UtshovChapter 92
92.1
जनमेजय उवाच
पितामहस्य मे यज्ञे धर्मपुत्रस्य धीमतः
यदाश्चर्यमभूत्किंचित्तद्भवान्वक्तुमर्हति
Janamejaya uvacha
Pitamahasya me yagye dharmaputrasya dhimatah
Yadashcharyamabhutkinchittadbhavanvaktumarhati
92.2
वैशंपायन उवाच
श्रूयतां राजशार्दूल महदाश्चर्यमुत्तमम्
अश्वमेधे महायज्ञे निवृत्ते यदभूद्विभो
Vaishampayana uvacha
Shruyatam rajashardula mahadashcharyamuttamam
Ashvamedhe mahayagye nivritte yadabhudvibho
92.3
तर्पितेषु द्विजाग्र्येषु ज्ञातिसंबन्धिबन्धुषु
दीनान्धकृपणे चापि तदा भरतसत्तम
Tarpiteshu dvijagryeshu gyatisambandhibandhushu
Dinandhakripane chapi tada bharatasattama
92.4
घुष्यमाणे महादाने दिक्षु सर्वासु भारत
पतत्सु पुष्पवर्षेषु धर्मराजस्य मूर्धनि
Ghushyamane mahadane dikshu sarvasu bharata
Patatsu pushpavarsheshu dharmarajasya murdhani
92.5
बिलान्निष्क्रम्य नकुलो रुक्मपार्श्वस्तदानघ
वज्राशनिसमं नादममुञ्चत विशां पते
Bilannishkramya nakulo rukmaparshvastadanagha
Vajrashanisamam nadamamunchata visham pate
92.6
सकृदुत्सृज्य तं नादं त्रासयानो मृगद्विजान्
मानुषं वचनं प्राह धृष्टो बिलशयो महान्
Sakridutsrijya tam nadam trasayano mrigadvijan
Manusham vachanam praha dhrishto bilashayo mahan
92.7
सक्तुप्रस्थेन वो नायं यज्ञस्तुल्यो नराधिपाः
उञ्छवृत्तेर्वदान्यस्य कुरुक्षेत्रनिवासिनः
Saktuprasthena vo nayam yagyastulyo naradhipah
Unchhavrittervadanyasya kurukshetranivasinah
92.8
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नकुलस्य विशां पते
विस्मयं परमं जग्मुः सर्वे ते ब्राह्मणर्षभाः
Tasya tadvachanam shrutva nakulasya visham pate
Vismayam paramam jagmuh sarve te brahmanarshabhah
92.9
ततः समेत्य नकुलं पर्यपृच्छन्त ते द्विजाः
कुतस्त्वं समनुप्राप्तो यज्ञं साधुसमागमम्
Tatah sametya nakulam paryaprichchhanta te dvijah
Kutastvam samanuprapto yagyam sadhusamagamam
92.10
किं बलं परमं तुभ्यं किं श्रुतं किं परायणम्
कथं भवन्तं विद्याम यो नो यज्ञं विगर्हसे
Kim balam paramam tubhyam kim shrutam kim parayanam
Katham bhavantam vidyama yo no yagyam vigarhase
92.11
अविलुप्यागमं कृत्स्नं विधिज्ञैर्याजकैः कृतम्
यथागमं यथान्यायं कर्तव्यं च यथाकृतम्
Avilupyagamam kritsnam vidhigyairyajakaih kritam
Yathagamam yathanyayam kartavyam cha yathakritam
92.12
पूजार्हाः पूजिताश्चात्र विधिवच्छास्त्रचक्षुषा
मन्त्रपूतं हुतश्चाग्निर्दत्तं देयममत्सरम्
Pujarhah pujitashchatra vidhivachchhastrachakshusha
Mantraputam hutashchagnirdattam deyamamatsaram
92.13
तुष्टा द्विजर्षभाश्चात्र दानैर्बहुविधैरपि
क्षत्रियाश्च सुयुद्धेन श्राद्धैरपि पितामहाः
Tushta dvijarshabhashchatra danairbahuvidhairapi
Kshatriyashcha suyuddhena shraddhairapi pitamahah
92.14
पालनेन विशस्तुष्टाः कामैस्तुष्टा वरस्त्रियः
अनुक्रोशैस्तथा शूद्रा दानशेषैः पृथग्जनाः
Palanena vishastushtah kamaistushta varastriyah
Anukroshaistatha shudra danasheshaih prithagjanah
92.15
ज्ञातिसंबन्धिनस्तुष्टाः शौचेन च नृपस्य नः
देवा हविर्भिः पुण्यैश्च रक्षणैः शरणागताः
Gyatisambandhinastushtah shauchena cha nripasya nah
Deva havirbhih punyaishcha rakshanaih sharanagatah
92.16
यदत्र तथ्यं तद्ब्रूहि सत्यसंध द्विजातिषु
यथाश्रुतं यथादृष्टं पृष्टो ब्राह्मणकाम्यया
Yadatra tathyam tadbruhi satyasandha dvijatishu
Yathashrutam yathadrishtam prishto brahmanakamyaya
92.17
श्रद्धेयवाक्यः प्राज्ञस्त्वं दिव्यं रूपं बिभर्षि च
समागतश्च विप्रैस्त्वं तत्त्वतो वक्तुमर्हसि
Shraddheyavakyah pragyastvam divyam rupam bibharshi cha
Samagatashcha vipraistvam tattvato vaktumarhasi
92.18
इति पृष्टो द्विजैस्तैः स प्रहस्य नकुलोऽब्रवीत्
नैषानृता मया वाणी प्रोक्ता दर्पेण वा द्विजाः
Iti prishto dvijaistaih sa prahasya nakulobravit
Naishanrita maya vani prokta darpena va dvijah
92.19
यन्मयोक्तमिदं किंचिद्युष्माभिश्चाप्युपश्रुतम्
सक्तुप्रस्थेन वो नायं यज्ञस्तुल्यो नराधिपाः
उञ्छवृत्तेर्वदान्यस्य कुरुक्षेत्रनिवासिनः
Yanmayoktamidam kinchidyushmabhishchapyupashrutam
Saktuprasthena vo nayam yagyastulyo naradhipah
Unchhavrittervadanyasya kurukshetranivasinah
92.20
इत्यवश्यं मयैतद्वो वक्तव्यं द्विजपुंगवाः
शृणुताव्यग्रमनसः शंसतो मे द्विजर्षभाः
Ityavashyam mayaitadvo vaktavyam dvijapungavah
Shrinutavyagramanasah shansato me dvijarshabhah
92.21
अनुभूतं च दृष्टं च यन्मयाद्भुतमुत्तमम्
उञ्छवृत्तेर्यथावृत्तं कुरुक्षेत्रनिवासिनः
Anubhutam cha drishtam cha yanmayadbhutamuttamam
Unchhavritteryathavrittam kurukshetranivasinah
92.22
स्वर्गं येन द्विजः प्राप्तः सभार्यः ससुतस्नुषः
यथा चार्धं शरीरस्य ममेदं काञ्चनीकृतम्
Svargam yena dvijah praptah sabharyah sasutasnushah
Yatha chardham sharirasya mamedam kanchanikritam