UtshovChapter 35
35.1
वैशंपायन उवाच
तथा समुपविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु
व्यासः सत्यवतीपुत्रः प्रोवाचामन्त्र्य पार्थिवम्
Vaishampayana uvacha
Tatha samupavishteshu pandaveshu mahatmasu
Vyasah satyavatiputrah provachamantrya parthivam
35.2
धृतराष्ट्र महाबाहो कच्चित्ते वर्धते तपः
कच्चिन्मनस्ते प्रीणाति वनवासे नराधिप
Dhritarashtra mahabaho kachchitte vardhate tapah
Kachchinmanaste prinati vanavase naradhipa
35.3
कच्चिद्धृदि न ते शोको राजन्पुत्रविनाशजः
कच्चिज्ज्ञानानि सर्वाणि प्रसन्नानि तवानघ
Kachchiddhridi na te shoko rajanputravinashajah
Kachchijgyanani sarvani prasannani tavanagha
35.4
कच्चिद्बुद्धिं दृढां कृत्वा चरस्यारण्यकं विधिम्
कच्चिद्वधूश्च गान्धारी न शोकेनाभिभूयते
Kachchidbuddhim dridham kritva charasyaranyakam vidhim
Kachchidvadhushcha gandhari na shokenabhibhuyate
35.5
महाप्रज्ञा बुद्धिमती देवी धर्मार्थदर्शिनी
आगमापायतत्त्वज्ञा कच्चिदेषा न शोचति
Mahapragya buddhimati devi dharmarthadarshini
Agamapayatattvagya kachchidesha na shochati
35.6
कच्चित्कुन्ती च राजंस्त्वां शुश्रूषुरनहंकृता
या परित्यज्य राज्यं स्वं गुरुशुश्रूषणे रता
Kachchitkunti cha rajanstvam shushrushuranahankrita
Ya parityajya rajyam svam gurushushrushane rata
35.7
कच्चिद्धर्मसुतो राजा त्वया प्रीत्याभिनन्दितः
भीमार्जुनयमाश्चैव कच्चिदेतेऽपि सान्त्विताः
Kachchiddharmasuto raja tvaya prityabhinanditah
Bhimarjunayamashchaiva kachchidetepi santvitah
35.8
कच्चिन्नन्दसि दृष्ट्वैतान्कच्चित्ते निर्मलं मनः
कच्चिद्विशुद्धभावोऽसि जातज्ञानो नराधिप
Kachchinnandasi drishtvaitankachchitte nirmalam manah
Kachchidvishuddhabhavosi jatagyano naradhipa
35.9
एतद्धि त्रितयं श्रेष्ठं सर्वभूतेषु भारत
निर्वैरता महाराज सत्यमद्रोह एव च
Etaddhi tritayam shreshtham sarvabhuteshu bharata
Nirvairata maharaja satyamadroha eva cha
35.10
कच्चित्ते नानुतापोऽस्ति वनवासेन भारत
स्वदते वन्यमन्नं वा मुनिवासांसि वा विभो
Kachchitte nanutaposti vanavasena bharata
Svadate vanyamannam va munivasansi va vibho
35.11
विदितं चापि मे राजन्विदुरस्य महात्मनः
गमनं विधिना येन धर्मस्य सुमहात्मनः
Viditam chapi me rajanvidurasya mahatmanah
Gamanam vidhina yena dharmasya sumahatmanah
35.12
माण्डव्यशापाद्धि स वै धर्मो विदुरतां गतः
महाबुद्धिर्महायोगी महात्मा सुमहामनाः
Mandavyashapaddhi sa vai dharmo viduratam gatah
Mahabuddhirmahayogi mahatma sumahamanah
35.13
बृहस्पतिर्वा देवेषु शुक्रो वाप्यसुरेषु यः
न तथा बुद्धिसंपन्नो यथा स पुरुषर्षभः
Brihaspatirva deveshu shukro vapyasureshu yah
Na tatha buddhisampanno yatha sa purusharshabhah
35.14
तपोबलव्ययं कृत्वा सुमहच्चिरसंभृतम्
माण्डव्येनर्षिणा धर्मो ह्यभिभूतः सनातनः
Tapobalavyayam kritva sumahachchirasambhritam
Mandavyenarshina dharmo hyabhibhutah sanatanah
35.15
नियोगाद्ब्रह्मणः पूर्वं मया स्वेन बलेन च
वैचित्रवीर्यके क्षेत्रे जातः स सुमहामतिः
Niyogadbrahmanah purvam maya svena balena cha
Vaichitraviryake kshetre jatah sa sumahamatih
35.16
भ्राता तव महाराज देवदेवः सनातनः
धारणाच्छ्रेयसो ध्यानाद्यं धर्मं कवयो विदुः
Bhrata tava maharaja devadevah sanatanah
Dharanachchhreyaso dhyanadyam dharmam kavayo viduh
35.17
सत्येन संवर्धयति दमेन नियमेन च
अहिंसया च दानेन तपसा च सनातनः
Satyena sanvardhayati damena niyamena cha
Ahinsaya cha danena tapasa cha sanatanah
35.18
येन योगबलाज्जातः कुरुराजो युधिष्ठिरः
धर्म इत्येष नृपते प्राज्ञेनामितबुद्धिना
Yena yogabalajjatah kururajo yudhishthirah
Dharma ityesha nripate pragyenamitabuddhina
35.19
यथा ह्यग्निर्यथा वायुर्यथापः पृथिवी यथा
यथाकाशं तथा धर्म इह चामुत्र च स्थितः
Yatha hyagniryatha vayuryathapah prithivi yatha
Yathakasham tatha dharma iha chamutra cha sthitah
35.20
सर्वगश्चैव कौरव्य सर्वं व्याप्य चराचरम्
दृश्यते देवदेवः स सिद्धैर्निर्दग्धकिल्बिषैः
Sarvagashchaiva kauravya sarvam vyapya characharam
Drishyate devadevah sa siddhairnirdagdhakilbishaih
35.21
यो हि धर्मः स विदुरो विदुरो यः स पाण्डवः
स एष राजन्वश्यस्ते पाण्डवः प्रेष्यवत्स्थितः
Yo hi dharmah sa viduro viduro yah sa pandavah
Sa esha rajanvashyaste pandavah preshyavatsthitah
35.22
प्रविष्टः स स्वमात्मानं भ्राता ते बुद्धिसत्तमः
दिष्ट्या महात्मा कौन्तेयं महायोगबलान्वितः
Pravishtah sa svamatmanam bhrata te buddhisattamah
Dishtya mahatma kaunteyam mahayogabalanvitah
35.23
त्वां चापि श्रेयसा योक्ष्ये नचिराद्भरतर्षभ
संशयच्छेदनार्थं हि प्राप्तं मां विद्धि पुत्रक
Tvam chapi shreyasa yokshye nachiradbharatarshabha
Sanshayachchhedanartham hi praptam mam viddhi putraka
35.24
न कृतं यत्पुरा कैश्चित्कर्म लोके महर्षिभिः
आश्चर्यभूतं तपसः फलं संदर्शयामि वः
Na kritam yatpura kaishchitkarma loke maharshibhih
Ashcharyabhutam tapasah phalam sandarshayami vah
35.25
किमिच्छसि महीपाल मत्तः प्राप्तुममानुषम्
द्रष्टुं स्प्रष्टुमथ श्रोतुं वद कर्तास्मि तत्तथा
Kimichchhasi mahipala mattah praptumamanusham
Drashtum sprashtumatha shrotum vada kartasmi tattatha