Chapter 31
31.1
वैशंपायन उवाच
ततस्ते पाण्डवा दूरादवतीर्य पदातयः
अभिजग्मुर्नरपतेराश्रमं विनयानताः
Vaishampayana uvacha
Tataste pandava duradavatirya padatayah
Abhijagmurnarapaterashramam vinayanatah
31.2
स च पौरजनः सर्वो ये च राष्ट्रनिवासिनः
स्त्रियश्च कुरुमुख्यानां पद्भिरेवान्वयुस्तदा
Sa cha paurajanah sarvo ye cha rashtranivasinah
Striyashcha kurumukhyanam padbhirevanvayustada
31.3
आश्रमं ते ततो जग्मुर्धृतराष्ट्रस्य पाण्डवाः
शून्यं मृगगणाकीर्णं कदलीवनशोभितम्
Ashramam te tato jagmurdhritarashtrasya pandavah
Shunyam mrigaganakirnam kadalivanashobhitam
31.4
ततस्तत्र समाजग्मुस्तापसा विविधव्रताः
पाण्डवानागतान्द्रष्टुं कौतूहलसमन्विताः
Tatastatra samajagmustapasa vividhavratah
Pandavanagatandrashtum kautuhalasamanvitah
31.5
तानपृच्छत्ततो राजा क्वासौ कौरववंशभृत्
पिता ज्येष्ठो गतोऽस्माकमिति बाष्पपरिप्लुतः
Tanaprichchhattato raja kvasau kauravavanshabhrit
Pita jyeshtho gatosmakamiti bashpapariplutah
31.6
तमूचुस्ते ततो वाक्यं यमुनामवगाहितुम्
पुष्पाणामुदकुम्भस्य चार्थे गत इति प्रभो
Tamuchuste tato vakyam yamunamavagahitum
Pushpanamudakumbhasya charthe gata iti prabho
31.7
तैराख्यातेन मार्गेण ततस्ते प्रययुस्तदा
ददृशुश्चाविदूरे तान्सर्वानथ पदातयः
Tairakhyatena margena tataste prayayustada
Dadrishushchavidure tansarvanatha padatayah
31.8
ततस्ते सत्वरा जग्मुः पितुर्दर्शनकाङ्क्षिणः
सहदेवस्तु वेगेन प्राधावद्येन सा पृथा
Tataste satvara jagmuh piturdarshanakankshinah
Sahadevastu vegena pradhavadyena sa pritha
31.9
सस्वनं प्ररुदन्धीमान्मातुः पादावुपस्पृशन्
सा च बाष्पाविलमुखी प्रददर्श प्रियं सुतम्
Sasvanam prarudandhimanmatuh padavupasprishan
Sa cha bashpavilamukhi pradadarsha priyam sutam
31.10
बाहुभ्यां संपरिष्वज्य समुन्नाम्य च पुत्रकम्
गान्धार्याः कथयामास सहदेवमुपस्थितम्
Bahubhyam samparishvajya samunnamya cha putrakam
Gandharyah kathayamasa sahadevamupasthitam
31.11
अनन्तरं च राजानं भीमसेनमथार्जुनम्
नकुलं च पृथा दृष्ट्वा त्वरमाणोपचक्रमे
Anantaram cha rajanam bhimasenamatharjunam
Nakulam cha pritha drishtva tvaramanopachakrame
31.12
सा ह्यग्रेऽगच्छत तयोर्दंपत्योर्हतपुत्रयोः
कर्षन्ती तौ ततस्ते तां दृष्ट्वा संन्यपतन्भुवि
Sa hyagregachchhata tayordampatyorhataputrayoh
Karshanti tau tataste tam drishtva sannyapatanbhuvi
31.13
तान्राजा स्वरयोगेन स्पर्शेन च महामनाः
प्रत्यभिज्ञाय मेधावी समाश्वासयत प्रभुः
Tanraja svarayogena sparshena cha mahamanah
Pratyabhigyaya medhavi samashvasayata prabhuh
31.14
ततस्ते बाष्पमुत्सृज्य गान्धारीसहितं नृपम्
उपतस्थुर्महात्मानो मातरं च यथाविधि
Tataste bashpamutsrijya gandharisahitam nripam
Upatasthurmahatmano mataram cha yathavidhi
31.15
सर्वेषां तोयकलशाञ्जगृहुस्ते स्वयं तदा
पाण्डवा लब्धसंज्ञास्ते मात्रा चाश्वासिताः पुनः
Sarvesham toyakalashanjagrihuste svayam tada
Pandava labdhasangyaste matra chashvasitah punah
31.16
ततो नार्यो नृसिंहानां स च योधजनस्तदा
पौरजानपदाश्चैव ददृशुस्तं नराधिपम्
Tato naryo nrisinhanam sa cha yodhajanastada
Paurajanapadashchaiva dadrishustam naradhipam
31.17
निवेदयामास तदा जनं तं नामगोत्रतः
युधिष्ठिरो नरपतिः स चैनान्प्रत्यपूजयत्
Nivedayamasa tada janam tam namagotratah
Yudhishthiro narapatih sa chainanpratyapujayat
31.18
स तैः परिवृतो मेने हर्षबाष्पाविलेक्षणः
राजात्मानं गृहगतं पुरेव गजसाह्वये
Sa taih parivrito mene harshabashpavilekshanah
Rajatmanam grihagatam pureva gajasahvaye
31.19
अभिवादितो वधूभिश्च कृष्णाद्याभिः स पार्थिवः
गान्धार्या सहितो धीमान्कुन्त्या च प्रत्यनन्दत
Abhivadito vadhubhishcha krishnadyabhih sa parthivah
Gandharya sahito dhimankuntya cha pratyanandata
31.20
ततश्चाश्रममागच्छत्सिद्धचारणसेवितम्
दिदृक्षुभिः समाकीर्णं नभस्तारागणैरिव
Tatashchashramamagachchhatsiddhacharanasevitam
Didrikshubhih samakirnam nabhastaraganairiva