UtshovChapter 168
168.1
अर्जुन उवाच
ततोऽश्मवर्षं सुमहत्प्रादुरासीत्समन्ततः
नगमात्रैर्महाघोरैस्तन्मां दृढमपीडयत्
Arjuna uvacha
Tatoshmavarsham sumahatpradurasitsamantatah
Nagamatrairmahaghoraistanmam dridhamapidayat
168.2
तदहं वज्रसंकाशैः शरैरिन्द्रास्त्रचोदितैः
अचूर्णयं वेगवद्भिः शतधैकैकमाहवे
Tadaham vajrasankashaih sharairindrastrachoditaih
Achurnayam vegavadbhih shatadhaikaikamahave
168.3
चूर्ण्यमानेऽश्मवर्षे तु पावकः समजायत
तत्राश्मचूर्णमपतत्पावकप्रकरा इव
Churnyamaneshmavarshe tu pavakah samajayata
Tatrashmachurnamapatatpavakaprakara iva
168.4
ततोऽश्मवर्षे निहते जलवर्षं महत्तरम्
धाराभिरक्षमात्राभिः प्रादुरासीन्ममान्तिके
Tatoshmavarshe nihate jalavarsham mahattaram
Dharabhirakshamatrabhih pradurasinmamantike
168.5
नभसः प्रच्युता धारास्तिग्मवीर्याः सहस्रशः
आवृण्वन्सर्वतो व्योम दिशश्चोपदिशस्तथा
Nabhasah prachyuta dharastigmaviryah sahasrashah
Avrinvansarvato vyoma dishashchopadishastatha
168.6
धाराणां च निपातेन वायोर्विस्फूर्जितेन च
गर्जितेन च दैत्यानां न प्राज्ञायत किंचन
Dharanam cha nipatena vayorvisphurjitena cha
Garjitena cha daityanam na pragyayata kinchana
168.7
धारा दिवि च संबद्धा वसुधायां च सर्वशः
व्यामोहयन्त मां तत्र निपतन्त्योऽनिशं भुवि
Dhara divi cha sambaddha vasudhayam cha sarvashah
Vyamohayanta mam tatra nipatantyonisham bhuvi
168.8
तत्रोपदिष्टमिन्द्रेण दिव्यमस्त्रं विशोषणम्
दीप्तं प्राहिणवं घोरमशुष्यत्तेन तज्जलम्
Tatropadishtamindrena divyamastram vishoshanam
Diptam prahinavam ghoramashushyattena tajjalam
168.9
हतेऽश्मवर्षे तु मया जलवर्षे च शोषिते
मुमुचुर्दानवा मायामग्निं वायुं च मानद
Hateshmavarshe tu maya jalavarshe cha shoshite
Mumuchurdanava mayamagnim vayum cha manada
168.10
ततोऽहमग्निं व्यधमं सलिलास्त्रेण सर्वशः
शैलेन च महास्त्रेण वायोर्वेगमधारयम्
Tatohamagnim vyadhamam salilastrena sarvashah
Shailena cha mahastrena vayorvegamadharayam
168.11
तस्यां प्रतिहतायां तु दानवा युद्धदुर्मदाः
प्राकुर्वन्विविधा माया यौगपद्येन भारत
Tasyam pratihatayam tu danava yuddhadurmadah
Prakurvanvividha maya yaugapadyena bharata
168.12
ततो वर्षं प्रादुरभूत्सुमहल्लोमहर्षणम्
अस्त्राणां घोररूपाणामग्नेर्वायोस्तथाश्मनाम्
Tato varsham pradurabhutsumahallomaharshanam
Astranam ghorarupanamagnervayostathashmanam
168.13
सा तु मायामयी वृष्टिः पीडयामास मां युधि
अथ घोरं तमस्तीव्रं प्रादुरासीत्समन्ततः
Sa tu mayamayi vrishtih pidayamasa mam yudhi
Atha ghoram tamastivram pradurasitsamantatah
168.14
तमसा संवृते लोके घोरेण परुषेण च
तुरगा विमुखाश्चासन्प्रास्खलच्चापि मातलिः
Tamasa sanvrite loke ghorena parushena cha
Turaga vimukhashchasanpraskhalachchapi matalih
168.15
हस्ताद्धिरण्मयश्चास्य प्रतोदः प्रापतद्भुवि
असकृच्चाह मां भीतः क्वासीति भरतर्षभ
Hastaddhiranmayashchasya pratodah prapatadbhuvi
Asakrichchaha mam bhitah kvasiti bharatarshabha
