UtshovChapter 65
65.1
वैशंपायन उवाच
एतस्मिन्नेव काले तु वासुदेवोऽपि वीर्यवान्
उपायाद्वृष्णिभिः सार्धं पुरं वारणसाह्वयम्
Vaishampayana uvacha
Etasminneva kale tu vasudevopi viryavan
Upayadvrishnibhih sardham puram varanasahvayam
65.2
समयं वाजिमेधस्य विदित्वा पुरुषर्षभः
यथोक्तो धर्मपुत्रेण व्रजन्स स्वपुरीं प्रति
Samayam vajimedhasya viditva purusharshabhah
Yathokto dharmaputrena vrajansa svapurim prati
65.3
रौक्मिणेयेन सहितो युयुधानेन चैव ह
चारुदेष्णेन साम्बेन गदेन कृतवर्मणा
Raukmineyena sahito yuyudhanena chaiva ha
Charudeshnena sambena gadena kritavarmana
65.4
सारणेन च वीरेण निशठेनोल्मुकेन च
बलदेवं पुरस्कृत्य सुभद्रासहितस्तदा
Saranena cha virena nishathenolmukena cha
Baladevam puraskritya subhadrasahitastada
65.5
द्रौपदीमुत्तरां चैव पृथां चाप्यवलोककः
समाश्वासयितुं चापि क्षत्रिया निहतेश्वराः
Draupadimuttaram chaiva pritham chapyavalokakah
Samashvasayitum chapi kshatriya nihateshvarah
65.6
तानागतान्समीक्ष्यैव धृतराष्ट्रो महीपतिः
प्रत्यगृह्णाद्यथान्यायं विदुरश्च महामनाः
Tanagatansamikshyaiva dhritarashtro mahipatih
Pratyagrihnadyathanyayam vidurashcha mahamanah
65.7
तत्रैव न्यवसत्कृष्णः स्वर्चितः पुरुषर्षभः
विदुरेण महातेजास्तथैव च युयुत्सुना
Tatraiva nyavasatkrishnah svarchitah purusharshabhah
Vidurena mahatejastathaiva cha yuyutsuna
65.8
वसत्सु वृष्णिवीरेषु तत्राथ जनमेजय
जज्ञे तव पिता राजन्परिक्षित्परवीरहा
Vasatsu vrishnivireshu tatratha janamejaya
Jagye tava pita rajanparikshitparaviraha
65.9
स तु राजा महाराज ब्रह्मास्त्रेणाभिपीडितः
शवो बभूव निश्चेष्टो हर्षशोकविवर्धनः
Sa tu raja maharaja brahmastrenabhipiditah
Shavo babhuva nishcheshto harshashokavivardhanah
65.10
हृष्टानां सिंहनादेन जनानां तत्र निस्वनः
आविश्य प्रदिशः सर्वाः पुनरेव व्युपारमत्
Hrishtanam sinhanadena jananam tatra nisvanah
Avishya pradishah sarvah punareva vyuparamat
65.11
ततः सोऽतित्वरः कृष्णो विवेशान्तःपुरं तदा
युयुधानद्वितीयो वै व्यथितेन्द्रियमानसः
Tatah sotitvarah krishno viveshantahpuram tada
Yuyudhanadvitiyo vai vyathitendriyamanasah
65.12
ततस्त्वरितमायान्तीं ददर्श स्वां पितृष्वसाम्
क्रोशन्तीमभिधावेति वासुदेवं पुनः पुनः
Tatastvaritamayantim dadarsha svam pitrishvasam
Kroshantimabhidhaveti vasudevam punah punah
65.13
पृष्ठतो द्रौपदीं चैव सुभद्रां च यशस्विनीम्
सविक्रोशं सकरुणं बान्धवानां स्त्रियो नृप
Prishthato draupadim chaiva subhadram cha yashasvinim
Savikrosham sakarunam bandhavanam striyo nripa
65.14
ततः कृष्णं समासाद्य कुन्ती राजसुता तदा
प्रोवाच राजशार्दूल बाष्पगद्गदया गिरा
Tatah krishnam samasadya kunti rajasuta tada
Provacha rajashardula bashpagadgadaya gira
65.15
वासुदेव महाबाहो सुप्रजा देवकी त्वया
त्वं नो गतिः प्रतिष्ठा च त्वदायत्तमिदं कुलम्
Vasudeva mahabaho supraja devaki tvaya
