UtshovChapter 29
29.1
वैशंपायन उवाच
नकुलस्य तु वक्ष्यामि कर्माणि विजयं तथा
वासुदेवजितामाशां यथासौ व्यजयत्प्रभुः
Vaishampayana uvacha
Nakulasya tu vakshyami karmani vijayam tatha
Vasudevajitamasham yathasau vyajayatprabhuh
29.2
निर्याय खाण्डवप्रस्थात्प्रतीचीमभितो दिशम्
उद्दिश्य मतिमान्प्रायान्महत्या सेनया सह
Niryaya khandavaprasthatpratichimabhito disham
Uddishya matimanprayanmahatya senaya saha
29.3
सिंहनादेन महता योधानां गर्जितेन च
रथनेमिनिनादैश्च कम्पयन्वसुधामिमाम्
Sinhanadena mahata yodhanam garjitena cha
Rathanemininadaishcha kampayanvasudhamimam
29.4
ततो बहुधनं रम्यं गवाश्वधनधान्यवत्
कार्त्तिकेयस्य दयितं रोहीतकमुपाद्रवत्
Tato bahudhanam ramyam gavashvadhanadhanyavat
Karttikeyasya dayitam rohitakamupadravat
29.5
तत्र युद्धं महद्वृत्तं शूरैर्मत्तमयूरकैः
मरुभूमिं च कार्त्स्न्येन तथैव बहुधान्यकम्
Tatra yuddham mahadvrittam shurairmattamayurakaih
Marubhumim cha kartsnyena tathaiva bahudhanyakam
29.6
शैरीषकं महेच्छं च वशे चक्रे महाद्युतिः
शिबींस्त्रिगर्तानम्बष्ठान्मालवान्पञ्चकर्पटान्
Shairishakam mahechchham cha vashe chakre mahadyutih
Shibinstrigartanambashthanmalavanpanchakarpatan
29.7
तथा मध्यमिकायांश्च वाटधानान्द्विजानथ
पुनश्च परिवृत्याथ पुष्करारण्यवासिनः
Tatha madhyamikayanshcha vatadhanandvijanatha
Punashcha parivrityatha pushkararanyavasinah
29.8
गणानुत्सवसंकेतान्व्यजयत्पुरुषर्षभः
सिन्धुकूलाश्रिता ये च ग्रामणेया महाबलाः
Gananutsavasanketanvyajayatpurusharshabhah
Sindhukulashrita ye cha gramaneya mahabalah
29.9
शूद्राभीरगणाश्चैव ये चाश्रित्य सरस्वतीम्
वर्तयन्ति च ये मत्स्यैर्ये च पर्वतवासिनः
Shudrabhiraganashchaiva ye chashritya sarasvatim
Vartayanti cha ye matsyairye cha parvatavasinah
29.10
कृत्स्नं पञ्चनदं चैव तथैवापरपर्यटम्
उत्तरज्योतिकं चैव तथा वृन्दाटकं पुरम्
द्वारपालं च तरसा वशे चक्रे महाद्युतिः
Kritsnam panchanadam chaiva tathaivaparaparyatam
Uttarajyotikam chaiva tatha vrindatakam puram
Dvarapalam cha tarasa vashe chakre mahadyutih
29.11
रमठान्हारहूणांश्च प्रतीच्याश्चैव ये नृपाः
तान्सर्वान्स वशे चक्रे शासनादेव पाण्डवः
Ramathanharahunanshcha pratichyashchaiva ye nripah
Tansarvansa vashe chakre shasanadeva pandavah
29.12
तत्रस्थः प्रेषयामास वासुदेवाय चाभिभुः
स चास्य दशभी राज्यैः प्रतिजग्राह शासनम्
Tatrasthah preshayamasa vasudevaya chabhibhuh
Sa chasya dashabhi rajyaih pratijagraha shasanam
29.13
ततः शाकलमभ्येत्य मद्राणां पुटभेदनम्
मातुलं प्रीतिपूर्वेण शल्यं चक्रे वशे बली
Tatah shakalamabhyetya madranam putabhedanam
Matulam pritipurvena shalyam chakre vashe bali
29.14
स तस्मिन्सत्कृतो राज्ञा सत्कारार्हो विशां पते
रत्नानि भूरीण्यादाय संप्रतस्थे युधां पतिः
Sa tasminsatkrito ragya satkararho visham pate
Ratnani bhurinyadaya sampratasthe yudham patih
29.15
ततः सागरकुक्षिस्थान्म्लेच्छान्परमदारुणान्
पह्लवान्बर्बरांश्चैव तान्सर्वाननयद्वशम्
Tatah sagarakukshisthanmlechchhanparamadarunan
Pahlavanbarbaranshchaiva tansarvananayadvasham
29.16
ततो रत्नान्युपादाय वशे कृत्वा च पार्थिवान्
न्यवर्तत नरश्रेष्ठो नकुलश्चित्रमार्गवित्
Tato ratnanyupadaya vashe kritva cha parthivan
Nyavartata narashreshtho nakulashchitramargavit
29.17
करभाणां सहस्राणि कोशं तस्य महात्मनः
ऊहुर्दश महाराज कृच्छ्रादिव महाधनम्
Karabhanam sahasrani kosham tasya mahatmanah
Uhurdasha maharaja krichchhradiva mahadhanam
29.18
इन्द्रप्रस्थगतं वीरमभ्येत्य स युधिष्ठिरम्
ततो माद्रीसुतः श्रीमान्धनं तस्मै न्यवेदयत्
Indraprasthagatam viramabhyetya sa yudhishthiram
Tato madrisutah shrimandhanam tasmai nyavedayat
29.19
एवं प्रतीचीं नकुलो दिशं वरुणपालिताम्
विजिग्ये वासुदेवेन निर्जितां भरतर्षभः
Evam pratichim nakulo disham varunapalitam
Vijigye vasudevena nirjitam bharatarshabhah