UtshovChapter 84
84.1
देवा ऊचुः
असुरस्तारको नाम त्वया दत्तवरः प्रभो
सुरानृषींश्च क्लिश्नाति वधस्तस्य विधीयताम्
Deva uchuh
Asurastarako nama tvaya dattavarah prabho
Suranrishinshcha klishnati vadhastasya vidhiyatam
84.2
तस्माद्भयं समुत्पन्नमस्माकं वै पितामह
परित्रायस्व नो देव न ह्यन्या गतिरस्ति नः
Tasmadbhayam samutpannamasmakam vai pitamaha
Paritrayasva no deva na hyanya gatirasti nah
84.3
ब्रह्मोवाच
समोऽहं सर्वभूतानामधर्मं नेह रोचये
हन्यतां तारकः क्षिप्रं सुरर्षिगणबाधकः
Brahmovacha
Samoham sarvabhutanamadharmam neha rochaye
Hanyatam tarakah kshipram surarshiganabadhakah
84.4
वेदा धर्माश्च नोत्सादं गच्छेयुः सुरसत्तमाः
विहितं पूर्वमेवात्र मया वै व्येतु वो ज्वरः
Veda dharmashcha notsadam gachchheyuh surasattamah
Vihitam purvamevatra maya vai vyetu vo jvarah
84.5
देवा ऊचुः
वरदानाद्भगवतो दैतेयो बलगर्वितः
देवैर्न शक्यते हन्तुं स कथं प्रशमं व्रजेत्
Deva uchuh
Varadanadbhagavato daiteyo balagarvitah
Devairna shakyate hantum sa katham prashamam vrajet
84.6
स हि नैव स्म देवानां नासुराणां न रक्षसाम्
वध्यः स्यामिति जग्राह वरं त्वत्तः पितामह
Sa hi naiva sma devanam nasuranam na rakshasam
Vadhyah syamiti jagraha varam tvattah pitamaha
84.7
देवाश्च शप्ता रुद्राण्या प्रजोच्छेदे पुरा कृते
न भविष्यति वोऽपत्यमिति सर्वजगत्पते
Devashcha shapta rudranya prajochchhede pura krite
Na bhavishyati vopatyamiti sarvajagatpate
84.8
ब्रह्मोवाच
हुताशनो न तत्रासीच्छापकाले सुरोत्तमाः
स उत्पादयितापत्यं वधार्थं त्रिदशद्विषाम्
Brahmovacha
Hutashano na tatrasichchhapakale surottamah
Sa utpadayitapatyam vadhartham tridashadvisham
84.9
तद्वै सर्वानतिक्रम्य देवदानवराक्षसान्
मानुषानथ गन्धर्वान्नागानथ च पक्षिणः
Tadvai sarvanatikramya devadanavarakshasan
Manushanatha gandharvannaganatha cha pakshinah
84.10
अस्त्रेणामोघपातेन शक्त्या तं घातयिष्यति
यतो वो भयमुत्पन्नं ये चान्ये सुरशत्रवः
Astrenamoghapatena shaktya tam ghatayishyati
Yato vo bhayamutpannam ye chanye surashatravah
84.11
सनातनो हि संकल्पः काम इत्यभिधीयते
रुद्रस्य तेजः प्रस्कन्नमग्नौ निपतितं च तत्
Sanatano hi sankalpah kama ityabhidhiyate
Rudrasya tejah praskannamagnau nipatitam cha tat
84.12
तत्तेजोऽग्निर्महद्भूतं द्वितीयमिव पावकम्
वधार्थं देवशत्रूणां गङ्गायां जनयिष्यति
Tattejognirmahadbhutam dvitiyamiva pavakam
Vadhartham devashatrunam gangayam janayishyati
84.13
स तु नावाप तं शापं नष्टः स हुतभुक्तदा
तस्माद्वो भयहृद्देवाः समुत्पत्स्यति पावकिः
Sa tu navapa tam shapam nashtah sa hutabhuktada
Tasmadvo bhayahriddevah samutpatsyati pavakih
84.14
