Chapter 70
70.1
वैशंपायन उवाच
तान्समीपगताञ्श्रुत्वा पाण्डवाञ्शत्रुकर्शनः
वासुदेवः सहामात्यः प्रत्युद्यातो दिदृक्षया
Vaishampayana uvacha
Tansamipagatanshrutva pandavanshatrukarshanah
Vasudevah sahamatyah pratyudyato didrikshaya
70.2
ते समेत्य यथान्यायं पाण्डवा वृष्णिभिः सह
विविशुः सहिता राजन्पुरं वारणसाह्वयम्
Te sametya yathanyayam pandava vrishnibhih saha
Vivishuh sahita rajanpuram varanasahvayam
70.3
महतस्तस्य सैन्यस्य खुरनेमिस्वनेन च
द्यावापृथिव्यौ खं चैव शब्देनासीत्समावृतम्
Mahatastasya sainyasya khuranemisvanena cha
Dyavaprithivyau kham chaiva shabdenasitsamavritam
70.4
ते कोशमग्रतः कृत्वा विविशुः स्वपुरं तदा
पाण्डवाः प्रीतमनसः सामात्याः ससुहृद्गणाः
Te koshamagratah kritva vivishuh svapuram tada
Pandavah pritamanasah samatyah sasuhridganah
70.5
ते समेत्य यथान्यायं धृतराष्ट्रं जनाधिपम्
कीर्तयन्तः स्वनामानि तस्य पादौ ववन्दिरे
Te sametya yathanyayam dhritarashtram janadhipam
Kirtayantah svanamani tasya padau vavandire
70.6
धृतराष्ट्रादनु च ते गान्धारीं सुबलात्मजाम्
कुन्तीं च राजशार्दूल तदा भरतसत्तमाः
Dhritarashtradanu cha te gandharim subalatmajam
Kuntim cha rajashardula tada bharatasattamah
70.7
विदुरं पूजयित्वा च वैश्यापुत्रं समेत्य च
पूज्यमानाः स्म ते वीरा व्यराजन्त विशां पते
Viduram pujayitva cha vaishyaputram sametya cha
Pujyamanah sma te vira vyarajanta visham pate
70.8
ततस्तत्परमाश्चर्यं विचित्रं महदद्भुतम्
शुश्रुवुस्ते तदा वीराः पितुस्ते जन्म भारत
Tatastatparamashcharyam vichitram mahadadbhutam
Shushruvuste tada virah pituste janma bharata
70.9
तदुपश्रुत्य ते कर्म वासुदेवस्य धीमतः
पूजार्हं पूजयामासुः कृष्णं देवकिनन्दनम्
Tadupashrutya te karma vasudevasya dhimatah
Pujarham pujayamasuh krishnam devakinandanam
70.10
ततः कतिपयाहस्य व्यासः सत्यवतीसुतः
आजगाम महातेजा नगरं नागसाह्वयम्
Tatah katipayahasya vyasah satyavatisutah
Ajagama mahateja nagaram nagasahvayam
70.11
तस्य सर्वे यथान्यायं पूजां चक्रुः कुरूद्वहाः
सह वृष्ण्यन्धकव्याघ्रैरुपासां चक्रिरे तदा
Tasya sarve yathanyayam pujam chakruh kurudvahah
Saha vrishnyandhakavyaghrairupasam chakrire tada
70.12
तत्र नानाविधाकाराः कथाः समनुकीर्त्य वै
युधिष्ठिरो धर्मसुतो व्यासं वचनमब्रवीत्
Tatra nanavidhakarah kathah samanukirtya vai
Yudhishthiro dharmasuto vyasam vachanamabravit
70.13
भवत्प्रसादाद्भगवन्यदिदं रत्नमाहृतम्
उपयोक्तुं तदिच्छामि वाजिमेधे महाक्रतौ
Bhavatprasadadbhagavanyadidam ratnamahritam
Upayoktum tadichchhami vajimedhe mahakratau
70.14
तदनुज्ञातुमिच्छामि भवता मुनिसत्तम
