UtshovChapter 17
17.1
वासुदेव उवाच
तां तूपयात्वा राजेन्द्र शाल्वः सौभपतिस्तदा
प्रभूतनरनागेन बलेनोपविवेश ह
Vasudeva uvacha
Tam tupayatva rajendra shalvah saubhapatistada
Prabhutanaranagena balenopavivesha ha
17.2
समे निविष्टा सा सेना प्रभूतसलिलाशये
चतुरङ्गबलोपेता शाल्वराजाभिपालिता
Same nivishta sa sena prabhutasalilashaye
Chaturangabalopeta shalvarajabhipalita
17.3
वर्जयित्वा श्मशानानि देवतायतनानि च
वल्मीकांश्चैव चैत्यांश्च तन्निविष्टमभूद्बलम्
Varjayitva shmashanani devatayatanani cha
Valmikanshchaiva chaityanshcha tannivishtamabhudbalam
17.4
अनीकानां विभागेन पन्थानः षट्कृताभवन्
प्रवणा नव चैवासञ्शाल्वस्य शिबिरे नृप
Anikanam vibhagena panthanah shatkritabhavan
Pravana nava chaivasanshalvasya shibire nripa
17.5
सर्वायुधसमोपेतं सर्वशस्त्रविशारदम्
रथनागाश्वकलिलं पदातिध्वजसंकुलम्
Sarvayudhasamopetam sarvashastravisharadam
Rathanagashvakalilam padatidhvajasankulam
17.6
तुष्टपुष्टजनोपेतं वीरलक्षणलक्षितम्
विचित्रध्वजसंनाहं विचित्ररथकार्मुकम्
Tushtapushtajanopetam viralakshanalakshitam
Vichitradhvajasannaham vichitrarathakarmukam
17.7
संनिवेश्य च कौरव्य द्वारकायां नरर्षभ
अभिसारयामास तदा वेगेन पतगेन्द्रवत्
Sanniveshya cha kauravya dvarakayam nararshabha
Abhisarayamasa tada vegena patagendravat
17.8
तदापतन्तं संदृश्य बलं शाल्वपतेस्तदा
निर्याय योधयामासुः कुमारा वृष्णिनन्दनाः
Tadapatantam sandrishya balam shalvapatestada
Niryaya yodhayamasuh kumara vrishninandanah
17.9
असहन्तोऽभियानं तच्छाल्वराजस्य कौरव
चारुदेष्णश्च साम्बश्च प्रद्युम्नश्च महारथः
Asahantobhiyanam tachchhalvarajasya kaurava
Charudeshnashcha sambashcha pradyumnashcha maharathah
17.10
ते रथैर्दंशिताः सर्वे विचित्राभरणध्वजाः
संसक्ताः शाल्वराजस्य बहुभिर्योधपुंगवैः
Te rathairdanshitah sarve vichitrabharanadhvajah
Sansaktah shalvarajasya bahubhiryodhapungavaih
17.11
गृहीत्वा तु धनुः साम्बः शाल्वस्य सचिवं रणे
योधयामास संहृष्टः क्षेमवृद्धिं चमूपतिम्
Grihitva tu dhanuh sambah shalvasya sachivam rane
Yodhayamasa sanhrishtah kshemavriddhim chamupatim
17.12
तस्य बाणमयं वर्षं जाम्बवत्याः सुतो महत्
मुमोच भरतश्रेष्ठ यथा वर्षं सहस्रदृक्
Tasya banamayam varsham jambavatyah suto mahat
Mumocha bharatashreshtha yatha varsham sahasradrik
17.13
तद्बाणवर्षं तुमुलं विषेहे स चमूपतिः
क्षेमवृद्धिर्महाराज हिमवानिव निश्चलः
Tadbanavarsham tumulam vishehe sa chamupatih
Kshemavriddhirmaharaja himavaniva nishchalah
17.14
ततः साम्बाय राजेन्द्र क्षेमवृद्धिरपि स्म ह
मुमोच मायाविहितं शरजालं महत्तरम्
Tatah sambaya rajendra kshemavriddhirapi sma ha
Mumocha mayavihitam sharajalam mahattaram
17.15
ततो मायामयं जालं माययैव विदार्य सः
साम्बः शरसहस्रेण रथमस्याभ्यवर्षत
Tato mayamayam jalam mayayaiva vidarya sah
Sambah sharasahasrena rathamasyabhyavarshata
17.16
ततः स विद्धः साम्बेन क्षेमवृद्धिश्चमूपतिः
अपायाज्जवनैरश्वैः साम्बबाणप्रपीडितः
Tatah sa viddhah sambena kshemavriddhishchamupatih
Apayajjavanairashvaih sambabanaprapiditah
17.17
तस्मिन्विप्रद्रुते क्रूरे शाल्वस्याथ चमूपतौ
वेगवान्नाम दैतेयः सुतं मेऽभ्यद्रवद्बली