अन्विष्यतां वै ज्वलनस्तथा चाद्य नियुज्यताम्
तारकस्य वधोपायः कथितो वै मयानघाः
Anvishyatam vai jvalanastatha chadya niyujyatam
Tarakasya vadhopayah kathito vai mayanaghah
84.15
न हि तेजस्विनां शापास्तेजःसु प्रभवन्ति वै
बलान्यतिबलं प्राप्य नबलानि भवन्ति वै
Na hi tejasvinam shapastejahsu prabhavanti vai
Balanyatibalam prapya nabalani bhavanti vai
84.16
हन्यादवध्यान्वरदानपि चैव तपस्विनः
संकल्पाभिरुचिः कामः सनातनतमोऽनलः
Hanyadavadhyanvaradanapi chaiva tapasvinah
Sankalpabhiruchih kamah sanatanatamonalah
84.17
जगत्पतिरनिर्देश्यः सर्वगः सर्वभावनः
हृच्छयः सर्वभूतानां ज्येष्ठो रुद्रादपि प्रभुः
Jagatpatiranirdeshyah sarvagah sarvabhavanah
Hrichchhayah sarvabhutanam jyeshtho rudradapi prabhuh
84.18
अन्विष्यतां स तु क्षिप्रं तेजोराशिर्हुताशनः
स वो मनोगतं कामं देवः संपादयिष्यति
Anvishyatam sa tu kshipram tejorashirhutashanah
Sa vo manogatam kamam devah sampadayishyati
84.19
एतद्वाक्यमुपश्रुत्य ततो देवा महात्मनः
जग्मुः संसिद्धसंकल्पाः पर्येषन्तो विभावसुम्
Etadvakyamupashrutya tato deva mahatmanah
Jagmuh sansiddhasankalpah paryeshanto vibhavasum
84.20
ततस्त्रैलोक्यमृषयो व्यचिन्वन्त सुरैः सह
काङ्क्षन्तो दर्शनं वह्नेः सर्वे तद्गतमानसाः
Tatastrailokyamrishayo vyachinvanta suraih saha
Kankshanto darshanam vahneh sarve tadgatamanasah
84.21
परेण तपसा युक्ताः श्रीमन्तो लोकविश्रुताः
लोकानन्वचरन्सिद्धाः सर्व एव भृगूद्वह
नष्टमात्मनि संलीनं नाधिजग्मुर्हुताशनम्
Parena tapasa yuktah shrimanto lokavishrutah
Lokananvacharansiddhah sarva eva bhrigudvaha
Nashtamatmani sanlinam nadhijagmurhutashanam
84.22
ततः संजातसंत्रासानग्नेर्दर्शनलालसान्
जलेचरः क्लान्तमनास्तेजसाग्नेः प्रदीपितः
उवाच देवान्मण्डूको रसातलतलोत्थितः
Tatah sanjatasantrasanagnerdarshanalalasan
Jalecharah klantamanastejasagneh pradipitah
Uvacha devanmanduko rasatalatalotthitah
84.23
रसातलतले देवा वसत्यग्निरिति प्रभो
संतापादिह संप्राप्तः पावकप्रभवादहम्
Rasatalatale deva vasatyagniriti prabho
Santapadiha sampraptah pavakaprabhavadaham
84.24
स संसुप्तो जले देवा भगवान्हव्यवाहनः
अपः संसृज्य तेजोभिस्तेन संतापिता वयम्
Sa sansupto jale deva bhagavanhavyavahanah
Apah sansrijya tejobhistena santapita vayam
84.25
तस्य दर्शनमिष्टं वो यदि देवा विभावसोः
तत्रैनमभिगच्छध्वं कार्यं वो यदि वह्निना
Tasya darshanamishtam vo yadi deva vibhavasoh
Tatrainamabhigachchhadhvam karyam vo yadi vahnina
84.26
गम्यतां साधयिष्यामो वयं ह्यग्निभयात्सुराः
एतावदुक्त्वा मण्डूकस्त्वरितो जलमाविशत्
Gamyatam sadhayishyamo vayam hyagnibhayatsurah
Etavaduktva mandukastvarito jalamavishat
84.27
हुताशनस्तु बुबुधे मण्डूकस्याथ पैशुनम्
