UtshovChapter 166
166.1
अर्जुन उवाच
ततोऽहं स्तूयमानस्तु तत्र तत्र महर्षिभिः
अपश्यमुदधिं भीममपांपतिमथाव्ययम्
Arjuna uvacha
Tatoham stuyamanastu tatra tatra maharshibhih
Apashyamudadhim bhimamapampatimathavyayam
166.2
फेनवत्यः प्रकीर्णाश्च संहताश्च समुच्छ्रिताः
ऊर्मयश्चात्र दृश्यन्ते चलन्त इव पर्वताः
नावः सहस्रशस्तत्र रत्नपूर्णाः समन्ततः
Phenavatyah prakirnashcha sanhatashcha samuchchhritah
Urmayashchatra drishyante chalanta iva parvatah
Navah sahasrashastatra ratnapurnah samantatah
166.3
तिमिंगिलाः कच्छपाश्च तथा तिमितिमिंगिलाः
मकराश्चात्र दृश्यन्ते जले मग्ना इवाद्रयः
Timingilah kachchhapashcha tatha timitimingilah
Makarashchatra drishyante jale magna ivadrayah
166.4
शङ्खानां च सहस्राणि मग्नान्यप्सु समन्ततः
दृश्यन्ते स्म यथा रात्रौ तारास्तन्वभ्रसंवृताः
Shankhanam cha sahasrani magnanyapsu samantatah
Drishyante sma yatha ratrau tarastanvabhrasanvritah
166.5
तथा सहस्रशस्तत्र रत्नसंघाः प्लवन्त्युत
वायुश्च घूर्णते भीमस्तदद्भुतमिवाभवत्
Tatha sahasrashastatra ratnasanghah plavantyuta
Vayushcha ghurnate bhimastadadbhutamivabhavat
166.6
तमतीत्य महावेगं सर्वाम्भोनिधिमुत्तमम्
अपश्यं दानवाकीर्णं तद्दैत्यपुरमन्तिकात्
Tamatitya mahavegam sarvambhonidhimuttamam
Apashyam danavakirnam taddaityapuramantikat
166.7
तत्रैव मातलिस्तूर्णं निपत्य पृथिवीतले
नादयन्रथघोषेण तत्पुरं समुपाद्रवत्
Tatraiva matalisturnam nipatya prithivitale
Nadayanrathaghoshena tatpuram samupadravat
166.8
रथघोषं तु तं श्रुत्वा स्तनयित्नोरिवाम्बरे
मन्वाना देवराजं मां संविग्ना दानवाभवन्
Rathaghosham tu tam shrutva stanayitnorivambare
Manvana devarajam mam sanvigna danavabhavan
166.9
सर्वे संभ्रान्तमनसः शरचापधराः स्थिताः
तथा शूलासिपरशुगदामुसलपाणयः
Sarve sambhrantamanasah sharachapadharah sthitah
Tatha shulasiparashugadamusalapanayah
166.10
ततो द्वाराणि पिदधुर्दानवास्त्रस्तचेतसः
संविधाय पुरे रक्षां न स्म कश्चन दृश्यते
Tato dvarani pidadhurdanavastrastachetasah
Sanvidhaya pure raksham na sma kashchana drishyate
166.11
ततः शङ्खमुपादाय देवदत्तं महास्वनम्
पुरमासुरमाश्लिष्य प्राधमं तं शनैरहम्
Tatah shankhamupadaya devadattam mahasvanam
Puramasuramashlishya pradhamam tam shanairaham
166.12
स तु शब्दो दिवं स्तब्ध्वा प्रतिशब्दमजीजनत्
वित्रेसुश्च निलिल्युश्च भूतानि सुमहान्त्यपि
Sa tu shabdo divam stabdhva pratishabdamajijanat
Vitresushcha nililyushcha bhutani sumahantyapi
166.13
ततो निवातकवचाः सर्व एव समन्ततः
दंशिता विविधैस्त्राणैर्विविधायुधपाणयः
Tato nivatakavachah sarva eva samantatah
Danshita vividhaistranairvividhayudhapanayah
166.14
आयसैश्च महाशूलैर्गदाभिर्मुसलैरपि
पट्टिशैः करवालैश्च रथचक्रैश्च भारत
Ayasaishcha mahashulairgadabhirmusalairapi
Pattishaih karavalaishcha rathachakraishcha bharata
166.15
शतघ्नीभिर्भुशुण्डीभिः खड्गैश्चित्रैः स्वलंकृतैः
प्रगृहीतैर्दितेः पुत्राः प्रादुरासन्सहस्रशः
Shataghnibhirbhushundibhih khadgaishchitraih svalankritaih
Pragrihitairditeh putrah pradurasansahasrashah
166.16
ततो विचार्य बहुधा रथमार्गेषु तान्हयान्
प्राचोदयत्समे देशे मातलिर्भरतर्षभ
Tato vicharya bahudha rathamargeshu tanhayan
Prachodayatsame deshe matalirbharatarshabha
166.17
तेन तेषां प्रणुन्नानामाशुत्वाच्छीघ्रगामिनाम्
नान्वपश्यं तदा किंचित्तन्मेऽद्भुतमिवाभवत्
Tena tesham pranunnanamashutvachchhighragaminam
Nanvapashyam tada kinchittanmedbhutamivabhavat
166.18
ततस्ते दानवास्तत्र योधव्रातान्यनेकशः
विकृतस्वररूपाणि भृशं सर्वाण्यचोदयन्
Tataste danavastatra yodhavratanyanekashah
Vikritasvararupani bhrisham sarvanyachodayan
166.19
तेन शब्देन महता समुद्रे पर्वतोपमाः
आप्लवन्त गतैः सत्त्वैर्मत्स्याः शतसहस्रशः
Tena shabdena mahata samudre parvatopamah
Aplavanta gataih sattvairmatsyah shatasahasrashah
166.20
ततो वेगेन महता दानवा मामुपाद्रवन्
विमुञ्चन्तः शितान्बाणाञ्शतशोऽथ सहस्रशः
Tato vegena mahata danava mamupadravan
Vimunchantah shitanbananshatashotha sahasrashah
166.21
स संप्रहारस्तुमुलस्तेषां मम च भारत
अवर्तत महाघोरो निवातकवचान्तकः
Sa sampraharastumulastesham mama cha bharata
Avartata mahaghoro nivatakavachantakah
166.22
ततो देवर्षयश्चैव दानवर्षिगणाश्च ये
ब्रह्मर्षयश्च सिद्धाश्च समाजग्मुर्महामृधे
Tato devarshayashchaiva danavarshiganashcha ye
Brahmarshayashcha siddhashcha samajagmurmahamridhe
166.23
ते वै मामनुरूपाभिर्मधुराभिर्जयैषिणः
अस्तुवन्मुनयो वाग्भिर्यथेन्द्रं तारकामये
Te vai mamanurupabhirmadhurabhirjayaishinah
Astuvanmunayo vagbhiryathendram tarakamaye