UtshovChapter 127
127.1
युधिष्ठिर उवाच
कथंवीर्यः स राजाभूत्सोमको वदतां वर
कर्माण्यस्य प्रभावं च श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
Yudhishthira uvacha
Kathanviryah sa rajabhutsomako vadatam vara
Karmanyasya prabhavam cha shrotumichchhami tattvatah
127.2
लोमश उवाच
युधिष्ठिरासीन्नृपतिः सोमको नाम धार्मिकः
तस्य भार्याशतं राजन्सदृशीनामभूत्तदा
Lomasha uvacha
Yudhishthirasinnripatih somako nama dharmikah
Tasya bharyashatam rajansadrishinamabhuttada
127.3
स वै यत्नेन महता तासु पुत्रं महीपतिः
कंचिन्नासादयामास कालेन महता अपि
Sa vai yatnena mahata tasu putram mahipatih
Kanchinnasadayamasa kalena mahata api
127.4
कदाचित्तस्य वृद्धस्य यतमानस्य यत्नतः
जन्तुर्नाम सुतस्तस्मिन्स्त्रीशते समजायत
Kadachittasya vriddhasya yatamanasya yatnatah
Janturnama sutastasminstrishate samajayata
127.5
तं जातं मातरः सर्वाः परिवार्य समासते
सततं पृष्ठतः कृत्वा कामभोगान्विशां पते
Tam jatam matarah sarvah parivarya samasate
Satatam prishthatah kritva kamabhoganvisham pate
127.6
ततः पिपीलिका जन्तुं कदाचिददशत्स्फिजि
स दष्टो व्यनदद्राजंस्तेन दुःखेन बालकः
Tatah pipilika jantum kadachidadashatsphiji
Sa dashto vyanadadrajanstena duhkhena balakah
127.7
ततस्ता मातरः सर्वाः प्राक्रोशन्भृशदुःखिताः
परिवार्य जन्तुं सहिताः स शब्दस्तुमुलोऽभवत्
Tatasta matarah sarvah prakroshanbhrishaduhkhitah
Parivarya jantum sahitah sa shabdastumulobhavat
127.8
तमार्तनादं सहसा शुश्राव स महीपतिः
अमात्यपरिषन्मध्ये उपविष्टः सहर्त्विजैः
Tamartanadam sahasa shushrava sa mahipatih
Amatyaparishanmadhye upavishtah sahartvijaih
127.9
ततः प्रस्थापयामास किमेतदिति पार्थिवः
तस्मै क्षत्ता यथावृत्तमाचचक्षे सुतं प्रति
Tatah prasthapayamasa kimetaditi parthivah
Tasmai kshatta yathavrittamachachakshe sutam prati
127.10
त्वरमाणः स चोत्थाय सोमकः सह मन्त्रिभिः
प्रविश्यान्तःपुरं पुत्रमाश्वासयदरिंदमः
Tvaramanah sa chotthaya somakah saha mantribhih
Pravishyantahpuram putramashvasayadarindamah
127.11
सान्त्वयित्वा तु तं पुत्रं निष्क्रम्यान्तःपुरान्नृपः
ऋत्विजैः सहितो राजन्सहामात्य उपाविशत्
Santvayitva tu tam putram nishkramyantahpurannripah
Ritvijaih sahito rajansahamatya upavishat
127.12
सोमक उवाच
धिगस्त्विहैकपुत्रत्वमपुत्रत्वं वरं भवेत्
नित्यातुरत्वाद्भूतानां शोक एवैकपुत्रता
Somaka uvacha
Dhigastvihaikaputratvamaputratvam varam bhavet
Nityaturatvadbhutanam shoka evaikaputrata
127.13
इदं भार्याशतं ब्रह्मन्परीक्ष्योपचितं प्रभो
पुत्रार्थिना मया वोढं न चासां विद्यते प्रजा
Idam bharyashatam brahmanparikshyopachitam prabho
Putrarthina maya vodham na chasam vidyate praja
127.14
एकः कथंचिदुत्पन्नः पुत्रो जन्तुरयं मम
यतमानस्य सर्वासु किं नु दुःखमतः परम्
Ekah kathanchidutpannah putro janturayam mama
Yatamanasya sarvasu kim nu duhkhamatah param
127.15
वयश्च समतीतं मे सभार्यस्य द्विजोत्तम
आसां प्राणाः समायत्ता मम चात्रैकपुत्रके
Vayashcha samatitam me sabharyasya dvijottama
Asam pranah samayatta mama chatraikaputrake
127.16
स्यान्नु कर्म तथा युक्तं येन पुत्रशतं भवेत्
महता लघुना वापि कर्मणा दुष्करेण वा
Syannu karma tatha yuktam yena putrashatam bhavet
Mahata laghuna vapi karmana dushkarena va
127.17
ऋत्विगुवाच
अस्ति वै तादृशं कर्म येन पुत्रशतं भवेत्
यदि शक्नोषि तत्कर्तुमथ वक्ष्यामि सोमक
Ritviguvacha
Asti vai tadrisham karma yena putrashatam bhavet
Yadi shaknoshi tatkartumatha vakshyami somaka
127.18
सोमक उवाच
कार्यं वा यदि वाकार्यं येन पुत्रशतं भवेत्
कृतमेव हि तद्विद्धि भगवान्प्रब्रवीतु मे
Somaka uvacha
Karyam va yadi vakaryam yena putrashatam bhavet
Kritameva hi tadviddhi bhagavanprabravitu me
127.19
ऋत्विगुवाच
यजस्व जन्तुना राजंस्त्वं मया वितते क्रतौ
ततः पुत्रशतं श्रीमद्भविष्यत्यचिरेण ते
Ritviguvacha
Yajasva jantuna rajanstvam maya vitate kratau
Tatah putrashatam shrimadbhavishyatyachirena te
127.20
वपायां हूयमानायां धूममाघ्राय मातरः
ततस्ताः सुमहावीर्याञ्जनयिष्यन्ति ते सुतान्
Vapayam huyamanayam dhumamaghraya matarah
Tatastah sumahaviryanjanayishyanti te sutan
127.21
तस्यामेव तु ते जन्तुर्भविता पुनरात्मजः
उत्तरे चास्य सौवर्णं लक्ष्म पार्श्वे भविष्यति
Tasyameva tu te janturbhavita punaratmajah
Uttare chasya sauvarnam lakshma parshve bhavishyati