शशाप स तमासाद्य न रसान्वेत्स्यसीति वै
Hutashanastu bubudhe mandukasyatha paishunam
Shashapa sa tamasadya na rasanvetsyasiti vai
84.28
तं स संयुज्य शापेन मण्डूकं पावको ययौ
अन्यत्र वासाय विभुर्न च देवानदर्शयत्
Tam sa sanyujya shapena mandukam pavako yayau
Anyatra vasaya vibhurna cha devanadarshayat
84.29
देवास्त्वनुग्रहं चक्रुर्मण्डूकानां भृगूद्वह
यत्तच्छृणु महाबाहो गदतो मम सर्वशः
Devastvanugraham chakrurmandukanam bhrigudvaha
Yattachchhrinu mahabaho gadato mama sarvashah
84.30
देवा ऊचुः
अग्निशापादजिह्वापि रसज्ञानबहिष्कृताः
सरस्वतीं बहुविधां यूयमुच्चारयिष्यथ
Deva uchuh
Agnishapadajihvapi rasagyanabahishkritah
Sarasvatim bahuvidham yuyamuchcharayishyatha
84.31
बिलवासगतांश्चैव निरादानानचेतसः
गतासूनपि वः शुष्कान्भूमिः संधारयिष्यति
तमोगतायामपि च निशायां विचरिष्यथ
Bilavasagatanshchaiva niradananachetasah
Gatasunapi vah shushkanbhumih sandharayishyati
Tamogatayamapi cha nishayam vicharishyatha
84.32
इत्युक्त्वा तांस्ततो देवाः पुनरेव महीमिमाम्
परीयुर्ज्वलनस्यार्थे न चाविन्दन्हुताशनम्
Ityuktva tanstato devah punareva mahimimam
Pariyurjvalanasyarthe na chavindanhutashanam
84.33
अथ तान्द्विरदः कश्चित्सुरेन्द्रद्विरदोपमः
अश्वत्थस्थोऽग्निरित्येवं प्राह देवान्भृगूद्वह
Atha tandviradah kashchitsurendradviradopamah
Ashvatthasthognirityevam praha devanbhrigudvaha
84.34
शशाप ज्वलनः सर्वान्द्विरदान्क्रोधमूर्छितः
प्रतीपा भवतां जिह्वा भवित्रीति भृगूद्वह
Shashapa jvalanah sarvandviradankrodhamurchhitah
Pratipa bhavatam jihva bhavitriti bhrigudvaha
84.35
इत्युक्त्वा निःसृतोऽश्वत्थादग्निर्वारणसूचितः
प्रविवेश शमीगर्भमथ वह्निः सुषुप्सया
Ityuktva nihsritoshvatthadagnirvaranasuchitah
Pravivesha shamigarbhamatha vahnih sushupsaya
84.36
अनुग्रहं तु नागानां यं चक्रुः शृणु तं प्रभो
देवा भृगुकुलश्रेष्ठ प्रीताः सत्यपराक्रमाः
Anugraham tu naganam yam chakruh shrinu tam prabho
Deva bhrigukulashreshtha pritah satyaparakramah
84.37
देवा ऊचुः
प्रतीपया जिह्वयापि सर्वाहारान्करिष्यथ
वाचं चोच्चारयिष्यध्वमुच्चैरव्यञ्जिताक्षरम्
इत्युक्त्वा पुनरेवाग्निमनुसस्रुर्दिवौकसः
Deva uchuh
Pratipaya jihvayapi sarvaharankarishyatha
Vacham chochcharayishyadhvamuchchairavyanjitaksharam
Ityuktva punarevagnimanusasrurdivaukasah
84.38
अश्वत्थान्निःसृतश्चाग्निः शमीगर्भगतस्तदा
शुकेन ख्यापितो विप्र तं देवाः समुपाद्रवन्
Ashvatthannihsritashchagnih shamigarbhagatastada
Shukena khyapito vipra tam devah samupadravan
84.39
शशाप शुकमग्निस्तु वाग्विहीनो भविष्यसि
जिह्वां चावर्तयामास तस्यापि हुतभुक्तदा
Shashapa shukamagnistu vagvihino bhavishyasi
