UtshovChapter 31
31.1
वैशंपायन उवाच
स गत्वा हास्तिनपुरं नकुलः समितिंजयः
भीष्ममामन्त्रयामास धृतराष्ट्रं च पाण्डवः
Vaishampayana uvacha
Sa gatva hastinapuram nakulah samitinjayah
Bhishmamamantrayamasa dhritarashtram cha pandavah
31.2
प्रययुः प्रीतमनसो यज्ञं ब्रह्मपुरःसराः
संश्रुत्य धर्मराजस्य यज्ञं यज्ञविदस्तदा
Prayayuh pritamanaso yagyam brahmapurahsarah
Sanshrutya dharmarajasya yagyam yagyavidastada
31.3
अन्ये च शतशस्तुष्टैर्मनोभिर्मनुजर्षभ
द्रष्टुकामाः सभां चैव धर्मराजं च पाण्डवम्
Anye cha shatashastushtairmanobhirmanujarshabha
Drashtukamah sabham chaiva dharmarajam cha pandavam
31.4
दिग्भ्यः सर्वे समापेतुः पार्थिवास्तत्र भारत
समुपादाय रत्नानि विविधानि महान्ति च
Digbhyah sarve samapetuh parthivastatra bharata
Samupadaya ratnani vividhani mahanti cha
31.5
धृतराष्ट्रश्च भीष्मश्च विदुरश्च महामतिः
दुर्योधनपुरोगाश्च भ्रातरः सर्व एव ते
Dhritarashtrashcha bhishmashcha vidurashcha mahamatih
Duryodhanapurogashcha bhratarah sarva eva te
31.6
सत्कृत्यामन्त्रिताः सर्वे आचार्यप्रमुखा नृपाः
गान्धारराजः सुबलः शकुनिश्च महाबलः
Satkrityamantritah sarve acharyapramukha nripah
Gandhararajah subalah shakunishcha mahabalah
31.7
अचलो वृषकश्चैव कर्णश्च रथिनां वरः
ऋतः शल्यो मद्रराजो बाह्लिकश्च महारथः
Achalo vrishakashchaiva karnashcha rathinam varah
Ritah shalyo madrarajo bahlikashcha maharathah
31.8
सोमदत्तोऽथ कौरव्यो भूरिर्भूरिश्रवाः शलः
अश्वत्थामा कृपो द्रोणः सैन्धवश्च जयद्रथः
Somadattotha kauravyo bhurirbhurishravah shalah
Ashvatthama kripo dronah saindhavashcha jayadrathah
31.9
यज्ञसेनः सपुत्रश्च शाल्वश्च वसुधाधिपः
प्राग्ज्योतिषश्च नृपतिर्भगदत्तो महायशाः
Yagyasenah saputrashcha shalvashcha vasudhadhipah
Pragjyotishashcha nripatirbhagadatto mahayashah
31.10
सह सर्वैस्तथा म्लेच्छैः सागरानूपवासिभिः
पार्वतीयाश्च राजानो राजा चैव बृहद्बलः
Saha sarvaistatha mlechchhaih sagaranupavasibhih
Parvatiyashcha rajano raja chaiva brihadbalah
31.11
पौण्ड्रको वासुदेवश्च वङ्गः कालिङ्गकस्तथा
आकर्षः कुन्तलश्चैव वानवास्यान्ध्रकास्तथा
Paundrako vasudevashcha vangah kalingakastatha
Akarshah kuntalashchaiva vanavasyandhrakastatha
31.12
द्रविडाः सिंहलाश्चैव राजा काश्मीरकस्तथा
कुन्तिभोजो महातेजाः सुह्मश्च सुमहाबलः
Dravidah sinhalashchaiva raja kashmirakastatha
Kuntibhojo mahatejah suhmashcha sumahabalah
31.13
बाह्लिकाश्चापरे शूरा राजानः सर्व एव ते
विराटः सह पुत्रैश्च माचेल्लश्च महारथः
