UtshovChapter 139
139.1
लोमश उवाच
एतस्मिन्नेव काले तु बृहद्द्युम्नो महीपतिः
सत्रमास्ते महाभागो रैभ्ययाज्यः प्रतापवान्
Lomasha uvacha
Etasminneva kale tu brihaddyumno mahipatih
Satramaste mahabhago raibhyayajyah pratapavan
139.2
तेन रैभ्यस्य वै पुत्रावर्वावसुपरावसू
वृतौ सहायौ सत्रार्थे बृहद्द्युम्नेन धीमता
Tena raibhyasya vai putravarvavasuparavasu
Vritau sahayau satrarthe brihaddyumnena dhimata
139.3
तत्र तौ समनुज्ञातौ पित्रा कौन्तेय जग्मतुः
आश्रमे त्वभवद्रैभ्यो भार्या चैव परावसोः
Tatra tau samanugyatau pitra kaunteya jagmatuh
Ashrame tvabhavadraibhyo bharya chaiva paravasoh
139.4
अथावलोककोऽगच्छद्गृहानेकः परावसुः
कृष्णाजिनेन संवीतं ददर्श पितरं वने
Athavalokakogachchhadgrihanekah paravasuh
Krishnajinena sanvitam dadarsha pitaram vane
139.5
जघन्यरात्रे निद्रान्धः सावशेषे तमस्यपि
चरन्तं गहनेऽरण्ये मेने स पितरं मृगम्
Jaghanyaratre nidrandhah savasheshe tamasyapi
Charantam gahaneranye mene sa pitaram mrigam
139.6
मृगं तु मन्यमानेन पिता वै तेन हिंसितः
अकामयानेन तदा शरीरत्राणमिच्छता
Mrigam tu manyamanena pita vai tena hinsitah
Akamayanena tada shariratranamichchhata
139.7
स तस्य प्रेतकार्याणि कृत्वा सर्वाणि भारत
पुनरागम्य तत्सत्रमब्रवीद्भ्रातरं वचः
Sa tasya pretakaryani kritva sarvani bharata
Punaragamya tatsatramabravidbhrataram vachah
139.8
इदं कर्म न शक्तस्त्वं वोढुमेकः कथंचन
मया तु हिंसितस्तातो मन्यमानेन तं मृगम्
Idam karma na shaktastvam vodhumekah kathanchana
Maya tu hinsitastato manyamanena tam mrigam
139.9
सोऽस्मदर्थे व्रतं साधु चर त्वं ब्रह्महिंसनम्
समर्थो ह्यहमेकाकी कर्म कर्तुमिदं मुने
Sosmadarthe vratam sadhu chara tvam brahmahinsanam
Samartho hyahamekaki karma kartumidam mune
139.10
अर्वावसुरुवाच
करोतु वै भवान्सत्रं बृहद्द्युम्नस्य धीमतः
ब्रह्महत्यां चरिष्येऽहं त्वदर्थं नियतेन्द्रियः
Arvavasuruvacha
Karotu vai bhavansatram brihaddyumnasya dhimatah
Brahmahatyam charishyeham tvadartham niyatendriyah
139.11
लोमश उवाच
स तस्या ब्रह्महत्यायाः पारं गत्वा युधिष्ठिर
अर्वावसुस्तदा सत्रमाजगाम पुनर्मुनिः
Lomasha uvacha
Sa tasya brahmahatyayah param gatva yudhishthira
Arvavasustada satramajagama punarmunih
139.12
ततः परावसुर्दृष्ट्वा भ्रातरं समुपस्थितम्
बृहद्द्युम्नमुवाचेदं वचनं परिषद्गतम्
Tatah paravasurdrishtva bhrataram samupasthitam
Brihaddyumnamuvachedam vachanam parishadgatam
139.13
एष ते ब्रह्महा यज्ञं मा द्रष्टुं प्रविशेदिति
