Chapter 74
74.1
वैशंपायन उवाच
प्राग्ज्योतिषमथाभ्येत्य व्यचरत्स हयोत्तमः
भगदत्तात्मजस्तत्र निर्ययौ रणकर्कशः
Vaishampayana uvacha
Pragjyotishamathabhyetya vyacharatsa hayottamah
Bhagadattatmajastatra niryayau ranakarkashah
74.2
स हयं पाण्डुपुत्रस्य विषयान्तमुपागतम्
युयुधे भरतश्रेष्ठ वज्रदत्तो महीपतिः
Sa hayam panduputrasya vishayantamupagatam
Yuyudhe bharatashreshtha vajradatto mahipatih
74.3
सोऽभिनिर्याय नगराद्भगदत्तसुतो नृपः
अश्वमायान्तमुन्मथ्य नगराभिमुखो ययौ
Sobhiniryaya nagaradbhagadattasuto nripah
Ashvamayantamunmathya nagarabhimukho yayau
74.4
तमालक्ष्य महाबाहुः कुरूणामृषभस्तदा
गाण्डीवं विक्षिपंस्तूर्णं सहसा समुपाद्रवत्
Tamalakshya mahabahuh kurunamrishabhastada
Gandivam vikshipansturnam sahasa samupadravat
74.5
ततो गाण्डीवनिर्मुक्तैरिषुभिर्मोहितो नृपः
हयमुत्सृज्य तं वीरस्ततः पार्थमुपाद्रवत्
Tato gandivanirmuktairishubhirmohito nripah
Hayamutsrijya tam virastatah parthamupadravat
74.6
पुनः प्रविश्य नगरं दंशितः स नृपोत्तमः
आरुह्य नागप्रवरं निर्ययौ युद्धकाङ्क्षया
Punah pravishya nagaram danshitah sa nripottamah
Aruhya nagapravaram niryayau yuddhakankshaya
74.7
पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि
दोधूयता चामरेण श्वेतेन च महारथः
Pandurenatapatrena dhriyamanena murdhani
Dodhuyata chamarena shvetena cha maharathah
74.8
ततः पार्थं समासाद्य पाण्डवानां महारथम्
आह्वयामास कौरव्यं बाल्यान्मोहाच्च संयुगे
Tatah partham samasadya pandavanam maharatham
Ahvayamasa kauravyam balyanmohachcha sanyuge
74.9
स वारणं नगप्रख्यं प्रभिन्नकरटामुखम्
प्रेषयामास संक्रुद्धस्ततः श्वेतहयं प्रति
Sa varanam nagaprakhyam prabhinnakaratamukham
Preshayamasa sankruddhastatah shvetahayam prati
74.10
विक्षरन्तं यथा मेघं परवारणवारणम्
शास्त्रवत्कल्पितं संख्ये त्रिसाहं युद्धदुर्मदम्
Viksharantam yatha megham paravaranavaranam
Shastravatkalpitam sankhye trisaham yuddhadurmadam
74.11
प्रचोद्यमानः स गजस्तेन राज्ञा महाबलः
तदाङ्कुशेन विबभावुत्पतिष्यन्निवाम्बरम्
Prachodyamanah sa gajastena ragya mahabalah
Tadankushena vibabhavutpatishyannivambaram
74.12
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य क्रुद्धो राजन्धनंजयः
भूमिष्ठो वारणगतं योधयामास भारत
Tamapatantam samprekshya kruddho rajandhananjayah
Bhumishtho varanagatam yodhayamasa bharata
74.13
वज्रदत्तस्तु संक्रुद्धो मुमोचाशु धनंजये
तोमरानग्निसंकाशाञ्शलभानिव वेगितान्
Vajradattastu sankruddho mumochashu dhananjaye
Tomaranagnisankashanshalabhaniva vegitan
74.14
अर्जुनस्तानसंप्राप्तान्गाण्डीवप्रेषितैः शरैः
द्विधा त्रिधा च चिच्छेद ख एव खगमैस्तदा
Arjunastanasampraptangandivapreshitaih sharaih
Dvidha tridha cha chichchheda kha eva khagamaistada
74.15
स तान्दृष्ट्वा तथा छिन्नांस्तोमरान्भगदत्तजः
इषूनसक्तांस्त्वरितः प्राहिणोत्पाण्डवं प्रति
Sa tandrishtva tatha chhinnanstomaranbhagadattajah
Ishunasaktanstvaritah prahinotpandavam prati
74.16
ततोऽर्जुनस्तूर्णतरं रुक्मपुङ्खानजिह्मगान्
प्रेषयामास संक्रुद्धो भगदत्तात्मजं प्रति
Tatorjunasturnataram rukmapunkhanajihmagan
Preshayamasa sankruddho bhagadattatmajam prati
74.17
स तैर्विद्धो महातेजा वज्रदत्तो महाहवे
भृशाहतः पपातोर्व्यां न त्वेनमजहात्स्मृतिः
Sa tairviddho mahateja vajradatto mahahave
Bhrishahatah papatorvyam na tvenamajahatsmritih
74.18
ततः स पुनरारुह्य वारणप्रवरं रणे
अव्यग्रः प्रेषयामास जयार्थी विजयं प्रति
Tatah sa punararuhya varanapravaram rane
Avyagrah preshayamasa jayarthi vijayam prati
74.19
तस्मै बाणांस्ततो जिष्णुर्निर्मुक्ताशीविषोपमान्
प्रेषयामास संक्रुद्धो ज्वलितानिव पावकान्
Tasmai bananstato jishnurnirmuktashivishopaman
Preshayamasa sankruddho jvalitaniva pavakan
74.20
स तैर्विद्धो महानागो विस्रवन्रुधिरं बभौ
हिमवानिव शैलेन्द्रो बहुप्रस्रवणस्तदा
Sa tairviddho mahanago visravanrudhiram babhau
Himavaniva shailendro bahuprasravanastada