UtshovChapter 86
86.1
वैशंपायन उवाच
इत्युक्त्वानुययौ पार्थो हयं तं कामचारिणम्
न्यवर्तत ततो वाजी येन नागाह्वयं पुरम्
Vaishampayana uvacha
Ityuktvanuyayau partho hayam tam kamacharinam
Nyavartata tato vaji yena nagahvayam puram
86.2
तं निवृत्तं तु शुश्राव चारेणैव युधिष्ठिरः
श्रुत्वार्जुनं कुशलिनं स च हृष्टमनाभवत्
Tam nivrittam tu shushrava charenaiva yudhishthirah
Shrutvarjunam kushalinam sa cha hrishtamanabhavat
86.3
विजयस्य च तत्कर्म गान्धारविषये तदा
श्रुत्वान्येषु च देशेषु स सुप्रीतोऽभवन्नृपः
Vijayasya cha tatkarma gandharavishaye tada
Shrutvanyeshu cha desheshu sa supritobhavannripah
86.4
एतस्मिन्नेव काले तु द्वादशीं माघपाक्षिकीम्
इष्टं गृहीत्वा नक्षत्रं धर्मराजो युधिष्ठिरः
Etasminneva kale tu dvadashim maghapakshikim
Ishtam grihitva nakshatram dharmarajo yudhishthirah
86.5
समानाय्य महातेजाः सर्वान्भ्रातॄन्महामनाः
भीमं च नकुलं चैव सहदेवं च कौरवः
Samanayya mahatejah sarvanbhratrinmahamanah
Bhimam cha nakulam chaiva sahadevam cha kauravah
86.6
प्रोवाचेदं वचः काले तदा धर्मभृतां वरः
आमन्त्र्य वदतां श्रेष्ठो भीमं भीमपराक्रमम्
Provachedam vachah kale tada dharmabhritam varah
Amantrya vadatam shreshtho bhimam bhimaparakramam
86.7
आयाति भीमसेनासौ सहाश्वेन तवानुजः
यथा मे पुरुषाः प्राहुर्ये धनंजयसारिणः
Ayati bhimasenasau sahashvena tavanujah
Yatha me purushah prahurye dhananjayasarinah
86.8
उपस्थितश्च कालोऽयमभितो वर्तते हयः
माघी च पौर्णमासीयं मासः शेषो वृकोदर
Upasthitashcha kaloyamabhito vartate hayah
Maghi cha paurnamasiyam masah shesho vrikodara
86.9
तत्प्रस्थाप्यन्तु विद्वांसो ब्राह्मणा वेदपारगाः
वाजिमेधार्थसिद्ध्यर्थं देशं पश्यन्तु यज्ञियम्
Tatprasthapyantu vidvanso brahmana vedaparagah
Vajimedharthasiddhyartham desham pashyantu yagyiyam
86.10
इत्युक्तः स तु तच्चक्रे भीमो नृपतिशासनम्
हृष्टः श्रुत्वा नरपतेरायान्तं सव्यसाचिनम्
Ityuktah sa tu tachchakre bhimo nripatishasanam
Hrishtah shrutva narapaterayantam savyasachinam
86.11
ततो ययौ भीमसेनः प्राज्ञैः स्थपतिभिः सह
ब्राह्मणानग्रतः कृत्वा कुशलान्यज्ञकर्मसु
Tato yayau bhimasenah pragyaih sthapatibhih saha
Brahmananagratah kritva kushalanyagyakarmasu
86.12
तं सशालचयग्रामं संप्रतोलीविटङ्किनम्
मापयामास कौरव्यो यज्ञवाटं यथाविधि
Tam sashalachayagramam sampratolivitankinam
Mapayamasa kauravyo yagyavatam yathavidhi
86.13
सदः सपत्नीसदनं साग्नीध्रमपि चोत्तरम्
कारयामास विधिवन्मणिहेमविभूषितम्
Sadah sapatnisadanam sagnidhramapi chottaram
