UtshovChapter 23
23.1
कुन्त्युवाच
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि पाण्डव
कृतमुद्धर्षणं पूर्वं मया वः सीदतां नृप
Kuntyuvacha
Evametanmahabaho yatha vadasi pandava
Kritamuddharshanam purvam maya vah sidatam nripa
23.2
द्यूतापहृतराज्यानां पतितानां सुखादपि
ज्ञातिभिः परिभूतानां कृतमुद्धर्षणं मया
Dyutapahritarajyanam patitanam sukhadapi
Gyatibhih paribhutanam kritamuddharshanam maya
23.3
कथं पाण्डोर्न नश्येत संततिः पुरुषर्षभाः
यशश्च वो न नश्येत इति चोद्धर्षणं कृतम्
Katham pandorna nashyeta santatih purusharshabhah
Yashashcha vo na nashyeta iti choddharshanam kritam
23.4
यूयमिन्द्रसमाः सर्वे देवतुल्यपराक्रमाः
मा परेषां मुखप्रेक्षाः स्थेत्येवं तत्कृतं मया
Yuyamindrasamah sarve devatulyaparakramah
Ma paresham mukhaprekshah sthetyevam tatkritam maya
23.5
कथं धर्मभृतां श्रेष्ठो राजा त्वं वासवोपमः
पुनर्वने न दुःखी स्या इति चोद्धर्षणं कृतम्
Katham dharmabhritam shreshtho raja tvam vasavopamah
Punarvane na duhkhi sya iti choddharshanam kritam
23.6
नागायुतसमप्राणः ख्यातविक्रमपौरुषः
नायं भीमोऽत्ययं गच्छेदिति चोद्धर्षणं कृतम्
Nagayutasamapranah khyatavikramapaurushah
Nayam bhimotyayam gachchhediti choddharshanam kritam
23.7
भीमसेनादवरजस्तथायं वासवोपमः
विजयो नावसीदेत इति चोद्धर्षणं कृतम्
Bhimasenadavarajastathayam vasavopamah
Vijayo navasideta iti choddharshanam kritam
23.8
नकुलः सहदेवश्च तथेमौ गुरुवर्तिनौ
क्षुधा कथं न सीदेतामिति चोद्धर्षणं कृतम्
Nakulah sahadevashcha tathemau guruvartinau
Kshudha katham na sidetamiti choddharshanam kritam
23.9
इयं च बृहती श्यामा श्रीमत्यायतलोचना
वृथा सभातले क्लिष्टा मा भूदिति च तत्कृतम्
Iyam cha brihati shyama shrimatyayatalochana
Vritha sabhatale klishta ma bhuditi cha tatkritam
23.10
प्रेक्षन्त्या मे तदा हीमां वेपन्तीं कदलीमिव
स्त्रीधर्मिणीमनिन्द्याङ्गीं तथा द्यूतपराजिताम्
Prekshantya me tada himam vepantim kadalimiva
Stridharminimanindyangim tatha dyutaparajitam
23.11
दुःशासनो यदा मौढ्याद्दासीवत्पर्यकर्षत
तदैव विदितं मह्यं पराभूतमिदं कुलम्
Duhshasano yada maudhyaddasivatparyakarshata
Tadaiva viditam mahyam parabhutamidam kulam
23.12
विषण्णाः कुरवश्चैव तदा मे श्वशुरादयः
यदैषा नाथमिच्छन्ती व्यलपत्कुररी यथा
Vishannah kuravashchaiva tada me shvashuradayah
Yadaisha nathamichchhanti vyalapatkurari yatha
23.13
केशपक्षे परामृष्टा पापेन हतबुद्धिना
यदा दुःशासनेनैषा तदा मुह्याम्यहं नृप
Keshapakshe paramrishta papena hatabuddhina
Yada duhshasanenaisha tada muhyamyaham nripa
23.14
युष्मत्तेजोविवृद्ध्यर्थं मया ह्युद्धर्षणं कृतम्
तदानीं विदुरावाक्यैरिति तद्वित्त पुत्रकाः
Yushmattejovivriddhyartham maya hyuddharshanam kritam
Tadanim viduravakyairiti tadvitta putrakah
23.15
कथं न राजवंशोऽयं नश्येत्प्राप्य सुतान्मम
पाण्डोरिति मया पुत्र तस्मादुद्धर्षणं कृतम्
Katham na rajavanshoyam nashyetprapya sutanmama
Pandoriti maya putra tasmaduddharshanam kritam
23.16
न तस्य पुत्रः पौत्रौ वा कुत एव स पार्थिव
लभते सुकृताँल्लोकान्यस्माद्वंशः प्रणश्यति
Na tasya putrah pautrau va kuta eva sa parthiva
Labhate sukritanllokanyasmadvanshah pranashyati
23.17
भुक्तं राज्यफलं पुत्रा भर्तुर्मे विपुलं पुरा
महादानानि दत्तानि पीतः सोमो यथाविधि
Bhuktam rajyaphalam putra bharturme vipulam pura
Mahadanani dattani pitah somo yathavidhi
23.18
साहं नात्मफलार्थं वै वासुदेवमचूचुदम्
विदुरायाः प्रलापैस्तैः प्लावनार्थं तु तत्कृतम्
Saham natmaphalartham vai vasudevamachuchudam
Vidurayah pralapaistaih plavanartham tu tatkritam
23.19
नाहं राज्यफलं पुत्र कामये पुत्रनिर्जितम्
पतिलोकानहं पुण्यान्कामये तपसा विभो
Naham rajyaphalam putra kamaye putranirjitam
Patilokanaham punyankamaye tapasa vibho
23.20
श्वश्रूश्वशुरयोः कृत्वा शुश्रूषां वनवासिनोः
तपसा शोषयिष्यामि युधिष्ठिर कलेवरम्
Shvashrushvashurayoh kritva shushrusham vanavasinoh
Tapasa shoshayishyami yudhishthira kalevaram
23.21
निवर्तस्व कुरुश्रेष्ठ भीमसेनादिभिः सह
धर्मे ते धीयतां बुद्धिर्मनस्ते महदस्तु च
Nivartasva kurushreshtha bhimasenadibhih saha
Dharme te dhiyatam buddhirmanaste mahadastu cha