राजानो राजपुत्राश्च नानाजनपदेश्वराः
Bahlikashchapare shura rajanah sarva eva te
Viratah saha putraishcha machellashcha maharathah
Rajano rajaputrashcha nanajanapadeshvarah
31.14
शिशुपालो महावीर्यः सह पुत्रेण भारत
आगच्छत्पाण्डवेयस्य यज्ञं संग्रामदुर्मदः
Shishupalo mahaviryah saha putrena bharata
Agachchhatpandaveyasya yagyam sangramadurmadah
31.15
रामश्चैवानिरुद्धश्च बभ्रुश्च सहसारणः
गदप्रद्युम्नसाम्बाश्च चारुदेष्णश्च वीर्यवान्
Ramashchaivaniruddhashcha babhrushcha sahasaranah
Gadapradyumnasambashcha charudeshnashcha viryavan
31.16
उल्मुको निशठश्चैव वीरः प्राद्युम्निरेव च
वृष्णयो निखिलेनान्ये समाजग्मुर्महारथाः
Ulmuko nishathashchaiva virah pradyumnireva cha
Vrishnayo nikhilenanye samajagmurmaharathah
31.17
एते चान्ये च बहवो राजानो मध्यदेशजाः
आजग्मुः पाण्डुपुत्रस्य राजसूयं महाक्रतुम्
Ete chanye cha bahavo rajano madhyadeshajah
Ajagmuh panduputrasya rajasuyam mahakratum
31.18
ददुस्तेषामावसथान्धर्मराजस्य शासनात्
बहुकक्ष्यान्वितान्राजन्दीर्घिकावृक्षशोभितान्
Dadusteshamavasathandharmarajasya shasanat
Bahukakshyanvitanrajandirghikavrikshashobhitan
31.19
तथा धर्मात्मजस्तेषां चक्रे पूजामनुत्तमाम्
सत्कृताश्च यथोद्दिष्टाञ्जग्मुरावसथान्नृपाः
Tatha dharmatmajastesham chakre pujamanuttamam
Satkritashcha yathoddishtanjagmuravasathannripah
31.20
कैलासशिखरप्रख्यान्मनोज्ञान्द्रव्यभूषितान्
सर्वतः संवृतानुच्चैः प्राकारैः सुकृतैः सितैः
Kailasashikharaprakhyanmanogyandravyabhushitan
Sarvatah sanvritanuchchaih prakaraih sukritaih sitaih
31.21
सुवर्णजालसंवीतान्मणिकुट्टिमशोभितान्
सुखारोहणसोपानान्महासनपरिच्छदान्
Suvarnajalasanvitanmanikuttimashobhitan
Sukharohanasopananmahasanaparichchhadan
31.22
स्रग्दामसमवच्छन्नानुत्तमागुरुगन्धिनः
हंसांशुवर्णसदृशानायोजनसुदर्शनान्
Sragdamasamavachchhannanuttamagurugandhinah
Hansanshuvarnasadrishanayojanasudarshanan
31.23
असंबाधान्समद्वारान्युतानुच्चावचैर्गुणैः
बहुधातुपिनद्धाङ्गान्हिमवच्छिखरानिव
Asambadhansamadvaranyutanuchchavachairgunaih
Bahudhatupinaddhanganhimavachchhikharaniva
31.24
विश्रान्तास्ते ततोऽपश्यन्भूमिपा भूरिदक्षिणम्
वृतं सदस्यैर्बहुभिर्धर्मराजं युधिष्ठिरम्
Vishrantaste tatopashyanbhumipa bhuridakshinam
Vritam sadasyairbahubhirdharmarajam yudhishthiram
31.25
तत्सदः पार्थिवैः कीर्णं ब्राह्मणैश्च महात्मभिः
भ्राजते स्म तदा राजन्नाकपृष्ठमिवामरैः
Tatsadah parthivaih kirnam brahmanaishcha mahatmabhih
Bhrajate sma tada rajannakaprishthamivamaraih