त्वदधीना वयं सर्वे कृष्णस्य च महात्मनः
Tadanugyatumichchhami bhavata munisattama
Tvadadhina vayam sarve krishnasya cha mahatmanah
70.15
व्यास उवाच
अनुजानामि राजंस्त्वां क्रियतां यदनन्तरम्
यजस्व वाजिमेधेन विधिवद्दक्षिणावता
Vyasa uvacha
Anujanami rajanstvam kriyatam yadanantaram
Yajasva vajimedhena vidhivaddakshinavata
70.16
अश्वमेधो हि राजेन्द्र पावनः सर्वपाप्मनाम्
तेनेष्ट्वा त्वं विपाप्मा वै भविता नात्र संशयः
Ashvamedho hi rajendra pavanah sarvapapmanam
Teneshtva tvam vipapma vai bhavita natra sanshayah
70.17
वैशंपायन उवाच
इत्युक्तः स तु धर्मात्मा कुरुराजो युधिष्ठिरः
अश्वमेधस्य कौरव्य चकाराहरणे मतिम्
Vaishampayana uvacha
Ityuktah sa tu dharmatma kururajo yudhishthirah
Ashvamedhasya kauravya chakaraharane matim
70.18
समनुज्ञाप्य तु स तं कृष्णद्वैपायनं नृपः
वासुदेवमथामन्त्र्य वाग्मी वचनमब्रवीत्
Samanugyapya tu sa tam krishnadvaipayanam nripah
Vasudevamathamantrya vagmi vachanamabravit
70.19
देवकी सुप्रजा देवी त्वया पुरुषसत्तम
यद्ब्रूयां त्वां महाबाहो तत्कृथास्त्वमिहाच्युत
Devaki supraja devi tvaya purushasattama
Yadbruyam tvam mahabaho tatkrithastvamihachyuta
70.20
त्वत्प्रभावार्जितान्भोगानश्नीम यदुनन्दन
पराक्रमेण बुद्ध्या च त्वयेयं निर्जिता मही
Tvatprabhavarjitanbhoganashnima yadunandana
Parakramena buddhya cha tvayeyam nirjita mahi
70.21
दीक्षयस्व त्वमात्मानं त्वं नः परमको गुरुः
त्वयीष्टवति धर्मज्ञ विपाप्मा स्यामहं विभो
त्वं हि यज्ञोऽक्षरः सर्वस्त्वं धर्मस्त्वं प्रजापतिः
Dikshayasva tvamatmanam tvam nah paramako guruh
Tvayishtavati dharmagya vipapma syamaham vibho
Tvam hi yagyoksharah sarvastvam dharmastvam prajapatih
70.22
वासुदेव उवाच
त्वमेवैतन्महाबाहो वक्तुमर्हस्यरिंदम
त्वं गतिः सर्वभूतानामिति मे निश्चिता मतिः
Vasudeva uvacha
Tvamevaitanmahabaho vaktumarhasyarindama
Tvam gatih sarvabhutanamiti me nishchita matih
70.23
त्वं चाद्य कुरुवीराणां धर्मेणाभिविराजसे
गुणभूताः स्म ते राजंस्त्वं नो राजन्मतो गुरुः
Tvam chadya kuruviranam dharmenabhivirajase
Gunabhutah sma te rajanstvam no rajanmato guruh
70.24
यजस्व मदनुज्ञातः प्राप्त एव क्रतुर्मया
युनक्तु नो भवान्कार्ये यत्र वाञ्छसि भारत
सत्यं ते प्रतिजानामि सर्वं कर्तास्मि तेऽनघ
Yajasva madanugyatah prapta eva kraturmaya
Yunaktu no bhavankarye yatra vanchhasi bharata
Satyam te pratijanami sarvam kartasmi tenagha
70.25
भीमसेनार्जुनौ चैव तथा माद्रवतीसुतौ
इष्टवन्तो भविष्यन्ति त्वयीष्टवति भारत
Bhimasenarjunau chaiva tatha madravatisutau
Ishtavanto bhavishyanti tvayishtavati bharata