UtshovChapter 144
144.1
वैशंपायन उवाच
ततः प्रयातमात्रेषु पाण्डवेषु महात्मसु
पद्भ्यामनुचिता गन्तुं द्रौपदी समुपाविशत्
Vaishampayana uvacha
Tatah prayatamatreshu pandaveshu mahatmasu
Padbhyamanuchita gantum draupadi samupavishat
144.2
श्रान्ता दुःखपरीता च वातवर्षेण तेन च
सौकुमार्याच्च पाञ्चाली संमुमोह यशस्विनी
Shranta duhkhaparita cha vatavarshena tena cha
Saukumaryachcha panchali sammumoha yashasvini
144.3
सा पात्यमाना मोहेन बाहुभ्यामसितेक्षणा
वृत्ताभ्यामनुरूपाभ्यामूरू समवलम्बत
Sa patyamana mohena bahubhyamasitekshana
Vrittabhyamanurupabhyamuru samavalambata
144.4
आलम्बमाना सहितावूरू गजकरोपमौ
पपात सहसा भूमौ वेपन्ती कदली यथा
Alambamana sahitavuru gajakaropamau
Papata sahasa bhumau vepanti kadali yatha
144.5
तां पतन्तीं वरारोहां सज्जमानां लतामिव
नकुलः समभिद्रुत्य परिजग्राह वीर्यवान्
Tam patantim vararoham sajjamanam latamiva
Nakulah samabhidrutya parijagraha viryavan
144.6
नकुल उवाच
राजन्पाञ्चालराजस्य सुतेयमसितेक्षणा
श्रान्ता निपतिता भूमौ तामवेक्षस्व भारत
Nakula uvacha
Rajanpanchalarajasya suteyamasitekshana
Shranta nipatita bhumau tamavekshasva bharata
144.7
अदुःखार्हा परं दुःखं प्राप्तेयं मृदुगामिनी
आश्वासय महाराज तामिमां श्रमकर्शिताम्
Aduhkharha param duhkham prapteyam mridugamini
Ashvasaya maharaja tamimam shramakarshitam
144.8
वैशंपायन उवाच
राजा तु वचनात्तस्य भृशं दुःखसमन्वितः
भीमश्च सहदेवश्च सहसा समुपाद्रवन्
Vaishampayana uvacha
Raja tu vachanattasya bhrisham duhkhasamanvitah
Bhimashcha sahadevashcha sahasa samupadravan
144.9
तामवेक्ष्य तु कौन्तेयो विवर्णवदनां कृशाम्
अङ्कमानीय धर्मात्मा पर्यदेवयदातुरः
Tamavekshya tu kaunteyo vivarnavadanam krisham
Ankamaniya dharmatma paryadevayadaturah
144.10
कथं वेश्मसु गुप्तेषु स्वास्तीर्णशयनोचिता
शेते निपतिता भूमौ सुखार्हा वरवर्णिनी
Katham veshmasu gupteshu svastirnashayanochita
Shete nipatita bhumau sukharha varavarnini
144.11
सुकुमारौ कथं पादौ मुखं च कमलप्रभम्
मत्कृतेऽद्य वरार्हायाः श्यामतां समुपागतम्
Sukumarau katham padau mukham cha kamalaprabham
Matkritedya vararhayah shyamatam samupagatam
144.12
किमिदं द्यूतकामेन मया कृतमबुद्धिना
आदाय कृष्णां चरता वने मृगगणायुते
Kimidam dyutakamena maya kritamabuddhina
Adaya krishnam charata vane mrigaganayute
144.13
सुखं प्राप्स्यति पाञ्चाली पाण्डवान्प्राप्य वै पतीन्
इति द्रुपदराजेन पित्रा दत्तायतेक्षणा
Sukham prapsyati panchali pandavanprapya vai patin
Iti drupadarajena pitra dattayatekshana
144.14
तत्सर्वमनवाप्यैव श्रमशोकाद्धि कर्शिता
शेते निपतिता भूमौ पापस्य मम कर्मभिः
Tatsarvamanavapyaiva shramashokaddhi karshita
Shete nipatita bhumau papasya mama karmabhih
144.15
तथा लालप्यमाने तु धर्मराजे युधिष्ठिरे
