UtshovChapter 17
17.1
राक्षस्युवाच
जरा नामास्मि भद्रं ते राक्षसी कामरूपिणी
तव वेश्मनि राजेन्द्र पूजिता न्यवसं सुखम्
Rakshasyuvacha
Jara namasmi bhadram te rakshasi kamarupini
Tava veshmani rajendra pujita nyavasam sukham
17.2
साहं प्रत्युपकारार्थं चिन्तयन्त्यनिशं नृप
तवेमे पुत्रशकले दृष्टवत्यस्मि धार्मिक
Saham pratyupakarartham chintayantyanisham nripa
Taveme putrashakale drishtavatyasmi dharmika
17.3
संश्लेषिते मया दैवात्कुमारः समपद्यत
तव भाग्यैर्महाराज हेतुमात्रमहं त्विह
Sanshleshite maya daivatkumarah samapadyata
Tava bhagyairmaharaja hetumatramaham tviha
17.4
कृष्ण उवाच
एवमुक्त्वा तु सा राजंस्तत्रैवान्तरधीयत
स गृह्य च कुमारं तं प्राविशत्स्वगृहं नृपः
Krishna uvacha
Evamuktva tu sa rajanstatraivantaradhiyata
Sa grihya cha kumaram tam pravishatsvagriham nripah
17.5
तस्य बालस्य यत्कृत्यं तच्चकार नृपस्तदा
आज्ञापयच्च राक्षस्या मागधेषु महोत्सवम्
Tasya balasya yatkrityam tachchakara nripastada
Agyapayachcha rakshasya magadheshu mahotsavam
17.6
तस्य नामाकरोत्तत्र प्रजापतिसमः पिता
जरया संधितो यस्माज्जरासंधस्ततोऽभवत्
Tasya namakarottatra prajapatisamah pita
Jaraya sandhito yasmajjarasandhastatobhavat
17.7
सोऽवर्धत महातेजा मगधाधिपतेः सुतः
प्रमाणबलसंपन्नो हुताहुतिरिवानलः
Sovardhata mahateja magadhadhipateh sutah
Pramanabalasampanno hutahutirivanalah
17.8
कस्यचित्त्वथ कालस्य पुनरेव महातपाः
मगधानुपचक्राम भगवांश्चण्डकौशिकः
Kasyachittvatha kalasya punareva mahatapah
Magadhanupachakrama bhagavanshchandakaushikah
17.9
तस्यागमनसंहृष्टः सामात्यः सपुरःसरः
सभार्यः सह पुत्रेण निर्जगाम बृहद्रथः
Tasyagamanasanhrishtah samatyah sapurahsarah
Sabharyah saha putrena nirjagama brihadrathah
17.10
पाद्यार्घ्याचमनीयैस्तमर्चयामास भारत
स नृपो राज्यसहितं पुत्रं चास्मै न्यवेदयत्
Padyarghyachamaniyaistamarchayamasa bharata
Sa nripo rajyasahitam putram chasmai nyavedayat
17.11
प्रतिगृह्य तु तां पूजां पार्थिवाद्भगवानृषिः
उवाच मागधं राजन्प्रहृष्टेनान्तरात्मना
Pratigrihya tu tam pujam parthivadbhagavanrishih
Uvacha magadham rajanprahrishtenantaratmana
17.12
सर्वमेतन्मया राजन्विज्ञातं ज्ञानचक्षुषा
पुत्रस्तु शृणु राजेन्द्र यादृशोऽयं भविष्यति
Sarvametanmaya rajanvigyatam gyanachakshusha
Putrastu shrinu rajendra yadrishoyam bhavishyati
17.13
अस्य वीर्यवतो वीर्यं नानुयास्यन्ति पार्थिवाः
देवैरपि विसृष्टानि शस्त्राण्यस्य महीपते
न रुजं जनयिष्यन्ति गिरेरिव नदीरयाः
Asya viryavato viryam nanuyasyanti parthivah
Devairapi visrishtani shastranyasya mahipate
Na rujam janayishyanti gireriva nadirayah
17.14
सर्वमूर्धाभिषिक्तानामेष मूर्ध्नि ज्वलिष्यति