Karayamasa vidhivanmanihemavibhushitam
86.14
स्तम्भान्कनकचित्रांश्च तोरणानि बृहन्ति च
यज्ञायतनदेशेषु दत्त्वा शुद्धं च काञ्चनम्
Stambhankanakachitranshcha toranani brihanti cha
Yagyayatanadesheshu dattva shuddham cha kanchanam
86.15
अन्तःपुराणि राज्ञां च नानादेशनिवासिनाम्
कारयामास धर्मात्मा तत्र तत्र यथाविधि
Antahpurani ragyam cha nanadeshanivasinam
Karayamasa dharmatma tatra tatra yathavidhi
86.16
ब्राह्मणानां च वेश्मानि नानादेशसमेयुषाम्
कारयामास भीमः स विविधानि ह्यनेकशः
Brahmananam cha veshmani nanadeshasameyusham
Karayamasa bhimah sa vividhani hyanekashah
86.17
तथा संप्रेषयामास दूतान्नृपतिशासनात्
भीमसेनो महाराज राज्ञामक्लिष्टकर्मणाम्
Tatha sampreshayamasa dutannripatishasanat
Bhimaseno maharaja ragyamaklishtakarmanam
86.18
ते प्रियार्थं कुरुपतेराययुर्नृपसत्तमाः
रत्नान्यनेकान्यादाय स्त्रियोऽश्वानायुधानि च
Te priyartham kurupaterayayurnripasattamah
Ratnanyanekanyadaya striyoshvanayudhani cha
86.19
तेषां निविशतां तेषु शिबिरेषु सहस्रशः
नर्दतः सागरस्येव शब्दो दिवमिवास्पृशत्
Tesham nivishatam teshu shibireshu sahasrashah
Nardatah sagarasyeva shabdo divamivasprishat
86.20
तेषामभ्यागतानां स राजा राजीवलोचनः
व्यादिदेशान्नपानानि शय्याश्चाप्यतिमानुषाः
Teshamabhyagatanam sa raja rajivalochanah
Vyadideshannapanani shayyashchapyatimanushah
86.21
वाहनानां च विविधाः शालाः शालीक्षुगोरसैः
उपेताः पुरुषव्याघ्र व्यादिदेश स धर्मराट्
Vahananam cha vividhah shalah shalikshugorasaih
Upetah purushavyaghra vyadidesha sa dharmarat
86.22
तथा तस्मिन्महायज्ञे धर्मराजस्य धीमतः
समाजग्मुर्मुनिगणा बहवो ब्रह्मवादिनः
Tatha tasminmahayagye dharmarajasya dhimatah
Samajagmurmunigana bahavo brahmavadinah
86.23
ये च द्विजातिप्रवरास्तत्रासन्पृथिवीपते
समाजग्मुः सशिष्यांस्तान्प्रतिजग्राह कौरवः
Ye cha dvijatipravarastatrasanprithivipate
Samajagmuh sashishyanstanpratijagraha kauravah
86.24
सर्वांश्च ताननुययौ यावदावसथादिति
स्वयमेव महातेजा दम्भं त्यक्त्वा युधिष्ठिरः
Sarvanshcha tananuyayau yavadavasathaditi
Svayameva mahateja dambham tyaktva yudhishthirah
86.25
ततः कृत्वा स्थपतयः शिल्पिनोऽन्ये च ये तदा
कृत्स्नं यज्ञविधिं राजन्धर्मराज्ञे न्यवेदयन्
Tatah kritva sthapatayah shilpinonye cha ye tada
Kritsnam yagyavidhim rajandharmaragye nyavedayan
86.26
तच्छ्रुत्वा धर्मराजः स कृतं सर्वमनिन्दितम्
हृष्टरूपोऽभवद्राजा सह भ्रातृभिरच्युतः
Tachchhrutva dharmarajah sa kritam sarvamaninditam
Hrishtarupobhavadraja saha bhratribhirachyutah