Tasminvipradrute krure shalvasyatha chamupatau
Vegavannama daiteyah sutam mebhyadravadbali
17.18
अभिपन्नस्तु राजेन्द्र साम्बो वृष्णिकुलोद्वहः
वेगं वेगवतो राजंस्तस्थौ वीरो विधारयन्
Abhipannastu rajendra sambo vrishnikulodvahah
Vegam vegavato rajanstasthau viro vidharayan
17.19
स वेगवति कौन्तेय साम्बो वेगवतीं गदाम्
चिक्षेप तरसा वीरो व्याविध्य सत्यविक्रमः
Sa vegavati kaunteya sambo vegavatim gadam
Chikshepa tarasa viro vyavidhya satyavikramah
17.20
तया त्वभिहतो राजन्वेगवानपतद्भुवि
वातरुग्ण इव क्षुण्णो जीर्णमूलो वनस्पतिः
Taya tvabhihato rajanvegavanapatadbhuvi
Vatarugna iva kshunno jirnamulo vanaspatih
17.21
तस्मिन्निपतिते वीरे गदानुन्ने महासुरे
प्रविश्य महतीं सेनां योधयामास मे सुतः
Tasminnipatite vire gadanunne mahasure
Pravishya mahatim senam yodhayamasa me sutah
17.22
चारुदेष्णेन संसक्तो विविन्ध्यो नाम दानवः
महारथः समाज्ञातो महाराज महाधनुः
Charudeshnena sansakto vivindhyo nama danavah
Maharathah samagyato maharaja mahadhanuh
17.23
ततः सुतुमुलं युद्धं चारुदेष्णविविन्ध्ययोः
वृत्रवासवयो राजन्यथा पूर्वं तथाभवत्
Tatah sutumulam yuddham charudeshnavivindhyayoh
Vritravasavayo rajanyatha purvam tathabhavat
17.24
अन्योन्यस्याभिसंक्रुद्धावन्योन्यं जघ्नतुः शरैः
विनदन्तौ महाराज सिंहाविव महाबलौ
Anyonyasyabhisankruddhavanyonyam jaghnatuh sharaih
Vinadantau maharaja sinhaviva mahabalau
17.25
रौक्मिणेयस्ततो बाणमग्न्यर्कोपमवर्चसम्
अभिमन्त्र्य महास्त्रेण संदधे शत्रुनाशनम्
Raukmineyastato banamagnyarkopamavarchasam
Abhimantrya mahastrena sandadhe shatrunashanam
17.26
स विविन्ध्याय सक्रोधः समाहूय महारथः
चिक्षेप मे सुतो राजन्स गतासुरथापतत्
Sa vivindhyaya sakrodhah samahuya maharathah
Chikshepa me suto rajansa gatasurathapatat
17.27
विविन्ध्यं निहतं दृष्ट्वा तां च विक्षोभितां चमूम्
कामगेन स सौभेन शाल्वः पुनरुपागमत्
Vivindhyam nihatam drishtva tam cha vikshobhitam chamum
Kamagena sa saubhena shalvah punarupagamat
17.28
ततो व्याकुलितं सर्वं द्वारकावासि तद्बलम्
दृष्ट्वा शाल्वं महाबाहो सौभस्थं पृथिवीगतम्
Tato vyakulitam sarvam dvarakavasi tadbalam
Drishtva shalvam mahabaho saubhastham prithivigatam
17.29
ततो निर्याय कौन्तेय व्यवस्थाप्य च तद्बलम्
आनर्तानां महाराज प्रद्युम्नो वाक्यमब्रवीत्
Tato niryaya kaunteya vyavasthapya cha tadbalam
Anartanam maharaja pradyumno vakyamabravit
17.30
सर्वे भवन्तस्तिष्ठन्तु सर्वे पश्यन्तु मां युधि
निवारयन्तं संग्रामे बलात्सौभं सराजकम्
Sarve bhavantastishthantu sarve pashyantu mam yudhi
Nivarayantam sangrame balatsaubham sarajakam
17.31
अहं सौभपतेः सेनामायसैर्भुजगैरिव
धनुर्भुजविनिर्मुक्तैर्नाशयाम्यद्य यादवाः
Aham saubhapateh senamayasairbhujagairiva
Dhanurbhujavinirmuktairnashayamyadya yadavah
17.32
आश्वसध्वं न भीः कार्या सौभराडद्य नश्यति
मयाभिपन्नो दुष्टात्मा ससौभो विनशिष्यति
Ashvasadhvam na bhih karya saubharadadya nashyati
Mayabhipanno dushtatma sasaubho vinashishyati
17.33
एवं ब्रुवति संहृष्टे प्रद्युम्ने पाण्डुनन्दन
विष्ठितं तद्बलं वीर युयुधे च यथासुखम्
Evam bruvati sanhrishte pradyumne pandunandana
Vishthitam tadbalam vira yuyudhe cha yathasukham