UtshovChapter 167
167.1
अर्जुन उवाच
ततो निवातकवचाः सर्वे वेगेन भारत
अभ्यद्रवन्मां सहिताः प्रगृहीतायुधा रणे
Arjuna uvacha
Tato nivatakavachah sarve vegena bharata
Abhyadravanmam sahitah pragrihitayudha rane
167.2
आच्छिद्य रथपन्थानमुत्क्रोशन्तो महारथाः
आवृत्य सर्वतस्ते मां शरवर्षैरवाकिरन्
Achchhidya rathapanthanamutkroshanto maharathah
Avritya sarvataste mam sharavarshairavakiran
167.3
ततोऽपरे महावीर्याः शूलपट्टिशपाणयः
शूलानि च भुशुण्डीश्च मुमुचुर्दानवा मयि
Tatopare mahaviryah shulapattishapanayah
Shulani cha bhushundishcha mumuchurdanava mayi
167.4
तच्छूलवर्षं सुमहद्गदाशक्तिसमाकुलम्
अनिशं सृज्यमानं तैरपतन्मद्रथोपरि
Tachchhulavarsham sumahadgadashaktisamakulam
Anisham srijyamanam tairapatanmadrathopari
167.5
अन्ये मामभ्यधावन्त निवातकवचा युधि
शितशस्त्रायुधा रौद्राः कालरूपाः प्रहारिणः
Anye mamabhyadhavanta nivatakavacha yudhi
Shitashastrayudha raudrah kalarupah praharinah
167.6
तानहं विविधैर्बाणैर्वेगवद्भिरजिह्मगैः
गाण्डीवमुक्तैरभ्यघ्नमेकैकं दशभिर्मृधे
ते कृता विमुखाः सर्वे मत्प्रयुक्तैः शिलाशितैः
Tanaham vividhairbanairvegavadbhirajihmagaih
Gandivamuktairabhyaghnamekaikam dashabhirmridhe
Te krita vimukhah sarve matprayuktaih shilashitaih
167.7
ततो मातलिना तूर्णं हयास्ते संप्रचोदिताः
रथमार्गाद्बहूंस्तत्र विचेरुर्वातरंहसः
सुसंयता मातलिना प्रामथ्नन्त दितेः सुतान्
Tato matalina turnam hayaste samprachoditah
Rathamargadbahunstatra vicherurvataranhasah
Susanyata matalina pramathnanta diteh sutan
167.8
शतं शतास्ते हरयस्तस्मिन्युक्ता महारथे
तदा मातलिना यत्ता व्यचरन्नल्पका इव
Shatam shataste harayastasminyukta maharathe
Tada matalina yatta vyacharannalpaka iva
167.9
तेषां चरणपातेन रथनेमिस्वनेन च
मम बाणनिपातैश्च हतास्ते शतशोऽसुराः
Tesham charanapatena rathanemisvanena cha
Mama bananipataishcha hataste shatashosurah
167.10
गतासवस्तथा चान्ये प्रगृहीतशरासनाः
हतसारथयस्तत्र व्यकृष्यन्त तुरंगमैः
Gatasavastatha chanye pragrihitasharasanah
Hatasarathayastatra vyakrishyanta turangamaih
167.11
ते दिशो विदिशः सर्वाः प्रतिरुध्य प्रहारिणः
निघ्नन्ति विविधैः शस्त्रैस्ततो मे व्यथितं मनः
Te disho vidishah sarvah pratirudhya praharinah
Nighnanti vividhaih shastraistato me vyathitam manah
167.12
ततोऽहं मातलेर्वीर्यमपश्यं परमाद्भुतम्
अश्वांस्तथा वेगवतो यदयत्नादधारयत्
Tatoham matalerviryamapashyam paramadbhutam
Ashvanstatha vegavato yadayatnadadharayat
167.13
ततोऽहं लघुभिश्चित्रैरस्त्रैस्तानसुरान्रणे
सायुधानच्छिनं राजञ्शतशोऽथ सहस्रशः
Tatoham laghubhishchitrairastraistanasuranrane
Sayudhanachchhinam rajanshatashotha sahasrashah
167.14
एवं मे चरतस्तत्र सर्वयत्नेन शत्रुहन्
प्रीतिमानभवद्वीरो मातलिः शक्रसारथिः
Evam me charatastatra sarvayatnena shatruhan
