UtshovChapter 107
107.1
लोमश उवाच
स तु राजा महेष्वासश्चक्रवर्ती महारथः
बभूव सर्वलोकस्य मनोनयननन्दनः
Lomasha uvacha
Sa tu raja maheshvasashchakravarti maharathah
Babhuva sarvalokasya manonayananandanah
107.2
स शुश्राव महाबाहुः कपिलेन महात्मना
पितॄणां निधनं घोरमप्राप्तिं त्रिदिवस्य च
Sa shushrava mahabahuh kapilena mahatmana
Pitrinam nidhanam ghoramapraptim tridivasya cha
107.3
स राज्यं सचिवे न्यस्य हृदयेन विदूयता
जगाम हिमवत्पार्श्वं तपस्तप्तुं नरेश्वरः
Sa rajyam sachive nyasya hridayena viduyata
Jagama himavatparshvam tapastaptum nareshvarah
107.4
आरिराधयिषुर्गङ्गां तपसा दग्धकिल्बिषः
सोऽपश्यत नरश्रेष्ठ हिमवन्तं नगोत्तमम्
Ariradhayishurgangam tapasa dagdhakilbishah
Sopashyata narashreshtha himavantam nagottamam
107.5
शृङ्गैर्बहुविधाकारैर्धातुमद्भिरलंकृतम्
पवनालम्बिभिर्मेघैः परिष्वक्तं समन्ततः
Shringairbahuvidhakarairdhatumadbhiralankritam
Pavanalambibhirmeghaih parishvaktam samantatah
107.6
नदीकुञ्जनितम्बैश्च सोदकैरुपशोभितम्
गुहाकन्दरसंलीनैः सिंहव्याघ्रैर्निषेवितम्
Nadikunjanitambaishcha sodakairupashobhitam
Guhakandarasanlinaih sinhavyaghrairnishevitam
107.7
शकुनैश्च विचित्राङ्गैः कूजद्भिर्विविधा गिरः
भृङ्गराजैस्तथा हंसैर्दात्यूहैर्जलकुक्कुटैः
Shakunaishcha vichitrangaih kujadbhirvividha girah
Bhringarajaistatha hansairdatyuhairjalakukkutaih
107.8
मयूरैः शतपत्रैश्च कोकिलैर्जीवजीवकैः
चकोरैरसितापाङ्गैस्तथा पुत्रप्रियैरपि
Mayuraih shatapatraishcha kokilairjivajivakaih
Chakorairasitapangaistatha putrapriyairapi
107.9
जलस्थानेषु रम्येषु पद्मिनीभिश्च संकुलम्
सारसानां च मधुरैर्व्याहृतैः समलंकृतम्
Jalasthaneshu ramyeshu padminibhishcha sankulam
Sarasanam cha madhurairvyahritaih samalankritam
107.10
किंनरैरप्सरोभिश्च निषेवितशिलातलम्
दिशागजविषाणाग्रैः समन्ताद्घृष्टपादपम्
Kinnarairapsarobhishcha nishevitashilatalam
Dishagajavishanagraih samantadghrishtapadapam
107.11
विद्याधरानुचरितं नानारत्नसमाकुलम्
विषोल्बणैर्भुजंगैश्च दीप्तजिह्वैर्निषेवितम्
Vidyadharanucharitam nanaratnasamakulam
Visholbanairbhujangaishcha diptajihvairnishevitam
107.12
क्वचित्कनकसंकाशं क्वचिद्रजतसंनिभम्
क्वचिदञ्जनपुञ्जाभं हिमवन्तमुपागमत्
Kvachitkanakasankasham kvachidrajatasannibham
Kvachidanjanapunjabham himavantamupagamat
107.13
स तु तत्र नरश्रेष्ठस्तपो घोरं समाश्रितः
फलमूलाम्बुभक्षोऽभूत्सहस्रं परिवत्सरान्
Sa tu tatra narashreshthastapo ghoram samashritah
Phalamulambubhakshobhutsahasram parivatsaran
107.14
संवत्सरसहस्रे तु गते दिव्ये महानदी