168.16
मां च भीराविशत्तीव्रा तस्मिन्विगतचेतसि
स च मां विगतज्ञानः संत्रस्त इदमब्रवीत्
Mam cha bhiravishattivra tasminvigatachetasi
Sa cha mam vigatagyanah santrasta idamabravit
168.17
सुराणामसुराणां च संग्रामः सुमहानभूत्
अमृतार्थे पुरा पार्थ स च दृष्टो मयानघ
Suranamasuranam cha sangramah sumahanabhut
Amritarthe pura partha sa cha drishto mayanagha
168.18
शम्बरस्य वधे चापि संग्रामः सुमहानभूत्
सारथ्यं देवराजस्य तत्रापि कृतवानहम्
Shambarasya vadhe chapi sangramah sumahanabhut
Sarathyam devarajasya tatrapi kritavanaham
168.19
तथैव वृत्रस्य वधे संगृहीता हया मया
वैरोचनेर्मया युद्धं दृष्टं चापि सुदारुणम्
Tathaiva vritrasya vadhe sangrihita haya maya
Vairochanermaya yuddham drishtam chapi sudarunam
168.20
एते मया महाघोराः संग्रामाः पर्युपासिताः
न चापि विगतज्ञानो भूतपूर्वोऽस्मि पाण्डव
Ete maya mahaghorah sangramah paryupasitah
Na chapi vigatagyano bhutapurvosmi pandava
168.21
पितामहेन संहारः प्रजानां विहितो ध्रुवम्
न हि युद्धमिदं युक्तमन्यत्र जगतः क्षयात्
Pitamahena sanharah prajanam vihito dhruvam
Na hi yuddhamidam yuktamanyatra jagatah kshayat
168.22
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संस्तभ्यात्मानमात्मना
मोहयिष्यन्दानवानामहं मायामयं बलम्
Tasya tadvachanam shrutva sanstabhyatmanamatmana
Mohayishyandanavanamaham mayamayam balam
168.23
अब्रुवं मातलिं भीतं पश्य मे भुजयोर्बलम्
अस्त्राणां च प्रभावं मे धनुषो गाण्डिवस्य च
Abruvam matalim bhitam pashya me bhujayorbalam
Astranam cha prabhavam me dhanusho gandivasya cha
168.24
अद्यास्त्रमाययैतेषां मायामेतां सुदारुणाम्
विनिहन्मि तमश्चोग्रं मा भैः सूत स्थिरो भव
Adyastramayayaitesham mayametam sudarunam
Vinihanmi tamashchogram ma bhaih suta sthiro bhava
168.25
एवमुक्त्वाहमसृजमस्त्रमायां नराधिप
मोहनीं सर्वशत्रूणां हिताय त्रिदिवौकसाम्
Evamuktvahamasrijamastramayam naradhipa
Mohanim sarvashatrunam hitaya tridivaukasam
168.26
पीड्यमानासु मायासु तासु तास्वसुरेश्वराः
पुनर्बहुविधा मायाः प्राकुर्वन्नमितौजसः
Pidyamanasu mayasu tasu tasvasureshvarah
Punarbahuvidha mayah prakurvannamitaujasah
168.27
पुनः प्रकाशमभवत्तमसा ग्रस्यते पुनः
व्रजत्यदर्शनं लोकः पुनरप्सु निमज्जति
Punah prakashamabhavattamasa grasyate punah
Vrajatyadarshanam lokah punarapsu nimajjati
168.28
सुसंगृहीतैर्हरिभिः प्रकाशे सति मातलिः
व्यचरत्स्यन्दनाग्र्येण संग्रामे लोमहर्षणे
Susangrihitairharibhih prakashe sati matalih
Vyacharatsyandanagryena sangrame lomaharshane
168.29
ततः पर्यपतन्नुग्रा निवातकवचा मयि
तानहं विवरं दृष्ट्वा प्राहिण्वं यमसादनम्
Tatah paryapatannugra nivatakavacha mayi
Tanaham vivaram drishtva prahinvam yamasadanam
168.30
वर्तमाने तथा युद्धे निवातकवचान्तके
नापश्यं सहसा सर्वान्दानवान्माययावृतान्
Vartamane tatha yuddhe nivatakavachantake
Napashyam sahasa sarvandanavanmayayavritan