UtshovChapter 66
66.1
जनमेजय उवाच
अनुज्ञातांस्तान्विदित्वा सरत्नधनसंचयान्
पाण्डवान्धार्तराष्ट्राणां कथमासीन्मनस्तदा
Janamejaya uvacha
Anugyatanstanviditva saratnadhanasanchayan
Pandavandhartarashtranam kathamasinmanastada
66.2
वैशंपायन उवाच
अनुज्ञातांस्तान्विदित्वा धृतराष्ट्रेण धीमता
राजन्दुःशासनः क्षिप्रं जगाम भ्रातरं प्रति
Vaishampayana uvacha
Anugyatanstanviditva dhritarashtrena dhimata
Rajanduhshasanah kshipram jagama bhrataram prati
66.3
दुर्योधनं समासाद्य सामात्यं भरतर्षभ
दुःखार्तो भरतश्रेष्ठ इदं वचनमब्रवीत्
Duryodhanam samasadya samatyam bharatarshabha
Duhkharto bharatashreshtha idam vachanamabravit
66.4
दुःखेनैतत्समानीतं स्थविरो नाशयत्यसौ
शत्रुसाद्गमयद्द्रव्यं तद्बुध्यध्वं महारथाः
Duhkhenaitatsamanitam sthaviro nashayatyasau
Shatrusadgamayaddravyam tadbudhyadhvam maharathah
66.5
अथ दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः
मिथः संगम्य सहिताः पाण्डवान्प्रति मानिनः
Atha duryodhanah karnah shakunishchapi saubalah
Mithah sangamya sahitah pandavanprati maninah
66.6
वैचित्रवीर्यं राजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम्
अभिगम्य त्वरायुक्ताः श्लक्ष्णं वचनमब्रुवन्
Vaichitraviryam rajanam dhritarashtram manishinam
Abhigamya tvarayuktah shlakshnam vachanamabruvan
66.7
दुर्योधन उवाच
न त्वयेदं श्रुतं राजन्यज्जगाद बृहस्पतिः
शक्रस्य नीतिं प्रवदन्विद्वान्देवपुरोहितः
Duryodhana uvacha
Na tvayedam shrutam rajanyajjagada brihaspatih
Shakrasya nitim pravadanvidvandevapurohitah
66.8
सर्वोपायैर्निहन्तव्याः शत्रवः शत्रुकर्षण
पुरा युद्धाद्बलाद्वापि प्रकुर्वन्ति तवाहितम्
Sarvopayairnihantavyah shatravah shatrukarshana
Pura yuddhadbaladvapi prakurvanti tavahitam
66.9
ते वयं पाण्डवधनैः सर्वान्संपूज्य पार्थिवान्
यदि तान्योधयिष्यामः किं वा नः परिहास्यति
Te vayam pandavadhanaih sarvansampujya parthivan
Yadi tanyodhayishyamah kim va nah parihasyati
66.10
अहीनाशीविषान्क्रुद्धान्दंशाय समुपस्थितान्
कृत्वा कण्ठे च पृष्ठे च कः समुत्स्रष्टुमर्हति
Ahinashivishankruddhandanshaya samupasthitan
Kritva kanthe cha prishthe cha kah samutsrashtumarhati
66.11
आत्तशस्त्रा रथगताः कुपितास्तात पाण्डवाः
निःशेषं नः करिष्यन्ति क्रुद्धा ह्याशीविषा यथा
Attashastra rathagatah kupitastata pandavah
Nihshesham nah karishyanti kruddha hyashivisha yatha
66.12
संनद्धो ह्यर्जुनो याति विवृत्य परमेषुधी
गाण्डीवं मुहुरादत्ते निःश्वसंश्च निरीक्षते
Sannaddho hyarjuno yati vivritya parameshudhi
Gandivam muhuradatte nihshvasanshcha nirikshate