Tvam no gatih pratishtha cha tvadayattamidam kulam
65.16
यदुप्रवीर योऽयं ते स्वस्रीयस्यात्मजः प्रभो
अश्वत्थाम्ना हतो जातस्तमुज्जीवय केशव
Yadupravira yoyam te svasriyasyatmajah prabho
Ashvatthamna hato jatastamujjivaya keshava
65.17
त्वया ह्येतत्प्रतिज्ञातमैषीके यदुनन्दन
अहं संजीवयिष्यामि मृतं जातमिति प्रभो
Tvaya hyetatpratigyatamaishike yadunandana
Aham sanjivayishyami mritam jatamiti prabho
65.18
सोऽयं जातो मृतस्तात पश्यैनं पुरुषर्षभ
उत्तरां च सुभद्रां च द्रौपदीं मां च माधव
Soyam jato mritastata pashyainam purusharshabha
Uttaram cha subhadram cha draupadim mam cha madhava
65.19
धर्मपुत्रं च भीमं च फल्गुनं नकुलं तथा
सहदेवं च दुर्धर्ष सर्वान्नस्त्रातुमर्हसि
Dharmaputram cha bhimam cha phalgunam nakulam tatha
Sahadevam cha durdharsha sarvannastratumarhasi
65.20
अस्मिन्प्राणाः समायत्ताः पाण्डवानां ममैव च
पाण्डोश्च पिण्डो दाशार्ह तथैव श्वशुरस्य मे
Asminpranah samayattah pandavanam mamaiva cha
Pandoshcha pindo dasharha tathaiva shvashurasya me
65.21
अभिमन्योश्च भद्रं ते प्रियस्य सदृशस्य च
प्रियमुत्पादयाद्य त्वं प्रेतस्यापि जनार्दन
Abhimanyoshcha bhadram te priyasya sadrishasya cha
Priyamutpadayadya tvam pretasyapi janardana
65.22
उत्तरा हि प्रियोक्तं वै कथयत्यरिसूदन
अभिमन्योर्वचः कृष्ण प्रियत्वात्ते न संशयः
Uttara hi priyoktam vai kathayatyarisudana
Abhimanyorvachah krishna priyatvatte na sanshayah
65.23
अब्रवीत्किल दाशार्ह वैराटीमार्जुनिः पुरा
मातुलस्य कुलं भद्रे तव पुत्रो गमिष्यति
Abravitkila dasharha vairatimarjunih pura
Matulasya kulam bhadre tava putro gamishyati
65.24
गत्वा वृष्ण्यन्धककुलं धनुर्वेदं ग्रहीष्यति
अस्त्राणि च विचित्राणि नीतिशास्त्रं च केवलम्
Gatva vrishnyandhakakulam dhanurvedam grahishyati
Astrani cha vichitrani nitishastram cha kevalam
65.25
इत्येतत्प्रणयात्तात सौभद्रः परवीरहा
कथयामास दुर्धर्षस्तथा चैतन्न संशयः
Ityetatpranayattata saubhadrah paraviraha
Kathayamasa durdharshastatha chaitanna sanshayah
65.26
तास्त्वां वयं प्रणम्येह याचामो मधुसूदन
कुलस्यास्य हितार्थं त्वं कुरु कल्याणमुत्तमम्
Tastvam vayam pranamyeha yachamo madhusudana
Kulasyasya hitartham tvam kuru kalyanamuttamam
65.27
एवमुक्त्वा तु वार्ष्णेयं पृथा पृथुललोचना
उच्छ्रित्य बाहू दुःखार्ता ताश्चान्याः प्रापतन्भुवि
Evamuktva tu varshneyam pritha prithulalochana
Uchchhritya bahu duhkharta tashchanyah prapatanbhuvi
65.28
अब्रुवंश्च महाराज सर्वाः सास्राविलेक्षणाः
स्वस्रीयो वासुदेवस्य मृतो जात इति प्रभो
Abruvanshcha maharaja sarvah sasravilekshanah
Svasriyo vasudevasya mrito jata iti prabho
65.29
एवमुक्ते ततः कुन्तीं प्रत्यगृह्णाज्जनार्दनः
भूमौ निपतितां चैनां सान्त्वयामास भारत
Evamukte tatah kuntim pratyagrihnajjanardanah
Bhumau nipatitam chainam santvayamasa bharata