UtshovChapter 11
11.1
वैशंपायन उवाच
इत्युक्ते नृपतौ तस्मिन्व्यासेनाद्भुतकर्मणा
वासुदेवो महातेजास्ततो वचनमाददे
Vaishampayana uvacha
Ityukte nripatau tasminvyasenadbhutakarmana
Vasudevo mahatejastato vachanamadade
11.2
तं नृपं दीनमनसं निहतज्ञातिबान्धवम्
उपप्लुतमिवादित्यं सधूममिव पावकम्
Tam nripam dinamanasam nihatagyatibandhavam
Upaplutamivadityam sadhumamiva pavakam
11.3
निर्विण्णमनसं पार्थं ज्ञात्वा वृष्णिकुलोद्वहः
आश्वासयन्धर्मसुतं प्रवक्तुमुपचक्रमे
Nirvinnamanasam partham gyatva vrishnikulodvahah
Ashvasayandharmasutam pravaktumupachakrame
11.4
वासुदेव उवाच
सर्वं जिह्मं मृत्युपदमार्जवं ब्रह्मणः पदम्
एतावाञ्ज्ञानविषयः किं प्रलापः करिष्यति
Vasudeva uvacha
Sarvam jihmam mrityupadamarjavam brahmanah padam
Etavangyanavishayah kim pralapah karishyati
11.5
नैव ते निष्ठितं कर्म नैव ते शत्रवो जिताः
कथं शत्रुं शरीरस्थमात्मानं नावबुध्यसे
Naiva te nishthitam karma naiva te shatravo jitah
Katham shatrum sharirasthamatmanam navabudhyase
11.6
अत्र ते वर्तयिष्यामि यथाधर्मं यथाश्रुतम्
इन्द्रस्य सह वृत्रेण यथा युद्धमवर्तत
Atra te vartayishyami yathadharmam yathashrutam
Indrasya saha vritrena yatha yuddhamavartata
11.7
वृत्रेण पृथिवी व्याप्ता पुरा किल नराधिप
दृष्ट्वा स पृथिवीं व्याप्तां गन्धस्य विषये हृते
धराहरणदुर्गन्धो विषयः समपद्यत
Vritrena prithivi vyapta pura kila naradhipa
Drishtva sa prithivim vyaptam gandhasya vishaye hrite
Dharaharanadurgandho vishayah samapadyata
11.8
शतक्रतुश्चुकोपाथ गन्धस्य विषये हृते
वृत्रस्य स ततः क्रुद्धो वज्रं घोरमवासृजत्
Shatakratushchukopatha gandhasya vishaye hrite
Vritrasya sa tatah kruddho vajram ghoramavasrijat
11.9
स वध्यमानो वज्रेण पृथिव्यां भूरितेजसा
विवेश सहसैवापो जग्राह विषयं ततः
Sa vadhyamano vajrena prithivyam bhuritejasa
Vivesha sahasaivapo jagraha vishayam tatah
11.10
व्याप्तास्वथाप्सु वृत्रेण रसे च विषये हृते
शतक्रतुरभिक्रुद्धस्तासु वज्रमवासृजत्
Vyaptasvathapsu vritrena rase cha vishaye hrite
Shatakraturabhikruddhastasu vajramavasrijat
11.11
स वध्यमानो वज्रेण सलिले भूरितेजसा
विवेश सहसा ज्योतिर्जग्राह विषयं ततः
Sa vadhyamano vajrena salile bhuritejasa
Vivesha sahasa jyotirjagraha vishayam tatah
11.12
व्याप्ते ज्योतिषि वृत्रेण रूपेऽथ विषये हृते
शतक्रतुरभिक्रुद्धस्तत्र वज्रमवासृजत्
Vyapte jyotishi vritrena rupetha vishaye hrite
Shatakraturabhikruddhastatra vajramavasrijat
11.13
स वध्यमानो वज्रेण सुभृशं भूरितेजसा
विवेश सहसा वायुं जग्राह विषयं ततः
Sa vadhyamano vajrena subhrisham bhuritejasa
Vivesha sahasa vayum jagraha vishayam tatah
11.14
व्याप्ते वायौ तु वृत्रेण स्पर्शेऽथ विषये हृते
शतक्रतुरभिक्रुद्धस्तत्र वज्रमवासृजत्
Vyapte vayau tu vritrena sparshetha vishaye hrite
Shatakraturabhikruddhastatra vajramavasrijat
11.15
स वध्यमानो वज्रेण तस्मिन्नमिततेजसा
आकाशमभिदुद्राव जग्राह विषयं ततः
Sa vadhyamano vajrena tasminnamitatejasa
Akashamabhidudrava jagraha vishayam tatah
11.16
आकाशे वृत्रभूते च शब्दे च विषये हृते
शतक्रतुरभिक्रुद्धस्तत्र वज्रमवासृजत्
Akashe vritrabhute cha shabde cha vishaye hrite
Shatakraturabhikruddhastatra vajramavasrijat
11.17
स वध्यमानो वज्रेण तस्मिन्नमिततेजसा
विवेश सहसा शक्रं जग्राह विषयं ततः
Sa vadhyamano vajrena tasminnamitatejasa
Vivesha sahasa shakram jagraha vishayam tatah
11.18
तस्य वृत्रगृहीतस्य मोहः समभवन्महान्
रथंतरेण तं तात वसिष्ठः प्रत्यबोधयत्
Tasya vritragrihitasya mohah samabhavanmahan
Rathantarena tam tata vasishthah pratyabodhayat
11.19
ततो वृत्रं शरीरस्थं जघान भरतर्षभ
शतक्रतुरदृश्येन वज्रेणेतीह नः श्रुतम्
Tato vritram sharirastham jaghana bharatarshabha
Shatakraturadrishyena vajrenetiha nah shrutam
11.20
इदं धर्मरहस्यं च शक्रेणोक्तं महर्षिषु
ऋषिभिश्च मम प्रोक्तं तन्निबोध नराधिप
Idam dharmarahasyam cha shakrenoktam maharshishu
Rishibhishcha mama proktam tannibodha naradhipa