Chapter 93
93.1
युधिष्ठिर उवाच
द्विजातयो व्रतोपेता हविस्ते यदि भुञ्जते
अन्नं ब्राह्मणकामाय कथमेतत्पितामह
Yudhishthira uvacha
Dvijatayo vratopeta haviste yadi bhunjate
Annam brahmanakamaya kathametatpitamaha
93.2
भीष्म उवाच
अवेदोक्तव्रताश्चैव भुञ्जानाः कार्यकारिणः
वेदोक्तेषु तु भुञ्जाना व्रतलुप्ता युधिष्ठिर
Bhishma uvacha
Avedoktavratashchaiva bhunjanah karyakarinah
Vedokteshu tu bhunjana vratalupta yudhishthira
93.3
युधिष्ठिर उवाच
यदिदं तप इत्याहुरुपवासं पृथग्जनाः
तपः स्यादेतदिह वै तपोऽन्यद्वापि किं भवेत्
Yudhishthira uvacha
Yadidam tapa ityahurupavasam prithagjanah
Tapah syadetadiha vai taponyadvapi kim bhavet
93.4
भीष्म उवाच
मासार्धमासौ नोपवसेद्यत्तपो मन्यते जनः
आत्मतन्त्रोपघाती यो न तपस्वी न धर्मवित्
Bhishma uvacha
Masardhamasau nopavasedyattapo manyate janah
Atmatantropaghati yo na tapasvi na dharmavit
93.5
त्यागस्यापि च संपत्तिः शिष्यते तप उत्तमम्
सदोपवासी च भवेद्ब्रह्मचारी तथैव च
Tyagasyapi cha sampattih shishyate tapa uttamam
Sadopavasi cha bhavedbrahmachari tathaiva cha
93.6
मुनिश्च स्यात्सदा विप्रो देवांश्चैव सदा यजेत्
कुटुम्बिको धर्मकामः सदास्वप्नश्च भारत
Munishcha syatsada vipro devanshchaiva sada yajet
Kutumbiko dharmakamah sadasvapnashcha bharata
93.7
अमृताशी सदा च स्यात्पवित्री च सदा भवेत्
ऋतवादी सदा च स्यान्नियतश्च सदा भवेत्
Amritashi sada cha syatpavitri cha sada bhavet
Ritavadi sada cha syanniyatashcha sada bhavet
93.8
विघसाशी सदा च स्यात्सदा चैवातिथिप्रियः
अमांसाशी सदा च स्यात्पवित्री च सदा भवेत्
Vighasashi sada cha syatsada chaivatithipriyah
Amansashi sada cha syatpavitri cha sada bhavet
93.9
युधिष्ठिर उवाच
कथं सदोपवासी स्याद्ब्रह्मचारी च पार्थिव
विघसाशी कथं च स्यात्कथं चैवातिथिप्रियः
Yudhishthira uvacha
Katham sadopavasi syadbrahmachari cha parthiva
Vighasashi katham cha syatkatham chaivatithipriyah
93.10
भीष्म उवाच
अन्तरा सायमाशं च प्रातराशं तथैव च
सदोपवासी भवति यो न भुङ्क्तेऽन्तरा पुनः
Bhishma uvacha
Antara sayamasham cha pratarasham tathaiva cha
Sadopavasi bhavati yo na bhunktentara punah
93.11
भार्यां गच्छन्ब्रह्मचारी सदा भवति चैव ह
ऋतवादी सदा च स्याद्दानशीलश्च मानवः
Bharyam gachchhanbrahmachari sada bhavati chaiva ha
Ritavadi sada cha syaddanashilashcha manavah
93.12
अभक्षयन्वृथा मांसममांसाशी भवत्युत
दानं ददत्पवित्री स्यादस्वप्नश्च दिवास्वपन्
Abhakshayanvritha mansamamansashi bhavatyuta
Danam dadatpavitri syadasvapnashcha divasvapan
93.13
भृत्यातिथिषु यो भुङ्क्ते भुक्तवत्सु नरः सदा
अमृतं केवलं भुङ्क्ते इति विद्धि युधिष्ठिर
Bhrityatithishu yo bhunkte bhuktavatsu narah sada
Amritam kevalam bhunkte iti viddhi yudhishthira
93.14
अभुक्तवत्सु नाश्नाति ब्राह्मणेषु तु यो नरः
अभोजनेन तेनास्य जितः स्वर्गो भवत्युत
Abhuktavatsu nashnati brahmaneshu tu yo narah
Abhojanena tenasya jitah svargo bhavatyuta
93.15
देवेभ्यश्च पितृभ्यश्च भृत्येभ्योऽतिथिभिः सह
अवशिष्टानि यो भुङ्क्ते तमाहुर्विघसाशिनम्
Devebhyashcha pitribhyashcha bhrityebhyotithibhih saha
Avashishtani yo bhunkte tamahurvighasashinam
93.16
तेषां लोका ह्यपर्यन्ताः सदने ब्रह्मणः स्मृताः
उपस्थिता ह्यप्सरोभिर्गन्धर्वैश्च जनाधिप
Tesham loka hyaparyantah sadane brahmanah smritah
Upasthita hyapsarobhirgandharvaishcha janadhipa
93.17
देवतातिथिभिः सार्धं पितृभिश्चोपभुञ्जते
रमन्ते पुत्रपौत्रैश्च तेषां गतिरनुत्तमा
Devatatithibhih sardham pitribhishchopabhunjate
Ramante putrapautraishcha tesham gatiranuttama