Chapter 40
40.1
भीष्म उवाच
चेदिराजकुले जातस्त्र्यक्ष एष चतुर्भुजः
रासभारावसदृशं रुराव च ननाद च
Bhishma uvacha
Chedirajakule jatastryaksha esha chaturbhujah
Rasabharavasadrisham rurava cha nanada cha
40.2
तेनास्य मातापितरौ त्रेसतुस्तौ सबान्धवौ
वैकृतं तच्च तौ दृष्ट्वा त्यागाय कुरुतां मतिम्
Tenasya matapitarau tresatustau sabandhavau
Vaikritam tachcha tau drishtva tyagaya kurutam matim
40.3
ततः सभार्यं नृपतिं सामात्यं सपुरोहितम्
चिन्तासंमूढहृदयं वागुवाचाशरीरिणी
Tatah sabharyam nripatim samatyam sapurohitam
Chintasammudhahridayam vaguvachasharirini
40.4
एष ते नृपते पुत्रः श्रीमाञ्जातो महाबलः
तस्मादस्मान्न भेतव्यमव्यग्रः पाहि वै शिशुम्
Esha te nripate putrah shrimanjato mahabalah
Tasmadasmanna bhetavyamavyagrah pahi vai shishum
40.5
न चैवैतस्य मृत्युस्त्वं न कालः प्रत्युपस्थितः
मृत्युर्हन्तास्य शस्त्रेण स चोत्पन्नो नराधिप
Na chaivaitasya mrityustvam na kalah pratyupasthitah
Mrityurhantasya shastrena sa chotpanno naradhipa
40.6
संश्रुत्योदाहृतं वाक्यं भूतमन्तर्हितं ततः
पुत्रस्नेहाभिसंतप्ता जननी वाक्यमब्रवीत्
Sanshrutyodahritam vakyam bhutamantarhitam tatah
Putrasnehabhisantapta janani vakyamabravit
40.7
येनेदमीरितं वाक्यं ममैव तनयं प्रति
प्राञ्जलिस्तं नमस्यामि ब्रवीतु स पुनर्वचः
Yenedamiritam vakyam mamaiva tanayam prati
Pranjalistam namasyami bravitu sa punarvachah
40.8
श्रोतुमिच्छामि पुत्रस्य कोऽस्य मृत्युर्भविष्यति
अन्तर्हितं ततो भूतमुवाचेदं पुनर्वचः
Shrotumichchhami putrasya kosya mrityurbhavishyati
Antarhitam tato bhutamuvachedam punarvachah
40.9
येनोत्सङ्गे गृहीतस्य भुजावभ्यधिकावुभौ
पतिष्यतः क्षितितले पञ्चशीर्षाविवोरगौ
Yenotsange grihitasya bhujavabhyadhikavubhau
Patishyatah kshititale panchashirshavivoragau
40.10
तृतीयमेतद्बालस्य ललाटस्थं च लोचनम्
निमज्जिष्यति यं दृष्ट्वा सोऽस्य मृत्युर्भविष्यति
Tritiyametadbalasya lalatastham cha lochanam
Nimajjishyati yam drishtva sosya mrityurbhavishyati
40.11
त्र्यक्षं चतुर्भुजं श्रुत्वा तथा च समुदाहृतम्
धरण्यां पार्थिवाः सर्वे अभ्यगच्छन्दिदृक्षवः
Tryaksham chaturbhujam shrutva tatha cha samudahritam
Dharanyam parthivah sarve abhyagachchhandidrikshavah
40.12
तान्पूजयित्वा संप्राप्तान्यथार्हं स महीपतिः
एकैकस्य नृपस्याङ्के पुत्रमारोपयत्तदा
Tanpujayitva sampraptanyatharham sa mahipatih
Ekaikasya nripasyanke putramaropayattada
40.13
एवं राजसहस्राणां पृथक्त्वेन यथाक्रमम्
शिशुरङ्के समारूढो न तत्प्राप निदर्शनम्
Evam rajasahasranam prithaktvena yathakramam
Shishuranke samarudho na tatprapa nidarshanam
40.14
ततश्चेदिपुरं प्राप्तौ संकर्षणजनार्दनौ
यादवौ यादवीं द्रष्टुं स्वसारं तां पितुस्तदा
Tatashchedipuram praptau sankarshanajanardanau
Yadavau yadavim drashtum svasaram tam pitustada
40.15
अभिवाद्य यथान्यायं यथाज्येष्ठं नृपांश्च तान्
कुशलानामयं पृष्ट्वा निषण्णौ रामकेशवौ
Abhivadya yathanyayam yathajyeshtham nripanshcha tan
Kushalanamayam prishtva nishannau ramakeshavau
40.16
अभ्यर्चितौ तदा वीरौ प्रीत्या चाभ्यधिकं ततः
पुत्रं दामोदरोत्सङ्गे देवी संन्यदधात्स्वयम्
Abhyarchitau tada virau pritya chabhyadhikam tatah
Putram damodarotsange devi sannyadadhatsvayam
40.17
न्यस्तमात्रस्य तस्याङ्के भुजावभ्यधिकावुभौ
पेततुस्तच्च नयनं निममज्ज ललाटजम्
Nyastamatrasya tasyanke bhujavabhyadhikavubhau
Petatustachcha nayanam nimamajja lalatajam
40.18
तद्दृष्ट्वा व्यथिता त्रस्ता वरं कृष्णमयाचत
ददस्व मे वरं कृष्ण भयार्ताया महाभुज
Taddrishtva vyathita trasta varam krishnamayachata
Dadasva me varam krishna bhayartaya mahabhuja
40.19
त्वं ह्यार्तानां समाश्वासो भीतानामभयंकरः
पितृष्वसारं मा भैषीरित्युवाच जनार्दनः
Tvam hyartanam samashvaso bhitanamabhayankarah
Pitrishvasaram ma bhaishirityuvacha janardanah
40.20
ददानि कं वरं किं वा करवाणि पितृष्वसः
शक्यं वा यदि वाशक्यं करिष्यामि वचस्तव
Dadani kam varam kim va karavani pitrishvasah
Shakyam va yadi vashakyam karishyami vachastava
40.21
एवमुक्ता ततः कृष्णमब्रवीद्यदुनन्दनम्
शिशुपालस्यापराधान्क्षमेथास्त्वं महाबल
Evamukta tatah krishnamabravidyadunandanam
Shishupalasyaparadhankshamethastvam mahabala
40.22
कृष्ण उवाच
अपराधशतं क्षाम्यं मया ह्यस्य पितृष्वसः
पुत्रस्य ते वधार्हाणां मा त्वं शोके मनः कृथाः
Krishna uvacha
Aparadhashatam kshamyam maya hyasya pitrishvasah
Putrasya te vadharhanam ma tvam shoke manah krithah
40.23
भीष्म उवाच
एवमेष नृपः पापः शिशुपालः सुमन्दधीः
त्वां समाह्वयते वीर गोविन्दवरदर्पितः
Bhishma uvacha
Evamesha nripah papah shishupalah sumandadhih
Tvam samahvayate vira govindavaradarpitah