धौम्यप्रभृतयः सर्वे तत्राजग्मुर्द्विजोत्तमाः
Tatha lalapyamane tu dharmaraje yudhishthire
Dhaumyaprabhritayah sarve tatrajagmurdvijottamah
144.16
ते समाश्वासयामासुराशीर्भिश्चाप्यपूजयन्
रक्षोघ्नांश्च तथा मन्त्राञ्जेपुश्चक्रुश्च ते क्रियाः
Te samashvasayamasurashirbhishchapyapujayan
Rakshoghnanshcha tatha mantranjepushchakrushcha te kriyah
144.17
पठ्यमानेषु मन्त्रेषु शान्त्यर्थं परमर्षिभिः
स्पृश्यमाना करैः शीतैः पाण्डवैश्च मुहुर्मुहुः
Pathyamaneshu mantreshu shantyartham paramarshibhih
Sprishyamana karaih shitaih pandavaishcha muhurmuhuh
144.18
सेव्यमाना च शीतेन जलमिश्रेण वायुना
पाञ्चाली सुखमासाद्य लेभे चेतः शनैः शनैः
Sevyamana cha shitena jalamishrena vayuna
Panchali sukhamasadya lebhe chetah shanaih shanaih
144.19
परिगृह्य च तां दीनां कृष्णामजिनसंस्तरे
तदा विश्रामयामासुर्लब्धसंज्ञां तपस्विनीम्
Parigrihya cha tam dinam krishnamajinasanstare
Tada vishramayamasurlabdhasangyam tapasvinim
144.20
तस्या यमौ रक्ततलौ पादौ पूजितलक्षणौ
कराभ्यां किणजाताभ्यां शनकैः संववाहतुः
Tasya yamau raktatalau padau pujitalakshanau
Karabhyam kinajatabhyam shanakaih sanvavahatuh
144.21
पर्याश्वासयदप्येनां धर्मराजो युधिष्ठिरः
उवाच च कुरुश्रेष्ठो भीमसेनमिदं वचः
Paryashvasayadapyenam dharmarajo yudhishthirah
Uvacha cha kurushreshtho bhimasenamidam vachah
144.22
बहवः पर्वता भीम विषमा हिमदुर्गमाः
तेषु कृष्णा महाबाहो कथं नु विचरिष्यति
Bahavah parvata bhima vishama himadurgamah
Teshu krishna mahabaho katham nu vicharishyati
144.23
भीमसेन उवाच
त्वां राजन्राजपुत्रीं च यमौ च पुरुषर्षभौ
स्वयं नेष्यामि राजेन्द्र मा विषादे मनः कृथाः
Bhimasena uvacha
Tvam rajanrajaputrim cha yamau cha purusharshabhau
Svayam neshyami rajendra ma vishade manah krithah
144.24
अथ वासौ मया जातो विहगो मद्बलोपमः
वहेदनघ सर्वान्नो वचनात्ते घटोत्कचः
Atha vasau maya jato vihago madbalopamah
Vahedanagha sarvanno vachanatte ghatotkachah
144.25
वैशंपायन उवाच
अनुज्ञातो धर्मराज्ञा पुत्रं सस्मार राक्षसम्
घटोत्कचश्च धर्मात्मा स्मृतमात्रः पितुस्तदा
कृताञ्जलिरुपातिष्ठदभिवाद्याथ पाण्डवान्
Vaishampayana uvacha
Anugyato dharmaragya putram sasmara rakshasam
Ghatotkachashcha dharmatma smritamatrah pitustada
Kritanjalirupatishthadabhivadyatha pandavan
144.26
ब्राह्मणांश्च महाबाहुः स च तैरभिनन्दितः
उवाच भीमसेनं स पितरं सत्यविक्रमः
Brahmananshcha mahabahuh sa cha tairabhinanditah
Uvacha bhimasenam sa pitaram satyavikramah
144.27
स्मृतोऽस्मि भवता शीघ्रं शुश्रूषुरहमागतः
आज्ञापय महाबाहो सर्वं कर्तास्म्यसंशयम्
तच्छ्रुत्वा भीमसेनस्तु राक्षसं परिषस्वजे
Smritosmi bhavata shighram shushrushurahamagatah
Agyapaya mahabaho sarvam kartasmyasanshayam
Tachchhrutva bhimasenastu rakshasam parishasvaje