ब्रह्महा प्रेक्षितेनापि पीडयेत्त्वां न संशयः
Esha te brahmaha yagyam ma drashtum pravishediti
Brahmaha prekshitenapi pidayettvam na sanshayah
139.14
प्रेष्यैरुत्सार्यमाणस्तु राजन्नर्वावसुस्तदा
न मया ब्रह्महत्येयं कृतेत्याह पुनः पुनः
Preshyairutsaryamanastu rajannarvavasustada
Na maya brahmahatyeyam kritetyaha punah punah
139.15
उच्यमानोऽसकृत्प्रेष्यैर्ब्रह्महन्निति भारत
नैव स प्रतिजानाति ब्रह्महत्यां स्वयं कृताम्
मम भ्रात्रा कृतमिदं मया तु परिरक्षितम्
Uchyamanosakritpreshyairbrahmahanniti bharata
Naiva sa pratijanati brahmahatyam svayam kritam
Mama bhratra kritamidam maya tu parirakshitam
139.16
प्रीतास्तस्याभवन्देवाः कर्मणार्वावसोर्नृप
तं ते प्रवरयामासुर्निरासुश्च परावसुम्
Pritastasyabhavandevah karmanarvavasornripa
Tam te pravarayamasurnirasushcha paravasum
139.17
ततो देवा वरं तस्मै ददुरग्निपुरोगमाः
स चापि वरयामास पितुरुत्थानमात्मनः
Tato deva varam tasmai daduragnipurogamah
Sa chapi varayamasa piturutthanamatmanah
139.18
अनागस्त्वं तथा भ्रातुः पितुश्चास्मरणं वधे
भरद्वाजस्य चोत्थानं यवक्रीतस्य चोभयोः
Anagastvam tatha bhratuh pitushchasmaranam vadhe
Bharadvajasya chotthanam yavakritasya chobhayoh
139.19
ततः प्रादुर्बभूवुस्ते सर्व एव युधिष्ठिर
अथाब्रवीद्यवक्रीतो देवानग्निपुरोगमान्
Tatah pradurbabhuvuste sarva eva yudhishthira
Athabravidyavakrito devanagnipurogaman
139.20
समधीतं मया ब्रह्म व्रतानि चरितानि च
कथं नु रैभ्यः शक्तो मामधीयानं तपस्विनम्
तथायुक्तेन विधिना निहन्तुममरोत्तमाः
Samadhitam maya brahma vratani charitani cha
Katham nu raibhyah shakto mamadhiyanam tapasvinam
Tathayuktena vidhina nihantumamarottamah
139.21
देवा ऊचुः
मैवं कृथा यवक्रीत यथा वदसि वै मुने
ऋते गुरुमधीता हि सुखं वेदास्त्वया पुरा
Deva uchuh
Maivam kritha yavakrita yatha vadasi vai mune
Rite gurumadhita hi sukham vedastvaya pura
139.22
अनेन तु गुरून्दुःखात्तोषयित्वा स्वकर्मणा
कालेन महता क्लेशाद्ब्रह्माधिगतमुत्तमम्
Anena tu gurunduhkhattoshayitva svakarmana
Kalena mahata kleshadbrahmadhigatamuttamam
139.23
लोमश उवाच
यवक्रीतमथोक्त्वैवं देवाः साग्निपुरोगमाः
संजीवयित्वा तान्सर्वान्पुनर्जग्मुस्त्रिविष्टपम्
Lomasha uvacha
Yavakritamathoktvaivam devah sagnipurogamah
Sanjivayitva tansarvanpunarjagmustrivishtapam
139.24
आश्रमस्तस्य पुण्योऽयं सदापुष्पफलद्रुमः
अत्रोष्य राजशार्दूल सर्वपापैः प्रमोक्ष्यसे
Ashramastasya punyoyam sadapushpaphaladrumah
Atroshya rajashardula sarvapapaih pramokshyase