66.13
गदां गुर्वीं समुद्यम्य त्वरितश्च वृकोदरः
स्वरथं योजयित्वाशु निर्यात इति नः श्रुतम्
Gadam gurvim samudyamya tvaritashcha vrikodarah
Svaratham yojayitvashu niryata iti nah shrutam
66.14
नकुलः खड्गमादाय चर्म चाप्यष्टचन्द्रकम्
सहदेवश्च राजा च चक्रुराकारमिङ्गितैः
Nakulah khadgamadaya charma chapyashtachandrakam
Sahadevashcha raja cha chakrurakaramingitaih
66.15
ते त्वास्थाय रथान्सर्वे बहुशस्त्रपरिच्छदान्
अभिघ्नन्तो रथव्रातान्सेनायोगाय निर्ययुः
Te tvasthaya rathansarve bahushastraparichchhadan
Abhighnanto rathavratansenayogaya niryayuh
66.16
न क्षंस्यन्ते तथास्माभिर्जातु विप्रकृता हि ते
द्रौपद्याश्च परिक्लेशं कस्तेषां क्षन्तुमर्हति
Na kshansyante tathasmabhirjatu viprakrita hi te
Draupadyashcha pariklesham kastesham kshantumarhati
66.17
पुनर्दीव्याम भद्रं ते वनवासाय पाण्डवैः
एवमेतान्वशे कर्तुं शक्ष्यामो भरतर्षभ
Punardivyama bhadram te vanavasaya pandavaih
Evametanvashe kartum shakshyamo bharatarshabha
66.18
ते वा द्वादश वर्षाणि वयं वा द्यूतनिर्जिताः
प्रविशेम महारण्यमजिनैः प्रतिवासिताः
Te va dvadasha varshani vayam va dyutanirjitah
Pravishema maharanyamajinaih prativasitah
66.19
त्रयोदशं च सजने अज्ञाताः परिवत्सरम्
ज्ञाताश्च पुनरन्यानि वने वर्षाणि द्वादश
Trayodasham cha sajane agyatah parivatsaram
Gyatashcha punaranyani vane varshani dvadasha
66.20
निवसेम वयं ते वा तथा द्यूतं प्रवर्तताम्
अक्षानुप्त्वा पुनर्द्यूतमिदं दीव्यन्तु पाण्डवाः
Nivasema vayam te va tatha dyutam pravartatam
Akshanuptva punardyutamidam divyantu pandavah
66.21
एतत्कृत्यतमं राजन्नस्माकं भरतर्षभ
अयं हि शकुनिर्वेद सविद्यामक्षसंपदम्
Etatkrityatamam rajannasmakam bharatarshabha
Ayam hi shakunirveda savidyamakshasampadam
66.22
दृढमूला वयं राज्ये मित्राणि परिगृह्य च
सारवद्विपुलं सैन्यं सत्कृत्य च दुरासदम्
Dridhamula vayam rajye mitrani parigrihya cha
Saravadvipulam sainyam satkritya cha durasadam
66.23
ते च त्रयोदशे वर्षे पारयिष्यन्ति चेद्व्रतम्
जेष्यामस्तान्वयं राजन्रोचतां ते परंतप
Te cha trayodashe varshe parayishyanti chedvratam
Jeshyamastanvayam rajanrochatam te parantapa
66.24
धृतराष्ट्र उवाच
तूर्णं प्रत्यानयस्वैतान्कामं व्यध्वगतानपि
आगच्छन्तु पुनर्द्यूतमिदं कुर्वन्तु पाण्डवाः
Dhritarashtra uvacha
Turnam pratyanayasvaitankamam vyadhvagatanapi
Agachchhantu punardyutamidam kurvantu pandavah
66.25
वैशंपायन उवाच
ततो द्रोणः सोमदत्तो बाह्लीकश्च महारथः
विदुरो द्रोणपुत्रश्च वैश्यापुत्रश्च वीर्यवान्
Vaishampayana uvacha
Tato dronah somadatto bahlikashcha maharathah