सर्वेषां निष्प्रभकरो ज्योतिषामिव भास्करः
Sarvamurdhabhishiktanamesha murdhni jvalishyati
Sarvesham nishprabhakaro jyotishamiva bhaskarah
17.15
एनमासाद्य राजानः समृद्धबलवाहनाः
विनाशमुपयास्यन्ति शलभा इव पावकम्
Enamasadya rajanah samriddhabalavahanah
Vinashamupayasyanti shalabha iva pavakam
17.16
एष श्रियं समुदितां सर्वराज्ञां ग्रहीष्यति
वर्षास्विवोद्धतजला नदीर्नदनदीपतिः
Esha shriyam samuditam sarvaragyam grahishyati
Varshasvivoddhatajala nadirnadanadipatih
17.17
एष धारयिता सम्यक्चातुर्वर्ण्यं महाबलः
शुभाशुभमिव स्फीता सर्वसस्यधरा धरा
Esha dharayita samyakchaturvarnyam mahabalah
Shubhashubhamiva sphita sarvasasyadhara dhara
17.18
अस्याज्ञावशगाः सर्वे भविष्यन्ति नराधिपाः
सर्वभूतात्मभूतस्य वायोरिव शरीरिणः
Asyagyavashagah sarve bhavishyanti naradhipah
Sarvabhutatmabhutasya vayoriva sharirinah
17.19
एष रुद्रं महादेवं त्रिपुरान्तकरं हरम्
सर्वलोकेष्वतिबलः स्वयं द्रक्ष्यति मागधः
Esha rudram mahadevam tripurantakaram haram
Sarvalokeshvatibalah svayam drakshyati magadhah
17.20
एवं ब्रुवन्नेव मुनिः स्वकार्यार्थं विचिन्तयन्
विसर्जयामास नृपं बृहद्रथमथारिहन्
Evam bruvanneva munih svakaryartham vichintayan
Visarjayamasa nripam brihadrathamatharihan
17.21
प्रविश्य नगरं चैव ज्ञातिसंबन्धिभिर्वृतः
अभिषिच्य जरासंधं मगधाधिपतिस्तदा
बृहद्रथो नरपतिः परां निर्वृतिमाययौ
Pravishya nagaram chaiva gyatisambandhibhirvritah
Abhishichya jarasandham magadhadhipatistada
Brihadratho narapatih param nirvritimayayau
17.22
अभिषिक्ते जरासंधे तदा राजा बृहद्रथः
पत्नीद्वयेनानुगतस्तपोवनरतोऽभवत्
Abhishikte jarasandhe tada raja brihadrathah
Patnidvayenanugatastapovanaratobhavat
17.23
तपोवनस्थे पितरि मातृभ्यां सह भारत
जरासंधः स्ववीर्येण पार्थिवानकरोद्वशे
Tapovanasthe pitari matribhyam saha bharata
Jarasandhah svaviryena parthivanakarodvashe
17.24
अथ दीर्घस्य कालस्य तपोवनगतो नृपः
सभार्यः स्वर्गमगमत्तपस्तप्त्वा बृहद्रथः
Atha dirghasya kalasya tapovanagato nripah
Sabharyah svargamagamattapastaptva brihadrathah
17.25
तस्यास्तां हंसडिभकावशस्त्रनिधनावुभौ
मन्त्रे मतिमतां श्रेष्ठौ युद्धशास्त्रविशारदौ
Tasyastam hansadibhakavashastranidhanavubhau
Mantre matimatam shreshthau yuddhashastravisharadau
17.26
यौ तौ मया ते कथितौ पूर्वमेव महाबलौ
त्रयस्त्रयाणां लोकानां पर्याप्ता इति मे मतिः
Yau tau maya te kathitau purvameva mahabalau
Trayastrayanam lokanam paryapta iti me matih
17.27
एवमेष तदा वीर बलिभिः कुकुरान्धकैः
वृष्णिभिश्च महाराज नीतिहेतोरुपेक्षितः
Evamesha tada vira balibhih kukurandhakaih
Vrishnibhishcha maharaja nitihetorupekshitah