UtshovChapter 143
143.1
वैशंपायन उवाच
ते शूरास्ततधन्वानस्तूणवन्तः समार्गणाः
बद्धगोधाङ्गुलित्राणाः खड्गवन्तोऽमितौजसः
Vaishampayana uvacha
Te shurastatadhanvanastunavantah samarganah
Baddhagodhangulitranah khadgavantomitaujasah
143.2
परिगृह्य द्विजश्रेष्ठाञ्श्रेष्ठाः सर्वधनुष्मताम्
पाञ्चालीसहिता राजन्प्रययुर्गन्धमादनम्
Parigrihya dvijashreshthanshreshthah sarvadhanushmatam
Panchalisahita rajanprayayurgandhamadanam
143.3
सरांसि सरितश्चैव पर्वतांश्च वनानि च
वृक्षांश्च बहुलच्छायान्ददृशुर्गिरिमूर्धनि
नित्यपुष्पफलान्देशान्देवर्षिगणसेवितान्
Saransi saritashchaiva parvatanshcha vanani cha
Vrikshanshcha bahulachchhayandadrishurgirimurdhani
Nityapushpaphalandeshandevarshiganasevitan
143.4
आत्मन्यात्मानमाधाय वीरा मूलफलाशनाः
चेरुरुच्चावचाकारान्देशान्विषमसंकटान्
पश्यन्तो मृगजातानि बहूनि विविधानि च
Atmanyatmanamadhaya vira mulaphalashanah
Cheruruchchavachakarandeshanvishamasankatan
Pashyanto mrigajatani bahuni vividhani cha
143.5
ऋषिसिद्धामरयुतं गन्धर्वाप्सरसां प्रियम्
विविशुस्ते महात्मानः किंनराचरितं गिरिम्
Rishisiddhamarayutam gandharvapsarasam priyam
Vivishuste mahatmanah kinnaracharitam girim
143.6
प्रविशत्स्वथ वीरेषु पर्वतं गन्धमादनम्
चण्डवातं महद्वर्षं प्रादुरासीद्विशां पते
Pravishatsvatha vireshu parvatam gandhamadanam
Chandavatam mahadvarsham pradurasidvisham pate
143.7
ततो रेणुः समुद्भूतः सपत्रबहुलो महान्
पृथिवीं चान्तरिक्षं च द्यां चैव तमसावृणोत्
Tato renuh samudbhutah sapatrabahulo mahan
Prithivim chantariksham cha dyam chaiva tamasavrinot
143.8
न स्म प्रज्ञायते किंचिदावृते व्योम्नि रेणुना
न चापि शेकुस्ते कर्तुमन्योन्यस्याभिभाषणम्
Na sma pragyayate kinchidavrite vyomni renuna
Na chapi shekuste kartumanyonyasyabhibhashanam
143.9
न चापश्यन्त तेऽन्योन्यं तमसा हतचक्षुषः
आकृष्यमाणा वातेन साश्मचूर्णेन भारत
Na chapashyanta tenyonyam tamasa hatachakshushah
Akrishyamana vatena sashmachurnena bharata
143.10
द्रुमाणां वातभग्नानां पततां भूतले भृशम्
अन्येषां च महीजानां शब्दः समभवन्महान्
Drumanam vatabhagnanam patatam bhutale bhrisham
Anyesham cha mahijanam shabdah samabhavanmahan
143.11
द्यौः स्वित्पतति किं भूमौ दीर्यन्ते पर्वता नु किम्
इति ते मेनिरे सर्वे पवनेन विमोहिताः
Dyauh svitpatati kim bhumau diryante parvata nu kim
Iti te menire sarve pavanena vimohitah
143.12
ते यथानन्तरान्वृक्षान्वल्मीकान्विषमाणि च
पाणिभिः परिमार्गन्तो भीता वायोर्निलिल्यिरे
Te yathanantaranvrikshanvalmikanvishamani cha
Panibhih parimarganto bhita vayornililyire
143.13
ततः कार्मुकमुद्यम्य भीमसेनो महाबलः
कृष्णामादाय संगत्या तस्थावाश्रित्य पादपम्
Tatah karmukamudyamya bhimaseno mahabalah
Krishnamadaya sangatya tasthavashritya padapam
143.14
धर्मराजश्च धौम्यश्च निलिल्याते महावने
अग्निहोत्राण्युपादाय सहदेवस्तु पर्वते
Dharmarajashcha dhaumyashcha nililyate mahavane
Agnihotranyupadaya sahadevastu parvate
143.15
नकुलो ब्राह्मणाश्चान्ये लोमशश्च महातपाः
वृक्षानासाद्य संत्रस्तास्तत्र तत्र निलिल्यिरे
Nakulo brahmanashchanye lomashashcha mahatapah
Vrikshanasadya santrastastatra tatra nililyire
143.16
मन्दीभूते च पवने तस्मिन्रजसि शाम्यति
महद्भिः पृषतैस्तूर्णं वर्षमभ्याजगाम ह
Mandibhute cha pavane tasminrajasi shamyati
Mahadbhih prishataisturnam varshamabhyajagama ha
143.17
ततोऽश्मसहिता धाराः संवृण्वन्त्यः समन्ततः
प्रपेतुरनिशं तत्र शीघ्रवातसमीरिताः
Tatoshmasahita dharah sanvrinvantyah samantatah
Prapeturanisham tatra shighravatasamiritah
143.18
ततः सागरगा आपः कीर्यमाणाः समन्ततः
प्रादुरासन्सकलुषाः फेनवत्यो विशां पते
Tatah sagaraga apah kiryamanah samantatah
Pradurasansakalushah phenavatyo visham pate
143.19
वहन्त्यो वारि बहुलं फेनोडुपपरिप्लुतम्
परिसस्रुर्महाशब्दाः प्रकर्षन्त्यो महीरुहान्
Vahantyo vari bahulam phenodupapariplutam
Parisasrurmahashabdah prakarshantyo mahiruhan
143.20
तस्मिन्नुपरते वर्षे वाते च समतां गते
गते ह्यम्भसि निम्नानि प्रादुर्भूते दिवाकरे
Tasminnuparate varshe vate cha samatam gate
Gate hyambhasi nimnani pradurbhute divakare
143.21
निर्जग्मुस्ते शनैः सर्वे समाजग्मुश्च भारत
प्रतस्थुश्च पुनर्वीराः पर्वतं गन्धमादनम्
Nirjagmuste shanaih sarve samajagmushcha bharata
Pratasthushcha punarvirah parvatam gandhamadanam