UtshovChapter 152
152.1
भीम उवाच
पाण्डवो भीमसेनोऽहं धर्मपुत्रादनन्तरः
विशालां बदरीं प्राप्तो भ्रातृभिः सह राक्षसाः
Bhima uvacha
Pandavo bhimasenoham dharmaputradanantarah
Vishalam badarim prapto bhratribhih saha rakshasah
152.2
अपश्यत्तत्र पाञ्चाली सौगन्धिकमनुत्तमम्
अनिलोढमितो नूनं सा बहूनि परीप्सति
Apashyattatra panchali saugandhikamanuttamam
Anilodhamito nunam sa bahuni paripsati
152.3
तस्या मामनवद्याङ्ग्या धर्मपत्न्याः प्रिये स्थितम्
पुष्पाहारमिह प्राप्तं निबोधत निशाचराः
Tasya mamanavadyangya dharmapatnyah priye sthitam
Pushpaharamiha praptam nibodhata nishacharah
152.4
राक्षसा ऊचुः
आक्रीडोऽयं कुबेरस्य दयितः पुरुषर्षभ
नेह शक्यं मनुष्येण विहर्तुं मर्त्यधर्मिणा
Rakshasa uchuh
Akridoyam kuberasya dayitah purusharshabha
Neha shakyam manushyena vihartum martyadharmina
152.5
देवर्षयस्तथा यक्षा देवाश्चात्र वृकोदर
आमन्त्र्य यक्षप्रवरं पिबन्ति विहरन्ति च
गन्धर्वाप्सरसश्चैव विहरन्त्यत्र पाण्डव
Devarshayastatha yaksha devashchatra vrikodara
Amantrya yakshapravaram pibanti viharanti cha
Gandharvapsarasashchaiva viharantyatra pandava
152.6
अन्यायेनेह यः कश्चिदवमन्य धनेश्वरम्
विहर्तुमिच्छेद्दुर्वृत्तः स विनश्येदसंशयम्
Anyayeneha yah kashchidavamanya dhaneshvaram
Vihartumichchheddurvrittah sa vinashyedasanshayam
152.7
तमनादृत्य पद्मानि जिहीर्षसि बलादितः
धर्मराजस्य चात्मानं ब्रवीषि भ्रातरं कथम्
Tamanadritya padmani jihirshasi baladitah
Dharmarajasya chatmanam bravishi bhrataram katham
152.8
भीम उवाच
राक्षसास्तं न पश्यामि धनेश्वरमिहान्तिके
दृष्ट्वापि च महाराजं नाहं याचितुमुत्सहे
Bhima uvacha
Rakshasastam na pashyami dhaneshvaramihantike
Drishtvapi cha maharajam naham yachitumutsahe
152.9
न हि याचन्ति राजान एष धर्मः सनातनः
न चाहं हातुमिच्छामि क्षात्रधर्मं कथंचन
Na hi yachanti rajana esha dharmah sanatanah
Na chaham hatumichchhami kshatradharmam kathanchana
152.10
इयं च नलिनी रम्या जाता पर्वतनिर्झरे
नेयं भवनमासाद्य कुबेरस्य महात्मनः
Iyam cha nalini ramya jata parvatanirjhare
Neyam bhavanamasadya kuberasya mahatmanah
152.11
तुल्या हि सर्वभूतानामियं वैश्रवणस्य च
एवंगतेषु द्रव्येषु कः कं याचितुमर्हति
Tulya hi sarvabhutanamiyam vaishravanasya cha
Evangateshu dravyeshu kah kam yachitumarhati
152.12
वैशंपायन उवाच
इत्युक्त्वा राक्षसान्सर्वान्भीमसेनो व्यगाहत
ततः स राक्षसैर्वाचा प्रतिषिद्धः प्रतापवान्
मा मैवमिति सक्रोधैर्भर्त्सयद्भिः समन्ततः
Vaishampayana uvacha
Ityuktva rakshasansarvanbhimaseno vyagahata
Tatah sa rakshasairvacha pratishiddhah pratapavan
Ma maivamiti sakrodhairbhartsayadbhih samantatah
152.13
कदर्थीकृत्य तु स तान्राक्षसान्भीमविक्रमः
व्यगाहत महातेजास्ते तं सर्वे न्यवारयन्
Kadarthikritya tu sa tanrakshasanbhimavikramah
Vyagahata mahatejaste tam sarve nyavarayan
152.14
गृह्णीत बध्नीत निकृन्ततेमं; पचाम खादाम च भीमसेनम्
क्रुद्धा ब्रुवन्तोऽनुययुर्द्रुतं ते; शस्त्राणि चोद्यम्य विवृत्तनेत्राः
Grihnita badhnita nikrintatemam; pachama khadama cha bhimasenam