Jihvam chavartayamasa tasyapi hutabhuktada
84.40
दृष्ट्वा तु ज्वलनं देवाः शुकमूचुर्दयान्विताः
भविता न त्वमत्यन्तं शकुने नष्टवागिति
Drishtva tu jvalanam devah shukamuchurdayanvitah
Bhavita na tvamatyantam shakune nashtavagiti
84.41
आवृत्तजिह्वस्य सतो वाक्यं कान्तं भविष्यति
बालस्येव प्रवृद्धस्य कलमव्यक्तमद्भुतम्
Avrittajihvasya sato vakyam kantam bhavishyati
Balasyeva pravriddhasya kalamavyaktamadbhutam
84.42
इत्युक्त्वा तं शमीगर्भे वह्निमालक्ष्य देवताः
तदेवायतनं चक्रुः पुण्यं सर्वक्रियास्वपि
Ityuktva tam shamigarbhe vahnimalakshya devatah
Tadevayatanam chakruh punyam sarvakriyasvapi
84.43
ततःप्रभृति चाप्यग्निः शमीगर्भेषु दृश्यते
उत्पादने तथोपायमनुजग्मुश्च मानवाः
Tatahprabhriti chapyagnih shamigarbheshu drishyate
Utpadane tathopayamanujagmushcha manavah
84.44
आपो रसातले यास्तु संसृष्टाश्चित्रभानुना
ताः पर्वतप्रस्रवणैरूष्मां मुञ्चन्ति भार्गव
पावकेनाधिशयता संतप्तास्तस्य तेजसा
Apo rasatale yastu sansrishtashchitrabhanuna
Tah parvataprasravanairushmam munchanti bhargava
Pavakenadhishayata santaptastasya tejasa
84.45
ततोऽग्निर्देवता दृष्ट्वा बभूव व्यथितस्तदा
किमागमनमित्येवं तानपृच्छत पावकः
Tatognirdevata drishtva babhuva vyathitastada
Kimagamanamityevam tanaprichchhata pavakah
84.46
तमूचुर्विबुधाः सर्वे ते चैव परमर्षयः
त्वां नियोक्ष्यामहे कार्ये तद्भवान्कर्तुमर्हति
कृते च तस्मिन्भविता तवापि सुमहान्गुणः
Tamuchurvibudhah sarve te chaiva paramarshayah
Tvam niyokshyamahe karye tadbhavankartumarhati
Krite cha tasminbhavita tavapi sumahangunah
84.47
अग्निरुवाच
ब्रूत यद्भवतां कार्यं सर्वं कर्तास्मि तत्सुराः
भवतां हि नियोज्योऽहं मा वोऽत्रास्तु विचारणा
Agniruvacha
Bruta yadbhavatam karyam sarvam kartasmi tatsurah
Bhavatam hi niyojyoham ma votrastu vicharana
84.48
देवा ऊचुः
असुरस्तारको नाम ब्रह्मणो वरदर्पितः
अस्मान्प्रबाधते वीर्याद्वधस्तस्य विधीयताम्
Deva uchuh
Asurastarako nama brahmano varadarpitah
Asmanprabadhate viryadvadhastasya vidhiyatam
84.49
इमान्देवगणांस्तात प्रजापतिगणांस्तथा
ऋषींश्चापि महाभागान्परित्रायस्व पावक
Imandevagananstata prajapatigananstatha
Rishinshchapi mahabhaganparitrayasva pavaka
84.50
अपत्यं तेजसा युक्तं प्रवीरं जनय प्रभो
यद्भयं नोऽसुरात्तस्मान्नाशयेद्धव्यवाहन
Apatyam tejasa yuktam praviram janaya prabho
Yadbhayam nosurattasmannashayeddhavyavahana
84.51
शप्तानां नो महादेव्या नान्यदस्ति परायणम्
अन्यत्र भवतो वीर्यं तस्मात्त्रायस्व नस्ततः
Shaptanam no mahadevya nanyadasti parayanam
Anyatra bhavato viryam tasmattrayasva nastatah
84.52
इत्युक्तः स तथेत्युक्त्वा भगवान्हव्यकव्यभुक्
