UtshovChapter 61
61.1
वैशंपायन उवाच
एतच्छ्रुत्वा तु पुत्रस्य वचः शूरात्मजस्तदा
विहाय शोकं धर्मात्मा ददौ श्राद्धमनुत्तमम्
Vaishampayana uvacha
Etachchhrutva tu putrasya vachah shuratmajastada
Vihaya shokam dharmatma dadau shraddhamanuttamam
61.2
तथैव वासुदेवोऽपि स्वस्रीयस्य महात्मनः
दयितस्य पितुर्नित्यमकरोदौर्ध्वदेहिकम्
Tathaiva vasudevopi svasriyasya mahatmanah
Dayitasya piturnityamakarodaurdhvadehikam
61.3
षष्टिं शतसहस्राणि ब्राह्मणानां महाभुजः
विधिवद्भोजयामास भोज्यं सर्वगुणान्वितम्
Shashtim shatasahasrani brahmananam mahabhujah
Vidhivadbhojayamasa bhojyam sarvagunanvitam
61.4
आच्छाद्य च महाबाहुर्धनतृष्णामपानुदत्
ब्राह्मणानां तदा कृष्णस्तदभूद्रोमहर्षणम्
Achchhadya cha mahabahurdhanatrishnamapanudat
Brahmananam tada krishnastadabhudromaharshanam
61.5
सुवर्णं चैव गाश्चैव शयनाच्छादनं तथा
दीयमानं तदा विप्राः प्रभूतमिति चाब्रुवन्
Suvarnam chaiva gashchaiva shayanachchhadanam tatha
Diyamanam tada viprah prabhutamiti chabruvan
61.6
वासुदेवोऽथ दाशार्हो बलदेवः ससात्यकिः
अभिमन्योस्तदा श्राद्धमकुर्वन्सत्यकस्तदा
अतीव दुःखसंतप्ता न शमं चोपलेभिरे
Vasudevotha dasharho baladevah sasatyakih
Abhimanyostada shraddhamakurvansatyakastada
Ativa duhkhasantapta na shamam chopalebhire
61.7
तथैव पाण्डवा वीरा नगरे नागसाह्वये
नोपगच्छन्ति वै शान्तिमभिमन्युविनाकृताः
Tathaiva pandava vira nagare nagasahvaye
Nopagachchhanti vai shantimabhimanyuvinakritah
61.8
सुबहूनि च राजेन्द्र दिवसानि विराटजा
नाभुङ्क्त पतिशोकार्ता तदभूत्करुणं महत्
कुक्षिस्थ एव तस्यास्तु स गर्भः संप्रलीयत
Subahuni cha rajendra divasani virataja
Nabhunkta patishokarta tadabhutkarunam mahat
Kukshistha eva tasyastu sa garbhah sampraliyata
61.9
आजगाम ततो व्यासो ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा
आगम्य चाब्रवीद्धीमान्पृथां पृथुललोचनाम्
उत्तरां च महातेजाः शोकः संत्यज्यतामयम्
Ajagama tato vyaso gyatva divyena chakshusha
Agamya chabraviddhimanpritham prithulalochanam
Uttaram cha mahatejah shokah santyajyatamayam
61.10
जनिष्यति महातेजाः पुत्रस्तव यशस्विनि
प्रभावाद्वासुदेवस्य मम व्याहरणादपि
पाण्डवानामयं चान्ते पालयिष्यति मेदिनीम्
Janishyati mahatejah putrastava yashasvini
Prabhavadvasudevasya mama vyaharanadapi
Pandavanamayam chante palayishyati medinim
61.11
धनंजयं च संप्रेक्ष्य धर्मराजस्य पश्यतः
व्यासो वाक्यमुवाचेदं हर्षयन्निव भारत
Dhananjayam cha samprekshya dharmarajasya pashyatah
Vyaso vakyamuvachedam harshayanniva bharata
61.12
पौत्रस्तव महाबाहो जनिष्यति महामनाः
पृथ्वीं सागरपर्यन्तां पालयिष्यति चैव ह
Pautrastava mahabaho janishyati mahamanah
Prithvim sagaraparyantam palayishyati chaiva ha
61.13
तस्माच्छोकं कुरुश्रेष्ठ जहि त्वमरिकर्शन
विचार्यमत्र न हि ते सत्यमेतद्भविष्यति
Tasmachchhokam kurushreshtha jahi tvamarikarshana
Vicharyamatra na hi te satyametadbhavishyati
61.14
यच्चापि वृष्णिवीरेण कृष्णेन कुरुनन्दन
पुरोक्तं तत्तथा भावि मा तेऽत्रास्तु विचारणा
Yachchapi vrishnivirena krishnena kurunandana
Puroktam tattatha bhavi ma tetrastu vicharana
61.15
विबुधानां गतो लोकानक्षयानात्मनिर्जितान्
न स शोच्यस्त्वया तात न चान्यैः कुरुभिस्तथा
Vibudhanam gato lokanakshayanatmanirjitan
Na sa shochyastvaya tata na chanyaih kurubhistatha
61.16
एवं पितामहेनोक्तो धर्मात्मा स धनंजयः
त्यक्त्वा शोकं महाराज हृष्टरूपोऽभवत्तदा
Evam pitamahenokto dharmatma sa dhananjayah
Tyaktva shokam maharaja hrishtarupobhavattada
61.17
पितापि तव धर्मज्ञ गर्भे तस्मिन्महामते
अवर्धत यथाकालं शुक्लपक्षे यथा शशी
Pitapi tava dharmagya garbhe tasminmahamate
Avardhata yathakalam shuklapakshe yatha shashi
61.18
ततः संचोदयामास व्यासो धर्मात्मजं नृपम्
अश्वमेधं प्रति तदा ततः सोऽन्तर्हितोऽभवत्
Tatah sanchodayamasa vyaso dharmatmajam nripam
Ashvamedham prati tada tatah sontarhitobhavat
61.19
धर्मराजोऽपि मेधावी श्रुत्वा व्यासस्य तद्वचः
वित्तोपनयने तात चकार गमने मतिम्
Dharmarajopi medhavi shrutva vyasasya tadvachah
Vittopanayane tata chakara gamane matim