Kruddha bruvantonuyayurdrutam te; shastrani chodyamya vivrittanetrah
152.15
ततः स गुर्वीं यमदण्डकल्पां; महागदां काञ्चनपट्टनद्धाम्
प्रगृह्य तानभ्यपतत्तरस्वी; ततोऽब्रवीत्तिष्ठत तिष्ठतेति
Tatah sa gurvim yamadandakalpam; mahagadam kanchanapattanaddham
Pragrihya tanabhyapatattarasvi; tatobravittishthata tishthateti
152.16
ते तं तदा तोमरपट्टिशाद्यै;र्व्याविध्य शस्त्रैः सहसाभिपेतुः
जिघांसवः क्रोधवशाः सुभीमा; भीमं समन्तात्परिवव्रुरुग्राः
Te tam tada tomarapattishadyai;rvyavidhya shastraih sahasabhipetuh
Jighansavah krodhavashah subhima; bhimam samantatparivavrurugrah
152.17
वातेन कुन्त्यां बलवान्स जातः; शूरस्तरस्वी द्विषतां निहन्ता
सत्ये च धर्मे च रतः सदैव; पराक्रमे शत्रुभिरप्रधृष्यः
Vatena kuntyam balavansa jatah; shurastarasvi dvishatam nihanta
Satye cha dharme cha ratah sadaiva; parakrame shatrubhirapradhrishyah
152.18
तेषां स मार्गान्विविधान्महात्मा; निहत्य शस्त्राणि च शात्रवाणाम्
यथाप्रवीरान्निजघान वीरः; परःशतान्पुष्करिणीसमीपे
Tesham sa marganvividhanmahatma; nihatya shastrani cha shatravanam
Yathapravirannijaghana virah; parahshatanpushkarinisamipe
152.19
ते तस्य वीर्यं च बलं च दृष्ट्वा; विद्याबलं बाहुबलं तथैव
अशक्नुवन्तः सहिताः समन्ता;द्धतप्रवीराः सहसा निवृत्ताः
Te tasya viryam cha balam cha drishtva; vidyabalam bahubalam tathaiva
Ashaknuvantah sahitah samanta;ddhatapravirah sahasa nivrittah
152.20
विदीर्यमाणास्तत एव तूर्ण;माकाशमास्थाय विमूढसंज्ञाः
कैलासशृङ्गाण्यभिदुद्रुवुस्ते; भीमार्दिताः क्रोधवशाः प्रभग्नाः
Vidiryamanastata eva turna;makashamasthaya vimudhasangyah
Kailasashringanyabhidudruvuste; bhimarditah krodhavashah prabhagnah
152.21
स शक्रवद्दानवदैत्यसंघा;न्विक्रम्य जित्वा च रणेऽरिसंघान्
विगाह्य तां पुष्करिणीं जितारिः; कामाय जग्राह ततोऽम्बुजानि
Sa shakravaddanavadaityasangha;nvikramya jitva cha ranerisanghan
Vigahya tam pushkarinim jitarih; kamaya jagraha tatombujani
152.22
ततः स पीत्वामृतकल्पमम्भो; भूयो बभूवोत्तमवीर्यतेजाः
उत्पाट्य जग्राह ततोऽम्बुजानि; सौगन्धिकान्युत्तमगन्धवन्ति
Tatah sa pitvamritakalpamambho; bhuyo babhuvottamaviryatejah
Utpatya jagraha tatombujani; saugandhikanyuttamagandhavanti
152.23
ततस्तु ते क्रोधवशाः समेत्य; धनेश्वरं भीमबलप्रणुन्नाः
भीमस्य वीर्यं च बलं च संख्ये; यथावदाचख्युरतीव दीनाः
Tatastu te krodhavashah sametya; dhaneshvaram bhimabalapranunnah
Bhimasya viryam cha balam cha sankhye; yathavadachakhyurativa dinah
152.24
तेषां वचस्तत्तु निशम्य देवः; प्रहस्य रक्षांशि ततोऽभ्युवाच
गृह्णातु भीमो जलजानि कामं; कृष्णानिमित्तं विदितं ममैतत्
Tesham vachastattu nishamya devah; prahasya rakshanshi tatobhyuvacha
Grihnatu bhimo jalajani kamam; krishnanimittam viditam mamaitat
152.25
ततोऽभ्यनुज्ञाय धनेश्वरं ते; जग्मुः कुरूणां प्रवरं विरोषाः
भीमं च तस्यां ददृशुर्नलिन्यां; यथोपजोषं विहरन्तमेकम्
Tatobhyanugyaya dhaneshvaram te; jagmuh kurunam pravaram viroshah
Bhimam cha tasyam dadrishurnalinyam; yathopajosham viharantamekam