जगामाथ दुराधर्षो गङ्गां भागीरथीं प्रति
Ityuktah sa tathetyuktva bhagavanhavyakavyabhuk
Jagamatha duradharsho gangam bhagirathim prati
84.53
तया चाप्यभवन्मिश्रो गर्भश्चास्याभवत्तदा
ववृधे स तदा गर्भः कक्षे कृष्णगतिर्यथा
Taya chapyabhavanmishro garbhashchasyabhavattada
Vavridhe sa tada garbhah kakshe krishnagatiryatha
84.54
तेजसा तस्य गर्भस्य गङ्गा विह्वलचेतना
संतापमगमत्तीव्रं सा सोढुं न शशाक ह
Tejasa tasya garbhasya ganga vihvalachetana
Santapamagamattivram sa sodhum na shashaka ha
84.55
आहिते ज्वलनेनाथ गर्भे तेजःसमन्विते
गङ्गायामसुरः कश्चिद्भैरवं नादमुत्सृजत्
Ahite jvalanenatha garbhe tejahsamanvite
Gangayamasurah kashchidbhairavam nadamutsrijat
84.56
अबुद्धापतितेनाथ नादेन विपुलेन सा
वित्रस्तोद्भ्रान्तनयना गङ्गा विप्लुतलोचना
विसंज्ञा नाशकद्गर्भं संधारयितुमात्मना
Abuddhapatitenatha nadena vipulena sa
Vitrastodbhrantanayana ganga viplutalochana
Visangya nashakadgarbham sandharayitumatmana
84.57
सा तु तेजःपरीताङ्गी कम्पमाना च जाह्नवी
उवाच वचनं विप्र तदा गर्भबलोद्धता
न ते शक्तास्मि भगवंस्तेजसोऽस्य विधारणे
Sa tu tejahparitangi kampamana cha jahnavi
Uvacha vachanam vipra tada garbhabaloddhata
Na te shaktasmi bhagavanstejasosya vidharane
84.58
विमूढास्मि कृतानेन तथास्वास्थ्यं कृतं परम्
विह्वला चास्मि भगवंस्तेजो नष्टं च मेऽनघ
Vimudhasmi kritanena tathasvasthyam kritam param
Vihvala chasmi bhagavanstejo nashtam cha menagha
84.59
धारणे नास्य शक्ताहं गर्भस्य तपतां वर
उत्स्रक्ष्येऽहमिमं दुःखान्न तु कामात्कथंचन
Dharane nasya shaktaham garbhasya tapatam vara
Utsrakshyehamimam duhkhanna tu kamatkathanchana
84.60
न चेतसोऽस्ति संस्पर्शो मम देव विभावसो
आपदर्थे हि संबन्धः सुसूक्ष्मोऽपि महाद्युते
Na chetasosti sansparsho mama deva vibhavaso
Apadarthe hi sambandhah susukshmopi mahadyute
84.61
यदत्र गुणसंपन्नमितरं वा हुताशन
त्वय्येव तदहं मन्ये धर्माधर्मौ च केवलौ
Yadatra gunasampannamitaram va hutashana
Tvayyeva tadaham manye dharmadharmau cha kevalau
84.62
तामुवाच ततो वह्निर्धार्यतां धार्यतामयम्
गर्भो मत्तेजसा युक्तो महागुणफलोदयः
Tamuvacha tato vahnirdharyatam dharyatamayam
Garbho mattejasa yukto mahagunaphalodayah
84.63
शक्ता ह्यसि महीं कृत्स्नां वोढुं धारयितुं तथा
न हि ते किंचिदप्राप्यं मद्रेतोधारणादृते
Shakta hyasi mahim kritsnam vodhum dharayitum tatha
Na hi te kinchidaprapyam madretodharanadrite
84.64
सा वह्निना वार्यमाणा देवैश्चापि सरिद्वरा
समुत्ससर्ज तं गर्भं मेरौ गिरिवरे तदा
Sa vahnina varyamana devaishchapi saridvara
Samutsasarja tam garbham merau girivare tada
84.65
