UtshovChapter 37
37.1
वैशंपायन उवाच
तच्छ्रुत्वा विविधं तस्य राजर्षेः परिदेवितम्
पुनर्नवीकृतः शोको गान्धार्या जनमेजय
Vaishampayana uvacha
Tachchhrutva vividham tasya rajarsheh paridevitam
Punarnavikritah shoko gandharya janamejaya
37.2
कुन्त्या द्रुपदपुत्र्याश्च सुभद्रायास्तथैव च
तासां च वरनारीणां वधूनां कौरवस्य ह
Kuntya drupadaputryashcha subhadrayastathaiva cha
Tasam cha varanarinam vadhunam kauravasya ha
37.3
पुत्रशोकसमाविष्टा गान्धारी त्विदमब्रवीत्
श्वशुरं बद्धनयना देवी प्राञ्जलिरुत्थिता
Putrashokasamavishta gandhari tvidamabravit
Shvashuram baddhanayana devi pranjalirutthita
37.4
षोडशेमानि वर्षाणि गतानि मुनिपुंगव
अस्य राज्ञो हतान्पुत्राञ्शोचतो न शमो विभो
Shodashemani varshani gatani munipungava
Asya ragyo hatanputranshochato na shamo vibho
37.5
पुत्रशोकसमाविष्टो निःश्वसन्ह्येष भूमिपः
न शेते वसतीः सर्वा धृतराष्ट्रो महामुने
Putrashokasamavishto nihshvasanhyesha bhumipah
Na shete vasatih sarva dhritarashtro mahamune
37.6
लोकानन्यान्समर्थोऽसि स्रष्टुं सर्वांस्तपोबलात्
किमु लोकान्तरगतान्राज्ञो दर्शयितुं सुतान्
Lokananyansamarthosi srashtum sarvanstapobalat
Kimu lokantaragatanragyo darshayitum sutan
37.7
इयं च द्रौपदी कृष्णा हतज्ञातिसुता भृशम्
शोचत्यतीव साध्वी ते स्नुषाणां दयिता स्नुषा
Iyam cha draupadi krishna hatagyatisuta bhrisham
Shochatyativa sadhvi te snushanam dayita snusha
37.8
तथा कृष्णस्य भगिनी सुभद्रा भद्रभाषिणी
सौभद्रवधसंतप्ता भृशं शोचति भामिनी
Tatha krishnasya bhagini subhadra bhadrabhashini
Saubhadravadhasantapta bhrisham shochati bhamini
37.9
इयं च भूरिश्रवसो भार्या परमदुःखिता
भर्तृव्यसनशोकार्ता न शेते वसतीः प्रभो
Iyam cha bhurishravaso bharya paramaduhkhita
Bhartrivyasanashokarta na shete vasatih prabho
37.10
यस्यास्तु श्वशुरो धीमान्बाह्लीकः स कुरूद्वहः
निहतः सोमदत्तश्च पित्रा सह महारणे
Yasyastu shvashuro dhimanbahlikah sa kurudvahah
Nihatah somadattashcha pitra saha maharane
37.11
श्रीमच्चास्य महाबुद्धेः संग्रामेष्वपलायिनः
पुत्रस्य ते पुत्रशतं निहतं यद्रणाजिरे
Shrimachchasya mahabuddheh sangrameshvapalayinah
Putrasya te putrashatam nihatam yadranajire
37.12
तस्य भार्याशतमिदं पुत्रशोकसमाहतम्
पुनः पुनर्वर्धयानं शोकं राज्ञो ममैव च
तेनारम्भेण महता मामुपास्ते महामुने
Tasya bharyashatamidam putrashokasamahatam
Punah punarvardhayanam shokam ragyo mamaiva cha
Tenarambhena mahata mamupaste mahamune
37.13
ये च शूरा महात्मानः श्वशुरा मे महारथाः
सोमदत्तप्रभृतयः का नु तेषां गतिः प्रभो
Ye cha shura mahatmanah shvashura me maharathah
Somadattaprabhritayah ka nu tesham gatih prabho
37.14
तव प्रसादाद्भगवन्विशोकोऽयं महीपतिः
कुर्यात्कालमहं चैव कुन्ती चेयं वधूस्तव
Tava prasadadbhagavanvishokoyam mahipatih
Kuryatkalamaham chaiva kunti cheyam vadhustava
37.15
इत्युक्तवत्यां गान्धार्यां कुन्ती व्रतकृशानना
प्रच्छन्नजातं पुत्रं तं सस्मारादित्यसंभवम्
Ityuktavatyam gandharyam kunti vratakrishanana
Prachchhannajatam putram tam sasmaradityasambhavam
37.16
तामृषिर्वरदो व्यासो दूरश्रवणदर्शनः
अपश्यद्दुःखितां देवीं मातरं सव्यसाचिनः
Tamrishirvarado vyaso durashravanadarshanah
Apashyadduhkhitam devim mataram savyasachinah
37.17
तामुवाच ततो व्यासो यत्ते कार्यं विवक्षितम्
तद्ब्रूहि त्वं महाप्राज्ञे यत्ते मनसि वर्तते
Tamuvacha tato vyaso yatte karyam vivakshitam
Tadbruhi tvam mahapragye yatte manasi vartate
37.18
ततः कुन्ती श्वशुरयोः प्रणम्य शिरसा तदा
उवाच वाक्यं सव्रीडं विवृण्वाना पुरातनम्
Tatah kunti shvashurayoh pranamya shirasa tada
Uvacha vakyam savridam vivrinvana puratanam