UtshovChapter 85
85.1
वैशंपायन उवाच
शकुनेस्तु सुतो वीरो गान्धाराणां महारथः
प्रत्युद्ययौ गुडाकेशं सैन्येन महता वृतः
हस्त्यश्वरथपूर्णेन पताकाध्वजमालिना
Vaishampayana uvacha
Shakunestu suto viro gandharanam maharathah
Pratyudyayau gudakesham sainyena mahata vritah
Hastyashvarathapurnena patakadhvajamalina
85.2
अमृष्यमाणास्ते योधा नृपतेः शकुनेर्वधम्
अभ्ययुः सहिताः पार्थं प्रगृहीतशरासनाः
Amrishyamanaste yodha nripateh shakunervadham
Abhyayuh sahitah partham pragrihitasharasanah
85.3
तानुवाच स धर्मात्मा बीभत्सुरपराजितः
युधिष्ठिरस्य वचनं न च ते जगृहुर्हितम्
Tanuvacha sa dharmatma bibhatsuraparajitah
Yudhishthirasya vachanam na cha te jagrihurhitam
85.4
वार्यमाणास्तु पार्थेन सान्त्वपूर्वममर्षिताः
परिवार्य हयं जग्मुस्ततश्चुक्रोध पाण्डवः
Varyamanastu parthena santvapurvamamarshitah
Parivarya hayam jagmustatashchukrodha pandavah
85.5
ततः शिरांसि दीप्ताग्रैस्तेषां चिच्छेद पाण्डवः
क्षुरैर्गाण्डीवनिर्मुक्तैर्नातियत्नादिवार्जुनः
Tatah shiransi diptagraistesham chichchheda pandavah
Kshurairgandivanirmuktairnatiyatnadivarjunah
85.6
ते वध्यमानाः पार्थेन हयमुत्सृज्य संभ्रमात्
न्यवर्तन्त महाराज शरवर्षार्दिता भृशम्
Te vadhyamanah parthena hayamutsrijya sambhramat
Nyavartanta maharaja sharavarshardita bhrisham
85.7
वितुद्यमानस्तैश्चापि गान्धारैः पाण्डवर्षभः
आदिश्यादिश्य तेजस्वी शिरांस्येषां न्यपातयत्
Vitudyamanastaishchapi gandharaih pandavarshabhah
Adishyadishya tejasvi shiransyesham nyapatayat
85.8
वध्यमानेषु तेष्वाजौ गान्धारेषु समन्ततः
स राजा शकुनेः पुत्रः पाण्डवं प्रत्यवारयत्
Vadhyamaneshu teshvajau gandhareshu samantatah
Sa raja shakuneh putrah pandavam pratyavarayat
85.9
तं युध्यमानं राजानं क्षत्रधर्मे व्यवस्थितम्
पार्थोऽब्रवीन्न मे वध्या राजानो राजशासनात्
अलं युद्धेन ते वीर न तेऽस्त्यद्य पराजयः
Tam yudhyamanam rajanam kshatradharme vyavasthitam
Parthobravinna me vadhya rajano rajashasanat
Alam yuddhena te vira na testyadya parajayah
85.10
इत्युक्तस्तदनादृत्य वाक्यमज्ञानमोहितः
स शक्रसमकर्माणमवाकिरत सायकैः
Ityuktastadanadritya vakyamagyanamohitah
Sa shakrasamakarmanamavakirata sayakaih
85.11
तस्य पार्थः शिरस्त्राणमर्धचन्द्रेण पत्रिणा
अपाहरदसंभ्रान्तो जयद्रथशिरो यथा
Tasya parthah shirastranamardhachandrena patrina
Apaharadasambhranto jayadrathashiro yatha
85.12
तद्दृष्ट्वा विस्मयं जग्मुर्गान्धाराः सर्व एव ते
इच्छता तेन न हतो राजेत्यपि च ते विदुः
Taddrishtva vismayam jagmurgandharah sarva eva te
Ichchhata tena na hato rajetyapi cha te viduh
85.13
गान्धारराजपुत्रस्तु पलायनकृतक्षणः
बभौ तैरेव सहितस्त्रस्तैः क्षुद्रमृगैरिव
Gandhararajaputrastu palayanakritakshanah
Babhau taireva sahitastrastaih kshudramrigairiva
85.14
तेषां तु तरसा पार्थस्तत्रैव परिधावताम्
विजहारोत्तमाङ्गानि भल्लैः संनतपर्वभिः
Tesham tu tarasa parthastatraiva paridhavatam
Vijaharottamangani bhallaih sannataparvabhih
85.15
उच्छ्रितांस्तु भुजान्केचिन्नाबुध्यन्त शरैर्हृतान्
शरैर्गाण्डीवनिर्मुक्तैः पृथुभिः पार्थचोदितैः
Uchchhritanstu bhujankechinnabudhyanta sharairhritan
Sharairgandivanirmuktaih prithubhih parthachoditaih
85.16
संभ्रान्तनरनागाश्वमथ तद्विद्रुतं बलम्
हतविध्वस्तभूयिष्ठमावर्तत मुहुर्मुहुः
Sambhrantanaranagashvamatha tadvidrutam balam
Hatavidhvastabhuyishthamavartata muhurmuhuh
85.17
न ह्यदृश्यन्त वीरस्य केचिदग्रेऽग्र्यकर्मणः
रिपवः पात्यमाना वै ये सहेयुर्महाशरान्
Na hyadrishyanta virasya kechidagregryakarmanah
Ripavah patyamana vai ye saheyurmahasharan
85.18
ततो गान्धारराजस्य मन्त्रिवृद्धपुरःसरा
जननी निर्ययौ भीता पुरस्कृत्यार्घ्यमुत्तमम्
Tato gandhararajasya mantrivriddhapurahsara
Janani niryayau bhita puraskrityarghyamuttamam
85.19
सा न्यवारयदव्यग्रा तं पुत्रं युद्धदुर्मदम्
प्रसादयामास च तं जिष्णुमक्लिष्टकारिणम्
Sa nyavarayadavyagra tam putram yuddhadurmadam
Prasadayamasa cha tam jishnumaklishtakarinam
85.20
तां पूजयित्वा कौन्तेयः प्रसादमकरोत्तदा
शकुनेश्चापि तनयं सान्त्वयन्निदमब्रवीत्
Tam pujayitva kaunteyah prasadamakarottada
Shakuneshchapi tanayam santvayannidamabravit
85.21
न मे प्रियं महाबाहो यत्ते बुद्धिरियं कृता
प्रतियोद्धुममित्रघ्न भ्रातैव त्वं ममानघ
Na me priyam mahabaho yatte buddhiriyam krita
Pratiyoddhumamitraghna bhrataiva tvam mamanagha
85.22
गान्धारीं मातरं स्मृत्वा धृतराष्ट्रकृतेन च
तेन जीवसि राजंस्त्वं निहतास्त्वनुगास्तव
Gandharim mataram smritva dhritarashtrakritena cha
Tena jivasi rajanstvam nihatastvanugastava
85.23
मैवं भूः शाम्यतां वैरं मा ते भूद्बुद्धिरीदृशी
आगन्तव्यं परां चैत्रीमश्वमेधे नृपस्य नः
Maivam bhuh shamyatam vairam ma te bhudbuddhiridrishi
Agantavyam param chaitrimashvamedhe nripasya nah