UtshovChapter 153
153.1
वैशंपायन उवाच
ततस्तानि महार्हाणि दिव्यानि भरतर्षभ
बहूनि बहुरूपाणि विरजांसि समाददे
Vaishampayana uvacha
Tatastani maharhani divyani bharatarshabha
Bahuni bahurupani virajansi samadade
153.2
ततो वायुर्महाञ्शीघ्रो नीचैः शर्करकर्षणः
प्रादुरासीत्खरस्पर्शः संग्राममभिचोदयन्
Tato vayurmahanshighro nichaih sharkarakarshanah
Pradurasitkharasparshah sangramamabhichodayan
153.3
पपात महती चोल्का सनिर्घाता महाप्रभा
निष्प्रभश्चाभवत्सूर्यश्छन्नरश्मिस्तमोवृतः
Papata mahati cholka sanirghata mahaprabha
Nishprabhashchabhavatsuryashchhannarashmistamovritah
153.4
निर्घातश्चाभवद्भीमो भीमे विक्रममास्थिते
चचाल पृथिवी चापि पांसुवर्षं पपात च
Nirghatashchabhavadbhimo bhime vikramamasthite
Chachala prithivi chapi pansuvarsham papata cha
153.5
सलोहिता दिशश्चासन्खरवाचो मृगद्विजाः
तमोवृतमभूत्सर्वं न प्रज्ञायत किंचन
Salohita dishashchasankharavacho mrigadvijah
Tamovritamabhutsarvam na pragyayata kinchana
153.6
तदद्भुतमभिप्रेक्ष्य धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः
उवाच वदतां श्रेष्ठः कोऽस्मानभिभविष्यति
Tadadbhutamabhiprekshya dharmaputro yudhishthirah
Uvacha vadatam shreshthah kosmanabhibhavishyati
153.7
सज्जीभवत भद्रं वः पाण्डवा युद्धदुर्मदाः
यथारूपाणि पश्यामि स्वभ्यग्रो नः पराक्रमः
Sajjibhavata bhadram vah pandava yuddhadurmadah
Yatharupani pashyami svabhyagro nah parakramah
153.8
एवमुक्त्वा ततो राजा वीक्षां चक्रे समन्ततः
अपश्यमानो भीमं च धर्मराजो युधिष्ठिरः
Evamuktva tato raja viksham chakre samantatah
Apashyamano bhimam cha dharmarajo yudhishthirah
153.9
तत्र कृष्णां यमौ चैव समीपस्थानरिंदमः
पप्रच्छ भ्रातरं भीमं भीमकर्माणमाहवे
Tatra krishnam yamau chaiva samipasthanarindamah
Paprachchha bhrataram bhimam bhimakarmanamahave
153.10
कच्चिन्न भीमः पाञ्चालि किंचित्कृत्यं चिकीर्षति
कृतवानपि वा वीरः साहसं साहसप्रियः
Kachchinna bhimah panchali kinchitkrityam chikirshati
Kritavanapi va virah sahasam sahasapriyah
153.11
इमे ह्यकस्मादुत्पाता महासमरदर्शिनः
दर्शयन्तो भयं तीव्रं प्रादुर्भूताः समन्ततः
Ime hyakasmadutpata mahasamaradarshinah
Darshayanto bhayam tivram pradurbhutah samantatah
153.12
तं तथा वादिनं कृष्णा प्रत्युवाच मनस्विनी
प्रिया प्रियं चिकीर्षन्ती महिषी चारुहासिनी
Tam tatha vadinam krishna pratyuvacha manasvini
Priya priyam chikirshanti mahishi charuhasini
153.13
यत्तत्सौगन्धिकं राजन्नाहृतं मातरिश्वना
तन्मया भीमसेनस्य प्रीतयाद्योपपादितम्
Yattatsaugandhikam rajannahritam matarishvana
Tanmaya bhimasenasya pritayadyopapaditam
153.14
अपि चोक्तो मया वीरो यदि पश्येद्बहून्यपि
तानि सर्वाण्युपादाय शीघ्रमागम्यतामिति
Api chokto maya viro yadi pashyedbahunyapi
Tani sarvanyupadaya shighramagamyatamiti
153.15
स तु नूनं महाबाहुः प्रियार्थं मम पाण्डवः
प्रागुदीचीं दिशं राजंस्तान्याहर्तुमितो गतः
Sa tu nunam mahabahuh priyartham mama pandavah
Pragudichim disham rajanstanyahartumito gatah
153.16
उक्तस्त्वेवं तया राजा यमाविदमथाब्रवीत्
गच्छाम सहितास्तूर्णं येन यातो वृकोदरः
Uktastvevam taya raja yamavidamathabravit
