इन्द्रसेनादिभिः सूतैः संयताः कनकध्वजाः
Ete ratha naravyaghrah sarvashastrasamanvitah
Indrasenadibhih sutaih sanyatah kanakadhvajah
232.9
एतानास्थाय वै तात गन्धर्वान्योद्धुमाहवे
सुयोधनस्य मोक्षाय प्रयतध्वमतन्द्रिताः
Etanasthaya vai tata gandharvanyoddhumahave
Suyodhanasya mokshaya prayatadhvamatandritah
232.10
य एव कश्चिद्राजन्यः शरणार्थमिहागतम्
परं शक्त्याभिरक्षेत किं पुनस्त्वं वृकोदर
Ya eva kashchidrajanyah sharanarthamihagatam
Param shaktyabhiraksheta kim punastvam vrikodara
232.11
क इहान्यो भवेत्त्राणमभिधावेति चोदितः
प्राञ्जलिं शरणापन्नं दृष्ट्वा शत्रुमपि ध्रुवम्
Ka ihanyo bhavettranamabhidhaveti choditah
Pranjalim sharanapannam drishtva shatrumapi dhruvam
232.12
वरप्रदानं राज्यं च पुत्रजन्म च पाण्डव
शत्रोश्च मोक्षणं क्लेशात्त्रीणि चैकं च तत्समम्
Varapradanam rajyam cha putrajanma cha pandava
Shatroshcha mokshanam kleshattrini chaikam cha tatsamam
232.13
किं ह्यभ्यधिकमेतस्माद्यदापन्नः सुयोधनः
त्वद्बाहुबलमाश्रित्य जीवितं परिमार्गति
Kim hyabhyadhikametasmadyadapannah suyodhanah
Tvadbahubalamashritya jivitam parimargati
232.14
स्वयमेव प्रधावेयं यदि न स्याद्वृकोदर
विततोऽयं क्रतुर्वीर न हि मेऽत्र विचारणा
Svayameva pradhaveyam yadi na syadvrikodara
Vitatoyam kraturvira na hi metra vicharana
232.15
साम्नैव तु यथा भीम मोक्षयेथाः सुयोधनम्
तथा सर्वैरुपायैस्त्वं यतेथाः कुरुनन्दन
Samnaiva tu yatha bhima mokshayethah suyodhanam
Tatha sarvairupayaistvam yatethah kurunandana
232.16
न साम्ना प्रतिपद्येत यदि गन्धर्वराडसौ
पराक्रमेण मृदुना मोक्षयेथाः सुयोधनम्
Na samna pratipadyeta yadi gandharvaradasau
Parakramena mriduna mokshayethah suyodhanam
232.17
अथासौ मृदुयुद्धेन न मुञ्चेद्भीम कौरवान्
सर्वोपायैर्विमोच्यास्ते निगृह्य परिपन्थिनः
Athasau mriduyuddhena na munchedbhima kauravan
Sarvopayairvimochyaste nigrihya paripanthinah
232.18
एतावद्धि मया शक्यं संदेष्टुं वै वृकोदर
वैताने कर्मणि तते वर्तमाने च भारत
Etavaddhi maya shakyam sandeshtum vai vrikodara
Vaitane karmani tate vartamane cha bharata
232.19
वैशंपायन उवाच
अजातशत्रोर्वचनं तच्छ्रुत्वा तु धनंजयः
प्रतिजज्ञे गुरोर्वाक्यं कौरवाणां विमोक्षणम्
Vaishampayana uvacha
Ajatashatrorvachanam tachchhrutva tu dhananjayah
Pratijagye gurorvakyam kauravanam vimokshanam
232.20
अर्जुन उवाच
यदि साम्ना न मोक्ष्यन्ति गन्धर्वा धृतराष्ट्रजान्
अद्य गन्धर्वराजस्य भूमिः पास्यति शोणितम्
Arjuna uvacha
Yadi samna na mokshyanti gandharva dhritarashtrajan
Adya gandharvarajasya bhumih pasyati shonitam
232.21
वैशंपायन उवाच
अर्जुनस्य तु तां श्रुत्वा प्रतिज्ञां सत्यवादिनः
कौरवाणां तदा राजन्पुनः प्रत्यागतं मनः
Vaishampayana uvacha
Arjunasya tu tam shrutva pratigyam satyavadinah
Kauravanam tada rajanpunah pratyagatam manah