UtshovChapter 27
27.1
वैशंपायन उवाच
ततः कुमारविषये श्रेणिमन्तमथाजयत्
कोसलाधिपतिं चैव बृहद्बलमरिंदमः
Vaishampayana uvacha
Tatah kumaravishaye shrenimantamathajayat
Kosaladhipatim chaiva brihadbalamarindamah
27.2
अयोध्यायां तु धर्मज्ञं दीर्घप्रज्ञं महाबलम्
अजयत्पाण्डवश्रेष्ठो नातितीव्रेण कर्मणा
Ayodhyayam tu dharmagyam dirghapragyam mahabalam
Ajayatpandavashreshtho natitivrena karmana
27.3
ततो गोपालकच्छं च सोत्तमानपि चोत्तरान्
मल्लानामधिपं चैव पार्थिवं व्यजयत्प्रभुः
Tato gopalakachchham cha sottamanapi chottaran
Mallanamadhipam chaiva parthivam vyajayatprabhuh
27.4
ततो हिमवतः पार्श्वे समभ्येत्य जरद्गवम्
सर्वमल्पेन कालेन देशं चक्रे वशे बली
Tato himavatah parshve samabhyetya jaradgavam
Sarvamalpena kalena desham chakre vashe bali
27.5
एवं बहुविधान्देशान्विजित्य पुरुषर्षभः
उन्नाटमभितो जिग्ये कुक्षिमन्तं च पर्वतम्
पाण्डवः सुमहावीर्यो बलेन बलिनां वरः
Evam bahuvidhandeshanvijitya purusharshabhah
Unnatamabhito jigye kukshimantam cha parvatam
Pandavah sumahaviryo balena balinam varah
27.6
स काशिराजं समरे सुबन्धुमनिवर्तिनम्
वशे चक्रे महाबाहुर्भीमो भीमपराक्रमः
Sa kashirajam samare subandhumanivartinam
Vashe chakre mahabahurbhimo bhimaparakramah
27.7
ततः सुपार्श्वमभितस्तथा राजपतिं क्रथम्
युध्यमानं बलात्संख्ये विजिग्ये पाण्डवर्षभः
Tatah suparshvamabhitastatha rajapatim kratham
Yudhyamanam balatsankhye vijigye pandavarshabhah
27.8
ततो मत्स्यान्महातेजा मलयांश्च महाबलान्
अनवद्यान्गयांश्चैव पशुभूमिं च सर्वशः
Tato matsyanmahateja malayanshcha mahabalan
Anavadyangayanshchaiva pashubhumim cha sarvashah
27.9
निवृत्य च महाबाहुर्मदर्वीकं महीधरम्
सोपदेशं विनिर्जित्य प्रययावुत्तरामुखः
वत्सभूमिं च कौन्तेयो विजिग्ये बलवान्बलात्
Nivritya cha mahabahurmadarvikam mahidharam
Sopadesham vinirjitya prayayavuttaramukhah
Vatsabhumim cha kaunteyo vijigye balavanbalat
27.10
भर्गाणामधिपं चैव निषादाधिपतिं तथा
विजिग्ये भूमिपालांश्च मणिमत्प्रमुखान्बहून्
Bharganamadhipam chaiva nishadadhipatim tatha
Vijigye bhumipalanshcha manimatpramukhanbahun
27.11
ततो दक्षिणमल्लांश्च भोगवन्तं च पाण्डवः
तरसैवाजयद्भीमो नातितीव्रेण कर्मणा
Tato dakshinamallanshcha bhogavantam cha pandavah
Tarasaivajayadbhimo natitivrena karmana
27.12
शर्मकान्वर्मकांश्चैव सान्त्वेनैवाजयत्प्रभुः
वैदेहकं च राजानं जनकं जगतीपतिम्
विजिग्ये पुरुषव्याघ्रो नातितीव्रेण कर्मणा
Sharmakanvarmakanshchaiva santvenaivajayatprabhuh
Vaidehakam cha rajanam janakam jagatipatim
Vijigye purushavyaghro natitivrena karmana
27.13
वैदेहस्थस्तु कौन्तेय इन्द्रपर्वतमन्तिकात्
किरातानामधिपतीन्व्यजयत्सप्त पाण्डवः
Vaidehasthastu kaunteya indraparvatamantikat
Kiratanamadhipatinvyajayatsapta pandavah
27.14