Gachchhama sahitasturnam yena yato vrikodarah
153.17
वहन्तु राक्षसा विप्रान्यथाश्रान्तान्यथाकृशान्
त्वमप्यमरसंकाश वह कृष्णां घटोत्कच
Vahantu rakshasa vipranyathashrantanyathakrishan
Tvamapyamarasankasha vaha krishnam ghatotkacha
153.18
व्यक्तं दूरमितो भीमः प्रविष्ट इति मे मतिः
चिरं च तस्य कालोऽयं स च वायुसमो जवे
Vyaktam duramito bhimah pravishta iti me matih
Chiram cha tasya kaloyam sa cha vayusamo jave
153.19
तरस्वी वैनतेयस्य सदृशो भुवि लङ्घने
उत्पतेदपि चाकाशं निपतेच्च यथेच्छकम्
Tarasvi vainateyasya sadrisho bhuvi langhane
Utpatedapi chakasham nipatechcha yathechchhakam
153.20
तमन्वियाम भवतां प्रभावाद्रजनीचराः
पुरा स नापराध्नोति सिद्धानां ब्रह्मवादिनाम्
Tamanviyama bhavatam prabhavadrajanicharah
Pura sa naparadhnoti siddhanam brahmavadinam
153.21
तथेत्युक्त्वा तु ते सर्वे हैडिम्बप्रमुखास्तदा
उद्देशज्ञाः कुबेरस्य नलिन्या भरतर्षभ
Tathetyuktva tu te sarve haidimbapramukhastada
Uddeshagyah kuberasya nalinya bharatarshabha
153.22
आदाय पाण्डवांश्चैव तांश्च विप्राननेकशः
लोमशेनैव सहिताः प्रययुः प्रीतमानसाः
Adaya pandavanshchaiva tanshcha viprananekashah
Lomashenaiva sahitah prayayuh pritamanasah
153.23
ते गत्वा सहिताः सर्वे ददृशुस्तत्र कानने
प्रफुल्लपङ्कजवतीं नलिनीं सुमनोहराम्
Te gatva sahitah sarve dadrishustatra kanane
Praphullapankajavatim nalinim sumanoharam
153.24
तं च भीमं महात्मानं तस्यास्तीरे व्यवस्थितम्
ददृशुर्निहतांश्चैव यक्षान्सुविपुलेक्षणान्
Tam cha bhimam mahatmanam tasyastire vyavasthitam
Dadrishurnihatanshchaiva yakshansuvipulekshanan
153.25
उद्यम्य च गदां दोर्भ्यां नदीतीरे व्यवस्थितम्
प्रजासंक्षेपसमये दण्डहस्तमिवान्तकम्
Udyamya cha gadam dorbhyam naditire vyavasthitam
Prajasankshepasamaye dandahastamivantakam
153.26
तं दृष्ट्वा धर्मराजस्तु परिष्वज्य पुनः पुनः
उवाच श्लक्ष्णया वाचा कौन्तेय किमिदं कृतम्
Tam drishtva dharmarajastu parishvajya punah punah
Uvacha shlakshnaya vacha kaunteya kimidam kritam
153.27
साहसं बत भद्रं ते देवानामपि चाप्रियम्
पुनरेवं न कर्तव्यं मम चेदिच्छसि प्रियम्
Sahasam bata bhadram te devanamapi chapriyam
Punarevam na kartavyam mama chedichchhasi priyam
153.28
अनुशास्य च कौन्तेयं पद्मानि प्रतिगृह्य च
तस्यामेव नलिन्यां ते विजह्रुरमरोपमाः
Anushasya cha kaunteyam padmani pratigrihya cha
Tasyameva nalinyam te vijahruramaropamah
153.29
एतस्मिन्नेव काले तु प्रगृहीतशिलायुधाः
प्रादुरासन्महाकायास्तस्योद्यानस्य रक्षिणः
Etasminneva kale tu pragrihitashilayudhah
Pradurasanmahakayastasyodyanasya rakshinah
153.30
ते दृष्ट्वा धर्मराजानं देवर्षिं चापि लोमशम्
नकुलं सहदेवं च तथान्यान्ब्राह्मणर्षभान्
विनयेनानताः सर्वे प्रणिपेतुश्च भारत
Te drishtva dharmarajanam devarshim chapi lomasham
Nakulam sahadevam cha tathanyanbrahmanarshabhan
Vinayenanatah sarve pranipetushcha bharata
153.31
सान्त्विता धर्मराजेन प्रसेदुः क्षणदाचराः
विदिताश्च कुबेरस्य ततस्ते नरपुंगवाः
ऊषुर्नातिचिरं कालं रममाणाः कुरूद्वहाः
Santvita dharmarajena praseduh kshanadacharah
Viditashcha kuberasya tataste narapungavah
Ushurnatichiram kalam ramamanah kurudvahah