UtshovChapter 115
115.1
वैशंपायन उवाच
स तत्र तामुषित्वैकां रजनीं पृथिवीपतिः
तापसानां परं चक्रे सत्कारं भ्रातृभिः सह
Vaishampayana uvacha
Sa tatra tamushitvaikam rajanim prithivipatih
Tapasanam param chakre satkaram bhratribhih saha
115.2
लोमशश्चास्य तान्सर्वानाचख्यौ तत्र तापसान्
भृगूनङ्गिरसश्चैव वासिष्ठानथ काश्यपान्
Lomashashchasya tansarvanachakhyau tatra tapasan
Bhrigunangirasashchaiva vasishthanatha kashyapan
115.3
तान्समेत्य स राजर्षिरभिवाद्य कृताञ्जलिः
रामस्यानुचरं वीरमपृच्छदकृतव्रणम्
Tansametya sa rajarshirabhivadya kritanjalih
Ramasyanucharam viramaprichchhadakritavranam
115.4
कदा नु रामो भगवांस्तापसान्दर्शयिष्यति
तेनैवाहं प्रसङ्गेन द्रष्टुमिच्छामि भार्गवम्
Kada nu ramo bhagavanstapasandarshayishyati
Tenaivaham prasangena drashtumichchhami bhargavam
115.5
अकृतव्रण उवाच
आयानेवासि विदितो रामस्य विदितात्मनः
प्रीतिस्त्वयि च रामस्य क्षिप्रं त्वां दर्शयिष्यति
Akritavrana uvacha
Ayanevasi vidito ramasya viditatmanah
Pritistvayi cha ramasya kshipram tvam darshayishyati
115.6
चतुर्दशीमष्टमीं च रामं पश्यन्ति तापसाः
अस्यां रात्र्यां व्यतीतायां भवित्री च चतुर्दशी
Chaturdashimashtamim cha ramam pashyanti tapasah
Asyam ratryam vyatitayam bhavitri cha chaturdashi
115.7
युधिष्ठिर उवाच
भवाननुगतो वीरं जामदग्न्यं महाबलम्
प्रत्यक्षदर्शी सर्वस्य पूर्ववृत्तस्य कर्मणः
Yudhishthira uvacha
Bhavananugato viram jamadagnyam mahabalam
Pratyakshadarshi sarvasya purvavrittasya karmanah
115.8
स भवान्कथयत्वेतद्यथा रामेण निर्जिताः
आहवे क्षत्रियाः सर्वे कथं केन च हेतुना
Sa bhavankathayatvetadyatha ramena nirjitah
Ahave kshatriyah sarve katham kena cha hetuna
115.9
अकृतव्रण उवाच
कन्यकुब्जे महानासीत्पार्थिवः सुमहाबलः
गाधीति विश्रुतो लोके वनवासं जगाम सः
Akritavrana uvacha
Kanyakubje mahanasitparthivah sumahabalah
Gadhiti vishruto loke vanavasam jagama sah
115.10
वने तु तस्य वसतः कन्या जज्ञेऽप्सरःसमा
ऋचीको भार्गवस्तां च वरयामास भारत
Vane tu tasya vasatah kanya jagyepsarahsama
Richiko bhargavastam cha varayamasa bharata
115.11
तमुवाच ततो राजा ब्राह्मणं संशितव्रतम्
उचितं नः कुले किंचित्पूर्वैर्यत्संप्रवर्तितम्
Tamuvacha tato raja brahmanam sanshitavratam
Uchitam nah kule kinchitpurvairyatsampravartitam
115.12
एकतःश्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम्
सहस्रं वाजिनां शुल्कमिति विद्धि द्विजोत्तम
Ekatahshyamakarnanam panduranam tarasvinam
Sahasram vajinam shulkamiti viddhi dvijottama
115.13
न चापि भगवान्वाच्यो दीयतामिति भार्गव
देया मे दुहिता चेयं त्वद्विधाय महात्मने
Na chapi bhagavanvachyo diyatamiti bhargava
Deya me duhita cheyam tvadvidhaya mahatmane
115.14
ऋचीक उवाच
एकतःश्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम्
दास्याम्यश्वसहस्रं ते मम भार्या सुतास्तु ते
Richika uvacha
Ekatahshyamakarnanam panduranam tarasvinam
Dasyamyashvasahasram te mama bharya sutastu te
115.15
अकृतव्रण उवाच
स तथेति प्रतिज्ञाय राजन्वरुणमब्रवीत्
एकतःश्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम्
सहस्रं वाजिनामेकं शुल्कार्थं मे प्रदीयताम्
Akritavrana uvacha
Sa tatheti pratigyaya rajanvarunamabravit
Ekatahshyamakarnanam panduranam tarasvinam