ततः सुह्मान्प्राच्यसुह्मान्समक्षांश्चैव वीर्यवान्
विजित्य युधि कौन्तेयो मागधानुपयाद्बली
Tatah suhmanprachyasuhmansamakshanshchaiva viryavan
Vijitya yudhi kaunteyo magadhanupayadbali
27.15
दण्डं च दण्डधारं च विजित्य पृथिवीपतीन्
तैरेव सहितः सर्वैर्गिरिव्रजमुपाद्रवत्
Dandam cha dandadharam cha vijitya prithivipatin
Taireva sahitah sarvairgirivrajamupadravat
27.16
जारासंधिं सान्त्वयित्वा करे च विनिवेश्य ह
तैरेव सहितो राजन्कर्णमभ्यद्रवद्बली
Jarasandhim santvayitva kare cha viniveshya ha
Taireva sahito rajankarnamabhyadravadbali
27.17
स कम्पयन्निव महीं बलेन चतुरङ्गिणा
युयुधे पाण्डवश्रेष्ठः कर्णेनामित्रघातिना
Sa kampayanniva mahim balena chaturangina
Yuyudhe pandavashreshthah karnenamitraghatina
27.18
स कर्णं युधि निर्जित्य वशे कृत्वा च भारत
ततो विजिग्ये बलवान्राज्ञः पर्वतवासिनः
Sa karnam yudhi nirjitya vashe kritva cha bharata
Tato vijigye balavanragyah parvatavasinah
27.19
अथ मोदागिरिं चैव राजानं बलवत्तरम्
पाण्डवो बाहुवीर्येण निजघान महामृधे
Atha modagirim chaiva rajanam balavattaram
Pandavo bahuviryena nijaghana mahamridhe
27.20
ततः पौण्ड्राधिपं वीरं वासुदेवं महाबलम्
कौशिकीकच्छनिलयं राजानं च महौजसम्
Tatah paundradhipam viram vasudevam mahabalam
Kaushikikachchhanilayam rajanam cha mahaujasam
27.21
उभौ बलवृतौ वीरावुभौ तीव्रपराक्रमौ
निर्जित्याजौ महाराज वङ्गराजमुपाद्रवत्
Ubhau balavritau viravubhau tivraparakramau
Nirjityajau maharaja vangarajamupadravat
27.22
समुद्रसेनं निर्जित्य चन्द्रसेनं च पार्थिवम्
ताम्रलिप्तं च राजानं काचं वङ्गाधिपं तथा
Samudrasenam nirjitya chandrasenam cha parthivam
Tamraliptam cha rajanam kacham vangadhipam tatha
27.23
सुह्मानामधिपं चैव ये च सागरवासिनः
सर्वान्म्लेच्छगणांश्चैव विजिग्ये भरतर्षभः
Suhmanamadhipam chaiva ye cha sagaravasinah
Sarvanmlechchhagananshchaiva vijigye bharatarshabhah
27.24
एवं बहुविधान्देशान्विजित्य पवनात्मजः
वसु तेभ्य उपादाय लौहित्यमगमद्बली
Evam bahuvidhandeshanvijitya pavanatmajah
Vasu tebhya upadaya lauhityamagamadbali
27.25
स सर्वान्म्लेच्छनृपतीन्सागरद्वीपवासिनः
करमाहारयामास रत्नानि विविधानि च
Sa sarvanmlechchhanripatinsagaradvipavasinah
Karamaharayamasa ratnani vividhani cha
27.26
चन्दनागुरुवस्त्राणि मणिमुक्तमनुत्तमम्
काञ्चनं रजतं वज्रं विद्रुमं च महाधनम्
Chandanaguruvastrani manimuktamanuttamam
Kanchanam rajatam vajram vidrumam cha mahadhanam
27.27
स कोटिशतसंख्येन धनेन महता तदा
अभ्यवर्षदमेयात्मा धनवर्षेण पाण्डवम्
Sa kotishatasankhyena dhanena mahata tada
Abhyavarshadameyatma dhanavarshena pandavam
27.28
इन्द्रप्रस्थमथागम्य भीमो भीमपराक्रमः
निवेदयामास तदा धर्मराजाय तद्धनम्
Indraprasthamathagamya bhimo bhimaparakramah
Nivedayamasa tada dharmarajaya taddhanam