Chapter 29
29.1
ब्राह्मण उवाच
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्
कार्तवीर्यस्य संवादं समुद्रस्य च भामिनि
Brahmana uvacha
Atrapyudaharantimamitihasam puratanam
Kartaviryasya sanvadam samudrasya cha bhamini
29.2
कार्तवीर्यार्जुनो नाम राजा बाहुसहस्रवान्
येन सागरपर्यन्ता धनुषा निर्जिता मही
Kartaviryarjuno nama raja bahusahasravan
Yena sagaraparyanta dhanusha nirjita mahi
29.3
स कदाचित्समुद्रान्ते विचरन्बलदर्पितः
अवाकिरच्छरशतैः समुद्रमिति नः श्रुतम्
Sa kadachitsamudrante vicharanbaladarpitah
Avakirachchharashataih samudramiti nah shrutam
29.4
तं समुद्रो नमस्कृत्य कृताञ्जलिरुवाच ह
मा मुञ्च वीर नाराचान्ब्रूहि किं करवाणि ते
Tam samudro namaskritya kritanjaliruvacha ha
Ma muncha vira narachanbruhi kim karavani te
29.5
मदाश्रयाणि भूतानि त्वद्विसृष्टैर्महेषुभिः
वध्यन्ते राजशार्दूल तेभ्यो देह्यभयं विभो
Madashrayani bhutani tvadvisrishtairmaheshubhih
Vadhyante rajashardula tebhyo dehyabhayam vibho
29.6
अर्जुन उवाच
मत्समो यदि संग्रामे शरासनधरः क्वचित्
विद्यते तं ममाचक्ष्व यः समासीत मां मृधे
Arjuna uvacha
Matsamo yadi sangrame sharasanadharah kvachit
Vidyate tam mamachakshva yah samasita mam mridhe
29.7
समुद्र उवाच
महर्षिर्जमदग्निस्ते यदि राजन्परिश्रुतः
तस्य पुत्रस्तवातिथ्यं यथावत्कर्तुमर्हति
Samudra uvacha
Maharshirjamadagniste yadi rajanparishrutah
Tasya putrastavatithyam yathavatkartumarhati
29.8
ततः स राजा प्रययौ क्रोधेन महता वृतः
स तमाश्रममागम्य राममेवान्वपद्यत
Tatah sa raja prayayau krodhena mahata vritah
Sa tamashramamagamya ramamevanvapadyata
29.9
स रामप्रतिकूलानि चकार सह बन्धुभिः
आयासं जनयामास रामस्य च महात्मनः
Sa ramapratikulani chakara saha bandhubhih
Ayasam janayamasa ramasya cha mahatmanah
29.10
ततस्तेजः प्रजज्वाल रामस्यामिततेजसः
प्रदहद्रिपुसैन्यानि तदा कमललोचने
Tatastejah prajajvala ramasyamitatejasah
Pradahadripusainyani tada kamalalochane
29.11
ततः परशुमादाय स तं बाहुसहस्रिणम्
चिच्छेद सहसा रामो बाहुशाखमिव द्रुमम्
Tatah parashumadaya sa tam bahusahasrinam
Chichchheda sahasa ramo bahushakhamiva drumam
29.12
तं हतं पतितं दृष्ट्वा समेताः सर्वबान्धवाः
असीनादाय शक्तीश्च भार्गवं पर्यवारयन्
Tam hatam patitam drishtva sametah sarvabandhavah
Asinadaya shaktishcha bhargavam paryavarayan
29.13
रामोऽपि धनुरादाय रथमारुह्य सत्वरः
विसृजञ्शरवर्षाणि व्यधमत्पार्थिवं बलम्
Ramopi dhanuradaya rathamaruhya satvarah
Visrijansharavarshani vyadhamatparthivam balam
29.14
ततस्तु क्षत्रियाः केचिज्जमदग्निं निहत्य च
विविशुर्गिरिदुर्गाणि मृगाः सिंहार्दिता इव
Tatastu kshatriyah kechijjamadagnim nihatya cha
Vivishurgiridurgani mrigah sinhardita iva
29.15
तेषां स्वविहितं कर्म तद्भयान्नानुतिष्ठताम्
प्रजा वृषलतां प्राप्ता ब्राह्मणानामदर्शनात्
Tesham svavihitam karma tadbhayannanutishthatam
Praja vrishalatam prapta brahmananamadarshanat
29.16
त एते द्रमिडाः काशाः पुण्ड्राश्च शबरैः सह
वृषलत्वं परिगता व्युत्थानात्क्षत्रधर्मतः
Ta ete dramidah kashah pundrashcha shabaraih saha
Vrishalatvam parigata vyutthanatkshatradharmatah
29.17
ततस्तु हतवीरासु क्षत्रियासु पुनः पुनः
द्विजैरुत्पादितं क्षत्रं जामदग्न्यो न्यकृन्तत
Tatastu hatavirasu kshatriyasu punah punah
Dvijairutpaditam kshatram jamadagnyo nyakrintata
29.18
एकविंशतिमेधान्ते रामं वागशरीरिणी
दिव्या प्रोवाच मधुरा सर्वलोकपरिश्रुता
Ekavinshatimedhante ramam vagasharirini
Divya provacha madhura sarvalokaparishruta
29.19
राम राम निवर्तस्व कं गुणं तात पश्यसि
क्षत्रबन्धूनिमान्प्राणैर्विप्रयोज्य पुनः पुनः
Rama rama nivartasva kam gunam tata pashyasi
Kshatrabandhunimanpranairviprayojya punah punah
29.20
तथैव तं महात्मानमृचीकप्रमुखास्तदा
पितामहा महाभाग निवर्तस्वेत्यथाब्रुवन्
Tathaiva tam mahatmanamrichikapramukhastada
Pitamaha mahabhaga nivartasvetyathabruvan
29.21
पितुर्वधममृष्यंस्तु रामः प्रोवाच तानृषीन्
नार्हन्तीह भवन्तो मां निवारयितुमित्युत
Piturvadhamamrishyanstu ramah provacha tanrishin
Narhantiha bhavanto mam nivarayitumityuta
29.22
पितर ऊचुः
नार्हसे क्षत्रबन्धूंस्त्वं निहन्तुं जयतां वर
न हि युक्तं त्वया हन्तुं ब्राह्मणेन सता नृपान्
Pitara uchuh
Narhase kshatrabandhunstvam nihantum jayatam vara
Na hi yuktam tvaya hantum brahmanena sata nripan