Sahasram vajinamekam shulkartham me pradiyatam
115.16
तस्मै प्रादात्सहस्रं वै वाजिनां वरुणस्तदा
तदश्वतीर्थं विख्यातमुत्थिता यत्र ते हयाः
Tasmai pradatsahasram vai vajinam varunastada
Tadashvatirtham vikhyatamutthita yatra te hayah
115.17
गङ्गायां कन्यकुब्जे वै ददौ सत्यवतीं तदा
ततो गाधिः सुतां तस्मै जन्याश्चासन्सुरास्तदा
लब्ध्वा हयसहस्रं तु तांश्च दृष्ट्वा दिवौकसः
Gangayam kanyakubje vai dadau satyavatim tada
Tato gadhih sutam tasmai janyashchasansurastada
Labdhva hayasahasram tu tanshcha drishtva divaukasah
115.18
धर्मेण लब्ध्वा तां भार्यामृचीको द्विजसत्तमः
यथाकामं यथाजोषं तया रेमे सुमध्यया
Dharmena labdhva tam bharyamrichiko dvijasattamah
Yathakamam yathajosham taya reme sumadhyaya
115.19
तं विवाहे कृते राजन्सभार्यमवलोककः
आजगाम भृगुश्रेष्ठः पुत्रं दृष्ट्वा ननन्द च
Tam vivahe krite rajansabharyamavalokakah
Ajagama bhrigushreshthah putram drishtva nananda cha
115.20
भार्यापती तमासीनं गुरुं सुरगणार्चितम्
अर्चित्वा पर्युपासीनौ प्राञ्जली तस्थतुस्तदा
Bharyapati tamasinam gurum suraganarchitam
Architva paryupasinau pranjali tasthatustada
115.21
ततः स्नुषां स भगवान्प्रहृष्टो भृगुरब्रवीत्
वरं वृणीष्व सुभगे दाता ह्यस्मि तवेप्सितम्
Tatah snusham sa bhagavanprahrishto bhrigurabravit
Varam vrinishva subhage data hyasmi tavepsitam
115.22
सा वै प्रसादयामास तं गुरुं पुत्रकारणात्
आत्मनश्चैव मातुश्च प्रसादं च चकार सः
Sa vai prasadayamasa tam gurum putrakaranat
Atmanashchaiva matushcha prasadam cha chakara sah
115.23
भृगुरुवाच
ऋतौ त्वं चैव माता च स्नाते पुंसवनाय वै
आलिङ्गेतां पृथग्वृक्षौ साश्वत्थं त्वमुदुम्बरम्
Bhriguruvacha
Ritau tvam chaiva mata cha snate punsavanaya vai
Alingetam prithagvrikshau sashvattham tvamudumbaram
115.24
आलिङ्गने तु ते राजंश्चक्रतुः स्म विपर्ययम्
कदाचिद्भृगुरागच्छत्तं च वेद विपर्ययम्
Alingane tu te rajanshchakratuh sma viparyayam
Kadachidbhriguragachchhattam cha veda viparyayam
115.25
अथोवाच महातेजा भृगुः सत्यवतीं स्नुषाम्
ब्राह्मणः क्षत्रवृत्तिर्वै तव पुत्रो भविष्यति
Athovacha mahateja bhriguh satyavatim snusham
Brahmanah kshatravrittirvai tava putro bhavishyati
115.26
क्षत्रियो ब्राह्मणाचारो मातुस्तव सुतो महान्
भविष्यति महावीर्यः साधूनां मार्गमास्थितः
Kshatriyo brahmanacharo matustava suto mahan
Bhavishyati mahaviryah sadhunam margamasthitah
115.27
ततः प्रसादयामास श्वशुरं सा पुनः पुनः
न मे पुत्रो भवेदीदृक्कामं पौत्रो भवेदिति
Tatah prasadayamasa shvashuram sa punah punah
Na me putro bhavedidrikkamam pautro bhavediti
115.28
एवमस्त्विति सा तेन पाण्डव प्रतिनन्दिता
जमदग्निं ततः पुत्रं सा जज्ञे काल आगते
तेजसा वर्चसा चैव युक्तं भार्गवनन्दनम्
Evamastviti sa tena pandava pratinandita
Jamadagnim tatah putram sa jagye kala agate
Tejasa varchasa chaiva yuktam bhargavanandanam
115.29
स वर्धमानस्तेजस्वी वेदस्याध्ययनेन वै
बहूनृषीन्महातेजाः पाण्डवेयात्यवर्तत
Sa vardhamanastejasvi vedasyadhyayanena vai
Bahunrishinmahatejah pandaveyatyavartata
115.30
तं तु कृत्स्नो धनुर्वेदः प्रत्यभाद्भरतर्षभ
चतुर्विधानि चास्त्राणि भास्करोपमवर्चसम्
Tam tu kritsno dhanurvedah pratyabhadbharatarshabha
Chaturvidhani chastrani bhaskaropamavarchasam