Pritimanabhavadviro matalih shakrasarathih
167.15
वध्यमानास्ततस्ते तु हयैस्तेन रथेन च
अगमन्प्रक्षयं केचिन्न्यवर्तन्त तथापरे
Vadhyamanastataste tu hayaistena rathena cha
Agamanprakshayam kechinnyavartanta tathapare
167.16
स्पर्धमाना इवास्माभिर्निवातकवचा रणे
शरवर्षैर्महद्भिर्मां समन्तात्प्रत्यवारयन्
Spardhamana ivasmabhirnivatakavacha rane
Sharavarshairmahadbhirmam samantatpratyavarayan
167.17
ततोऽहं लघुभिश्चित्रैर्ब्रह्मास्त्रपरिमन्त्रितैः
व्यधमं सायकैराशु शतशोऽथ सहस्रशः
Tatoham laghubhishchitrairbrahmastraparimantritaih
Vyadhamam sayakairashu shatashotha sahasrashah
167.18
ततः संपीड्यमानास्ते क्रोधाविष्टा महासुराः
अपीडयन्मां सहिताः शरशूलासिवृष्टिभिः
Tatah sampidyamanaste krodhavishta mahasurah
Apidayanmam sahitah sharashulasivrishtibhih
167.19
ततोऽहमस्त्रमातिष्ठं परमं तिग्मतेजसम्
दयितं देवराजस्य माधवं नाम भारत
Tatohamastramatishtham paramam tigmatejasam
Dayitam devarajasya madhavam nama bharata
167.20
ततः खड्गांस्त्रिशूलांश्च तोमरांश्च सहस्रशः
अस्त्रवीर्येण शतधा तैर्मुक्तानहमच्छिनम्
Tatah khadganstrishulanshcha tomaranshcha sahasrashah
Astraviryena shatadha tairmuktanahamachchhinam
167.21
छित्त्वा प्रहरणान्येषां ततस्तानपि सर्वशः
प्रत्यविध्यमहं रोषाद्दशभिर्दशभिः शरैः
Chhittva praharananyesham tatastanapi sarvashah
Pratyavidhyamaham roshaddashabhirdashabhih sharaih
167.22
गाण्डीवाद्धि तदा संख्ये यथा भ्रमरपङ्क्तयः
निष्पतन्ति तथा बाणास्तन्मातलिरपूजयत्
Gandivaddhi tada sankhye yatha bhramarapanktayah
Nishpatanti tatha banastanmatalirapujayat
167.23
तेषामपि तु बाणास्ते बहुत्वाच्छलभा इव
अवाकिरन्मां बलवत्तानहं व्यधमं शरैः
Teshamapi tu banaste bahutvachchhalabha iva
Avakiranmam balavattanaham vyadhamam sharaih
167.24
वध्यमानास्ततस्ते तु निवातकवचाः पुनः
शरवर्षैर्महद्भिर्मां समन्तात्पर्यवारयन्
Vadhyamanastataste tu nivatakavachah punah
Sharavarshairmahadbhirmam samantatparyavarayan
167.25
शरवेगान्निहत्याहमस्त्रैः शरविघातिभिः
ज्वलद्भिः परमैः शीघ्रैस्तानविध्यं सहस्रशः
Sharavegannihatyahamastraih sharavighatibhih
Jvaladbhih paramaih shighraistanavidhyam sahasrashah
167.26
तेषां छिन्नानि गात्राणि विसृजन्ति स्म शोणितम्
प्रावृषीवातिवृष्टानि शृङ्गाणीव धराभृताम्
Tesham chhinnani gatrani visrijanti sma shonitam
Pravrishivativrishtani shringaniva dharabhritam
167.27
इन्द्राशनिसमस्पर्शैर्वेगवद्भिरजिह्मगैः
मद्बाणैर्वध्यमानास्ते समुद्विग्नाः स्म दानवाः
Indrashanisamasparshairvegavadbhirajihmagaih
Madbanairvadhyamanaste samudvignah sma danavah
167.28
शतधा भिन्नदेहान्त्राः क्षीणप्रहरणौजसः
ततो निवातकवचा मामयुध्यन्त मायया
Shatadha bhinnadehantrah kshinapraharanaujasah
Tato nivatakavacha mamayudhyanta mayaya