UtshovChapter 109
109.1
वैशंपायन उवाच
ततः प्रयातः कौन्तेयः क्रमेण भरतर्षभ
नन्दामपरनन्दां च नद्यौ पापभयापहे
Vaishampayana uvacha
Tatah prayatah kaunteyah kramena bharatarshabha
Nandamaparanandam cha nadyau papabhayapahe
109.2
स पर्वतं समासाद्य हेमकूटमनामयम्
अचिन्त्यानद्भुतान्भावान्ददर्श सुबहून्नृपः
Sa parvatam samasadya hemakutamanamayam
Achintyanadbhutanbhavandadarsha subahunnripah
109.3
वाचो यत्राभवन्मेघा उपलाश्च सहस्रशः
नाशक्नुवंस्तमारोढुं विषण्णमनसो जनाः
Vacho yatrabhavanmegha upalashcha sahasrashah
Nashaknuvanstamarodhum vishannamanaso janah
109.4
वायुर्नित्यं ववौ यत्र नित्यं देवश्च वर्षति
सायं प्रातश्च भगवान्दृश्यते हव्यवाहनः
Vayurnityam vavau yatra nityam devashcha varshati
Sayam pratashcha bhagavandrishyate havyavahanah
109.5
एवं बहुविधान्भावानद्भुतान्वीक्ष्य पाण्डवः
लोमशं पुनरेव स्म पर्यपृच्छत्तदद्भुतम्
Evam bahuvidhanbhavanadbhutanvikshya pandavah
Lomasham punareva sma paryaprichchhattadadbhutam
109.6
लोमश उवाच
यथाश्रुतमिदं पूर्वमस्माभिररिकर्शन
तदेकाग्रमना राजन्निबोध गदतो मम
Lomasha uvacha
Yathashrutamidam purvamasmabhirarikarshana
Tadekagramana rajannibodha gadato mama
109.7
अस्मिन्नृषभकूटेऽभूदृषभो नाम तापसः
अनेकशतवर्षायुस्तपस्वी कोपनो भृशम्
Asminnrishabhakutebhudrishabho nama tapasah
Anekashatavarshayustapasvi kopano bhrisham
109.8
स वै संभाष्यमाणोऽन्यैः कोपाद्गिरिमुवाच ह
य इह व्याहरेत्कश्चिदुपलानुत्सृजेस्तदा
Sa vai sambhashyamanonyaih kopadgirimuvacha ha
Ya iha vyaharetkashchidupalanutsrijestada
109.9
वातं चाहूय मा शब्दमित्युवाच स तापसः
व्याहरंश्चैव पुरुषो मेघेन विनिवार्यते
Vatam chahuya ma shabdamityuvacha sa tapasah
Vyaharanshchaiva purusho meghena vinivaryate
109.10
एवमेतानि कर्माणि राजंस्तेन महर्षिणा
कृतानि कानिचित्कोपात्प्रतिषिद्धानि कानिचित्
Evametani karmani rajanstena maharshina
Kritani kanichitkopatpratishiddhani kanichit
109.11
नन्दामभिगतान्देवान्पुरा राजन्निति श्रुतिः
अन्वपद्यन्त सहसा पुरुषा देवदर्शिनः
Nandamabhigatandevanpura rajanniti shrutih
Anvapadyanta sahasa purusha devadarshinah
109.12
ते दर्शनमनिच्छन्तो देवाः शक्रपुरोगमाः
दुर्गं चक्रुरिमं देशं गिरिप्रत्यूहरूपकम्
Te darshanamanichchhanto devah shakrapurogamah
Durgam chakrurimam desham giripratyuharupakam
109.13
तदा प्रभृति कौन्तेय नरा गिरिमिमं सदा
नाशक्नुवनभिद्रष्टुं कुत एवाधिरोहितुम्
Tada prabhriti kaunteya nara girimimam sada
Nashaknuvanabhidrashtum kuta evadhirohitum
109.14
नातप्ततपसा शक्यो द्रष्टुमेष महागिरिः
आरोढुं वापि कौन्तेय तस्मान्नियतवाग्भव
Nataptatapasa shakyo drashtumesha mahagirih
Arodhum vapi kaunteya tasmanniyatavagbhava
109.15
इह देवाः सदा सर्वे यज्ञानाजह्रुरुत्तमान्
तेषामेतानि लिङ्गानि दृश्यन्तेऽद्यापि भारत
Iha devah sada sarve yagyanajahruruttaman
Teshametani lingani drishyantedyapi bharata
109.16
कुशाकारेव दूर्वेयं संस्तीर्णेव च भूरियम्
यूपप्रकारा बहवो वृक्षाश्चेमे विशां पते
Kushakareva durveyam sanstirneva cha bhuriyam
Yupaprakara bahavo vrikshashcheme visham pate
109.17
देवाश्च ऋषयश्चैव वसन्त्यद्यापि भारत
तेषां सायं तथा प्रातर्दृश्यते हव्यवाहनः
Devashcha rishayashchaiva vasantyadyapi bharata
Tesham sayam tatha pratardrishyate havyavahanah
109.18
इहाप्लुतानां कौन्तेय सद्यः पाप्मा विहन्यते
कुरुश्रेष्ठाभिषेकं वै तस्मात्कुरु सहानुजः
Ihaplutanam kaunteya sadyah papma vihanyate
Kurushreshthabhishekam vai tasmatkuru sahanujah
109.19
ततो नन्दाप्लुताङ्गस्त्वं कौशिकीमभियास्यसि
विश्वामित्रेण यत्रोग्रं तपस्तप्तमनुत्तमम्
Tato nandaplutangastvam kaushikimabhiyasyasi
Vishvamitrena yatrogram tapastaptamanuttamam
109.20
वैशंपायन उवाच
ततस्तत्र समाप्लुत्य गात्राणि सगणो नृपः
जगाम कौशिकीं पुण्यां रम्यां शिवजलां नदीम्
Vaishampayana uvacha
Tatastatra samaplutya gatrani sagano nripah
Jagama kaushikim punyam ramyam shivajalam nadim