दर्शयामास तं गङ्गा तदा मूर्तिमती स्वयम्
Sanvatsarasahasre tu gate divye mahanadi
Darshayamasa tam ganga tada murtimati svayam
107.15
गङ्गोवाच
किमिच्छसि महाराज मत्तः किं च ददानि ते
तद्ब्रवीहि नरश्रेष्ठ करिष्यामि वचस्तव
Gangovacha
Kimichchhasi maharaja mattah kim cha dadani te
Tadbravihi narashreshtha karishyami vachastava
107.16
लोमश उवाच
एवमुक्तः प्रत्युवाच राजा हैमवतीं तदा
पितामहा मे वरदे कपिलेन महानदि
अन्वेषमाणास्तुरगं नीता वैवस्वतक्षयम्
Lomasha uvacha
Evamuktah pratyuvacha raja haimavatim tada
Pitamaha me varade kapilena mahanadi
Anveshamanasturagam nita vaivasvatakshayam
107.17
षष्टिस्तानि सहस्राणि सागराणां महात्मनाम्
कापिलं तेज आसाद्य क्षणेन निधनं गताः
Shashtistani sahasrani sagaranam mahatmanam
Kapilam teja asadya kshanena nidhanam gatah
107.18
तेषामेवं विनष्टानां स्वर्गे वासो न विद्यते
यावत्तानि शरीराणि त्वं जलैर्नाभिषिञ्चसि
Teshamevam vinashtanam svarge vaso na vidyate
Yavattani sharirani tvam jalairnabhishinchasi
107.19
स्वर्गं नय महाभागे मत्पितॄन्सगरात्मजान्
तेषामर्थेऽभियाचामि त्वामहं वै महानदि
Svargam naya mahabhage matpitrinsagaratmajan
Teshamarthebhiyachami tvamaham vai mahanadi
107.20
एतच्छ्रुत्वा वचो राज्ञो गङ्गा लोकनमस्कृता
भगीरथमिदं वाक्यं सुप्रीता समभाषत
Etachchhrutva vacho ragyo ganga lokanamaskrita
Bhagirathamidam vakyam suprita samabhashata
107.21
करिष्यामि महाराज वचस्ते नात्र संशयः
वेगं तु मम दुर्धार्यं पतन्त्या गगनाच्च्युतम्
Karishyami maharaja vachaste natra sanshayah
Vegam tu mama durdharyam patantya gaganachchyutam
107.22
न शक्तस्त्रिषु लोकेषु कश्चिद्धारयितुं नृप
अन्यत्र विबुधश्रेष्ठान्नीलकण्ठान्महेश्वरात्
Na shaktastrishu lokeshu kashchiddharayitum nripa
Anyatra vibudhashreshthannilakanthanmaheshvarat
107.23
तं तोषय महाबाहो तपसा वरदं हरम्
स तु मां प्रच्युतां देवः शिरसा धारयिष्यति
करिष्यति च ते कामं पितॄणां हितकाम्यया
Tam toshaya mahabaho tapasa varadam haram
Sa tu mam prachyutam devah shirasa dharayishyati
Karishyati cha te kamam pitrinam hitakamyaya
107.24
एतच्छ्रुत्वा वचो राजन्महाराजो भगीरथः
कैलासं पर्वतं गत्वा तोषयामास शंकरम्
Etachchhrutva vacho rajanmaharajo bhagirathah
Kailasam parvatam gatva toshayamasa shankaram
107.25
ततस्तेन समागम्य कालयोगेन केनचित्
अगृह्णाच्च वरं तस्माद्गङ्गाया धारणं नृप
स्वर्गवासं समुद्दिश्य पितॄणां स नरोत्तमः
Tatastena samagamya kalayogena kenachit
Agrihnachcha varam tasmadgangaya dharanam nripa
Svargavasam samuddishya pitrinam sa narottamah