UtshovChapter 8
8.1
व्यास उवाच
युधिष्ठिर महाबाहो यदाह कुरुनन्दनः
धृतराष्ट्रो महात्मा त्वां तत्कुरुष्वाविचारयन्
Vyasa uvacha
Yudhishthira mahabaho yadaha kurunandanah
Dhritarashtro mahatma tvam tatkurushvavicharayan
8.2
अयं हि वृद्धो नृपतिर्हतपुत्रो विशेषतः
नेदं कृच्छ्रं चिरतरं सहेदिति मतिर्मम
Ayam hi vriddho nripatirhataputro visheshatah
Nedam krichchhram chirataram sahediti matirmama
8.3
गान्धारी च महाभागा प्राज्ञा करुणवेदिनी
पुत्रशोकं महाराज धैर्येणोद्वहते भृशम्
Gandhari cha mahabhaga pragya karunavedini
Putrashokam maharaja dhairyenodvahate bhrisham
8.4
अहमप्येतदेव त्वां ब्रवीमि कुरु मे वचः
अनुज्ञां लभतां राजा मा वृथेह मरिष्यति
Ahamapyetadeva tvam bravimi kuru me vachah
Anugyam labhatam raja ma vritheha marishyati
8.5
राजर्षीणां पुराणानामनुयातु गतिं नृपः
राजर्षीणां हि सर्वेषामन्ते वनमुपाश्रयः
Rajarshinam purananamanuyatu gatim nripah
Rajarshinam hi sarveshamante vanamupashrayah
8.6
वैशंपायन उवाच
इत्युक्तः स तदा राजा व्यासेनाद्भुतकर्मणा
प्रत्युवाच महातेजा धर्मराजो युधिष्ठिरः
Vaishampayana uvacha
Ityuktah sa tada raja vyasenadbhutakarmana
Pratyuvacha mahateja dharmarajo yudhishthirah
8.7
भगवानेव नो मान्यो भगवानेव नो गुरुः
भगवानस्य राज्यस्य कुलस्य च परायणम्
Bhagavaneva no manyo bhagavaneva no guruh
Bhagavanasya rajyasya kulasya cha parayanam
8.8
अहं तु पुत्रो भगवान्पिता राजा गुरुश्च मे
निदेशवर्ती च पितुः पुत्रो भवति धर्मतः
Aham tu putro bhagavanpita raja gurushcha me
Nideshavarti cha pituh putro bhavati dharmatah
8.9
इत्युक्तः स तु तं प्राह व्यासो धर्मभृतां वरः
युधिष्ठिरं महातेजाः पुनरेव विशां पते
Ityuktah sa tu tam praha vyaso dharmabhritam varah
Yudhishthiram mahatejah punareva visham pate
8.10
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत
राजायं वृद्धतां प्राप्तः प्रमाणे परमे स्थितः
Evametanmahabaho yatha vadasi bharata
Rajayam vriddhatam praptah pramane parame sthitah
8.11
सोऽयं मयाभ्यनुज्ञातस्त्वया च पृथिवीपते
करोतु स्वमभिप्रायं मास्य विघ्नकरो भव
Soyam mayabhyanugyatastvaya cha prithivipate
Karotu svamabhiprayam masya vighnakaro bhava
8.12
एष एव परो धर्मो राजर्षीणां युधिष्ठिर
समरे वा भवेन्मृत्युर्वने वा विधिपूर्वकम्
Esha eva paro dharmo rajarshinam yudhishthira
Samare va bhavenmrityurvane va vidhipurvakam
8.13
पित्रा तु तव राजेन्द्र पाण्डुना पृथिवीक्षिता
शिष्यभूतेन राजायं गुरुवत्पर्युपासितः
Pitra tu tava rajendra panduna prithivikshita
Shishyabhutena rajayam guruvatparyupasitah
8.14
क्रतुभिर्दक्षिणावद्भिरन्नपर्वतशोभितैः
महद्भिरिष्टं भोगाश्च भुक्ताः पुत्राश्च पालिताः
Kratubhirdakshinavadbhirannaparvatashobhitaih
Mahadbhirishtam bhogashcha bhuktah putrashcha palitah
8.15
पुत्रसंस्थं च विपुलं राज्यं विप्रोषिते त्वयि
त्रयोदशसमा भुक्तं दत्तं च विविधं वसु
Putrasanstham cha vipulam rajyam viproshite tvayi
Trayodashasama bhuktam dattam cha vividham vasu
8.16
त्वया चायं नरव्याघ्र गुरुशुश्रूषया नृपः
आराधितः सभृत्येन गान्धारी च यशस्विनी
Tvaya chayam naravyaghra gurushushrushaya nripah
Aradhitah sabhrityena gandhari cha yashasvini
8.17
अनुजानीहि पितरं समयोऽस्य तपोविधौ
न मन्युर्विद्यते चास्य सुसूक्ष्मोऽपि युधिष्ठिर
Anujanihi pitaram samayosya tapovidhau
Na manyurvidyate chasya susukshmopi yudhishthira
8.18
एतावदुक्त्वा वचनमनुज्ञाप्य च पार्थिवम्
तथास्त्विति च तेनोक्तः कौन्तेयेन ययौ वनम्
Etavaduktva vachanamanugyapya cha parthivam
Tathastviti cha tenoktah kaunteyena yayau vanam
8.19
गते भगवति व्यासे राजा पाण्डुसुतस्ततः
प्रोवाच पितरं वृद्धं मन्दं मन्दमिवानतः
Gate bhagavati vyase raja pandusutastatah
Provacha pitaram vriddham mandam mandamivanatah
8.20
यदाह भगवान्व्यासो यच्चापि भवतो मतम्
यदाह च महेष्वासः कृपो विदुर एव च
Yadaha bhagavanvyaso yachchapi bhavato matam
Yadaha cha maheshvasah kripo vidura eva cha
8.21
युयुत्सुः संजयश्चैव तत्कर्तास्म्यहमञ्जसा
सर्वे ह्येतेऽनुमान्या मे कुलस्यास्य हितैषिणः
Yuyutsuh sanjayashchaiva tatkartasmyahamanjasa
Sarve hyetenumanya me kulasyasya hitaishinah
8.22
इदं तु याचे नृपते त्वामहं शिरसा नतः
क्रियतां तावदाहारस्ततो गच्छाश्रमं प्रति
Idam tu yache nripate tvamaham shirasa natah
Kriyatam tavadaharastato gachchhashramam prati