Chapter 18
18.1
वासुदेव उवाच
एवमुक्त्वा रौक्मिणेयो यादवान्भरतर्षभ
दंशितैर्हरिभिर्युक्तं रथमास्थाय काञ्चनम्
Vasudeva uvacha
Evamuktva raukmineyo yadavanbharatarshabha
Danshitairharibhiryuktam rathamasthaya kanchanam
18.2
उच्छ्रित्य मकरं केतुं व्यात्ताननमलंकृतम्
उत्पतद्भिरिवाकाशं तैर्हयैरन्वयात्परान्
Uchchhritya makaram ketum vyattananamalankritam
Utpatadbhirivakasham tairhayairanvayatparan
18.3
विक्षिपन्नादयंश्चापि धनुःश्रेष्ठं महाबलः
तूणखड्गधरः शूरो बद्धगोधाङ्गुलित्रवान्
Vikshipannadayanshchapi dhanuhshreshtham mahabalah
Tunakhadgadharah shuro baddhagodhangulitravan
18.4
स विद्युच्चलितं चापं विहरन्वै तलात्तलम्
मोहयामास दैतेयान्सर्वान्सौभनिवासिनः
Sa vidyuchchalitam chapam viharanvai talattalam
Mohayamasa daiteyansarvansaubhanivasinah
18.5
नास्य विक्षिपतश्चापं संदधानस्य चासकृत्
अन्तरं ददृशे कश्चिन्निघ्नतः शात्रवान्रणे
Nasya vikshipatashchapam sandadhanasya chasakrit
Antaram dadrishe kashchinnighnatah shatravanrane
18.6
मुखस्य वर्णो न विकल्पतेऽस्य; चेलुश्च गात्राणि न चापि तस्य
सिंहोन्नतं चाप्यभिगर्जतोऽस्य; शुश्राव लोकोऽद्भुतरूपमग्र्यम्
Mukhasya varno na vikalpatesya; chelushcha gatrani na chapi tasya
Sinhonnatam chapyabhigarjatosya; shushrava lokodbhutarupamagryam
18.7
जलेचरः काञ्चनयष्टिसंस्थो; व्यात्ताननः सर्वतिमिप्रमाथी
वित्रासयन्राजति वाहमुख्ये; शाल्वस्य सेनाप्रमुखे ध्वजाग्र्यः
Jalecharah kanchanayashtisanstho; vyattananah sarvatimipramathi
Vitrasayanrajati vahamukhye; shalvasya senapramukhe dhvajagryah
18.8
ततः स तूर्णं निष्पत्य प्रद्युम्नः शत्रुकर्शनः
शाल्वमेवाभिदुद्राव विधास्यन्कलहं नृप
Tatah sa turnam nishpatya pradyumnah shatrukarshanah
Shalvamevabhidudrava vidhasyankalaham nripa
18.9
अभियानं तु वीरेण प्रद्युम्नेन महाहवे
नामर्षयत संक्रुद्धः शाल्वः कुरुकुलोद्वह
Abhiyanam tu virena pradyumnena mahahave
Namarshayata sankruddhah shalvah kurukulodvaha
18.10
स रोषमदमत्तो वै कामगादवरुह्य च
प्रद्युम्नं योधयामास शाल्वः परपुरंजयः
Sa roshamadamatto vai kamagadavaruhya cha
Pradyumnam yodhayamasa shalvah parapuranjayah
18.11
तयोः सुतुमुलं युद्धं शाल्ववृष्णिप्रवीरयोः
समेता ददृशुर्लोका बलिवासवयोरिव
Tayoh sutumulam yuddham shalvavrishnipravirayoh
Sameta dadrishurloka balivasavayoriva
18.12
तस्य मायामयो वीर रथो हेमपरिष्कृतः
सध्वजः सपताकश्च सानुकर्षः सतूणवान्
Tasya mayamayo vira ratho hemaparishkritah
Sadhvajah sapatakashcha sanukarshah satunavan
18.13
स तं रथवरं श्रीमान्समारुह्य किल प्रभो
मुमोच बाणान्कौरव्य प्रद्युम्नाय महाबलः
Sa tam rathavaram shrimansamaruhya kila prabho
Mumocha banankauravya pradyumnaya mahabalah
18.14
ततो बाणमयं वर्षं व्यसृजत्तरसा रणे
प्रद्युम्नो भुजवेगेन शाल्वं संमोहयन्निव
Tato banamayam varsham vyasrijattarasa rane
Pradyumno bhujavegena shalvam sammohayanniva
18.15
स तैरभिहतः संख्ये नामर्षयत सौभराट्
शरान्दीप्ताग्निसंकाशान्मुमोच तनये मम
Sa tairabhihatah sankhye namarshayata saubharat
Sharandiptagnisankashanmumocha tanaye mama
18.16
स शाल्वबाणै राजेन्द्र विद्धो रुक्मिणिनन्दनः
मुमोच बाणं त्वरितो मर्मभेदिनमाहवे
Sa shalvabanai rajendra viddho rukmininandanah
Mumocha banam tvarito marmabhedinamahave
18.17
तस्य वर्म विभिद्याशु स बाणो मत्सुतेरितः
बिभेद हृदयं पत्री स पपात मुमोह च
Tasya varma vibhidyashu sa bano matsuteritah
Bibheda hridayam patri sa papata mumoha cha
18.18
तस्मिन्निपतिते वीरे शाल्वराजे विचेतसि
संप्राद्रवन्दानवेन्द्रा दारयन्तो वसुंधराम्
Tasminnipatite vire shalvaraje vichetasi
Sampradravandanavendra darayanto vasundharam
18.19
हाहाकृतमभूत्सैन्यं शाल्वस्य पृथिवीपते
नष्टसंज्ञे निपतिते तदा सौभपतौ नृप
Hahakritamabhutsainyam shalvasya prithivipate
Nashtasangye nipatite tada saubhapatau nripa
18.20
तत उत्थाय कौरव्य प्रतिलभ्य च चेतनाम्
मुमोच बाणं तरसा प्रद्युम्नाय महाबलः
Tata utthaya kauravya pratilabhya cha chetanam
Mumocha banam tarasa pradyumnaya mahabalah
18.21
तेन विद्धो महाबाहुः प्रद्युम्नः समरे स्थितः
जत्रुदेशे भृशं वीरो व्यवासीदद्रथे तदा
Tena viddho mahabahuh pradyumnah samare sthitah
Jatrudeshe bhrisham viro vyavasidadrathe tada
18.22
तं स विद्ध्वा महाराज शाल्वो रुक्मिणिनन्दनम्
ननाद सिंहनादं वै नादेनापूरयन्महीम्
Tam sa viddhva maharaja shalvo rukmininandanam
Nanada sinhanadam vai nadenapurayanmahim
18.23
ततो मोहं समापन्ने तनये मम भारत
मुमोच बाणांस्त्वरितः पुनरन्यान्दुरासदान्
Tato moham samapanne tanaye mama bharata
Mumocha bananstvaritah punaranyandurasadan
18.24
स तैरभिहतो बाणैर्बहुभिस्तेन मोहितः
निश्चेष्टः कौरवश्रेष्ठ प्रद्युम्नोऽभूद्रणाजिरे
Sa tairabhihato banairbahubhistena mohitah
Nishcheshtah kauravashreshtha pradyumnobhudranajire