Viduro dronaputrashcha vaishyaputrashcha viryavan
66.26
भूरिश्रवाः शांतनवो विकर्णश्च महारथः
मा द्यूतमित्यभाषन्त शमोऽस्त्विति च सर्वशः
Bhurishravah shantanavo vikarnashcha maharathah
Ma dyutamityabhashanta shamostviti cha sarvashah
66.27
अकामानां च सर्वेषां सुहृदामर्थदर्शिनाम्
अकरोत्पाण्डवाह्वानं धृतराष्ट्रः सुतप्रियः
Akamanam cha sarvesham suhridamarthadarshinam
Akarotpandavahvanam dhritarashtrah sutapriyah
66.28
अथाब्रवीन्महाराज धृतराष्ट्रं जनेश्वरम्
पुत्रहार्दाद्धर्मयुक्तं गान्धारी शोककर्शिता
Athabravinmaharaja dhritarashtram janeshvaram
Putrahardaddharmayuktam gandhari shokakarshita
66.29
जाते दुर्योधने क्षत्ता महामतिरभाषत
नीयतां परलोकाय साध्वयं कुलपांसनः
Jate duryodhane kshatta mahamatirabhashata
Niyatam paralokaya sadhvayam kulapansanah
66.30
व्यनदज्जातमात्रो हि गोमायुरिव भारत
अन्तो नूनं कुलस्यास्य कुरवस्तन्निबोधत
Vyanadajjatamatro hi gomayuriva bharata
Anto nunam kulasyasya kuravastannibodhata
66.31
मा बालानामशिष्टानामभिमंस्था मतिं प्रभो
मा कुलस्य क्षये घोरे कारणं त्वं भविष्यसि
Ma balanamashishtanamabhimanstha matim prabho
Ma kulasya kshaye ghore karanam tvam bhavishyasi
66.32
बद्धं सेतुं को नु भिन्द्याद्धमेच्छान्तं च पावकम्
शमे धृतान्पुनः पार्थान्कोपयेत्को नु भारत
Baddham setum ko nu bhindyaddhamechchhantam cha pavakam
Shame dhritanpunah parthankopayetko nu bharata
66.33
स्मरन्तं त्वामाजमीढ स्मारयिष्याम्यहं पुनः
शास्त्रं न शास्ति दुर्बुद्धिं श्रेयसे वेतराय वा
Smarantam tvamajamidha smarayishyamyaham punah
Shastram na shasti durbuddhim shreyase vetaraya va
66.34
न वै वृद्धो बालमतिर्भवेद्राजन्कथंचन
त्वन्नेत्राः सन्तु ते पुत्रा मा त्वां दीर्णाः प्रहासिषुः
Na vai vriddho balamatirbhavedrajankathanchana
Tvannetrah santu te putra ma tvam dirnah prahasishuh
66.35
शमेन धर्मेण परस्य बुद्ध्या; जाता बुद्धिः सास्तु ते मा प्रतीपा
प्रध्वंसिनी क्रूरसमाहिता श्री;र्मृदुप्रौढा गच्छति पुत्रपौत्रान्
Shamena dharmena parasya buddhya; jata buddhih sastu te ma pratipa
Pradhvansini krurasamahita shri;rmridupraudha gachchhati putrapautran
66.36
अथाब्रवीन्महाराजो गान्धारीं धर्मदर्शिनीम्
अन्तः कामं कुलस्यास्तु न शक्ष्यामि निवारितुम्
Athabravinmaharajo gandharim dharmadarshinim
Antah kamam kulasyastu na shakshyami nivaritum
66.37
यथेच्छन्ति तथैवास्तु प्रत्यागच्छन्तु पाण्डवाः
पुनर्द्यूतं प्रकुर्वन्तु मामकाः पाण्डवैः सह
Yathechchhanti tathaivastu pratyagachchhantu pandavah
Punardyutam prakurvantu mamakah pandavaih saha