समर्था धारणे चापि रुद्रतेजःप्रधर्षिता
नाशकत्तं तदा गर्भं संधारयितुमोजसा
Samartha dharane chapi rudratejahpradharshita
Nashakattam tada garbham sandharayitumojasa
84.66
सा समुत्सृज्य तं दुःखाद्दीप्तवैश्वानरप्रभम्
दर्शयामास चाग्निस्तां तदा गङ्गां भृगूद्वह
पप्रच्छ सरितां श्रेष्ठां कच्चिद्गर्भः सुखोदयः
Sa samutsrijya tam duhkhaddiptavaishvanaraprabham
Darshayamasa chagnistam tada gangam bhrigudvaha
Paprachchha saritam shreshtham kachchidgarbhah sukhodayah
84.67
कीदृग्वर्णोऽपि वा देवि कीदृग्रूपश्च दृश्यते
तेजसा केन वा युक्तः सर्वमेतद्ब्रवीहि मे
Kidrigvarnopi va devi kidrigrupashcha drishyate
Tejasa kena va yuktah sarvametadbravihi me
84.68
गङ्गोवाच
जातरूपः स गर्भो वै तेजसा त्वमिवानल
सुवर्णो विमलो दीप्तः पर्वतं चावभासयत्
Gangovacha
Jatarupah sa garbho vai tejasa tvamivanala
Suvarno vimalo diptah parvatam chavabhasayat
84.69
पद्मोत्पलविमिश्राणां ह्रदानामिव शीतलः
गन्धोऽस्य स कदम्बानां तुल्यो वै तपतां वर
Padmotpalavimishranam hradanamiva shitalah
Gandhosya sa kadambanam tulyo vai tapatam vara
84.70
तेजसा तस्य गर्भस्य भास्करस्येव रश्मिभिः
यद्द्रव्यं परिसंसृष्टं पृथिव्यां पर्वतेषु वा
तत्सर्वं काञ्चनीभूतं समन्तात्प्रत्यदृश्यत
Tejasa tasya garbhasya bhaskarasyeva rashmibhih
Yaddravyam parisansrishtam prithivyam parvateshu va
Tatsarvam kanchanibhutam samantatpratyadrishyata
84.71
पर्यधावत शैलांश्च नदीः प्रस्रवणानि च
व्यदीपयत्तेजसा च त्रैलोक्यं सचराचरम्
Paryadhavata shailanshcha nadih prasravanani cha
Vyadipayattejasa cha trailokyam sacharacharam
84.72
एवंरूपः स भगवान्पुत्रस्ते हव्यवाहन
सूर्यवैश्वानरसमः कान्त्या सोम इवापरः
एवमुक्त्वा तु सा देवी तत्रैवान्तरधीयत
Evanrupah sa bhagavanputraste havyavahana
Suryavaishvanarasamah kantya soma ivaparah
Evamuktva tu sa devi tatraivantaradhiyata
84.73
पावकश्चापि तेजस्वी कृत्वा कार्यं दिवौकसाम्
जगामेष्टं ततो देशं तदा भार्गवनन्दन
Pavakashchapi tejasvi kritva karyam divaukasam
Jagameshtam tato desham tada bhargavanandana
84.74
एतैः कर्मगुणैर्लोके नामाग्नेः परिगीयते
हिरण्यरेता इति वै ऋषिभिर्विबुधैस्तथा
पृथिवी च तदा देवी ख्याता वसुमतीति वै
Etaih karmagunairloke namagneh parigiyate
Hiranyareta iti vai rishibhirvibudhaistatha
Prithivi cha tada devi khyata vasumatiti vai
84.75
स तु गर्भो महातेजा गाङ्गेयः पावकोद्भवः
दिव्यं शरवणं प्राप्य ववृधेऽद्भुतदर्शनः
Sa tu garbho mahateja gangeyah pavakodbhavah
Divyam sharavanam prapya vavridhedbhutadarshanah
84.76
ददृशुः कृत्तिकास्तं तु बालार्कसदृशद्युतिम्
जातस्नेहाश्च तं बालं पुपुषुः स्तन्यविस्रवैः
Dadrishuh krittikastam tu balarkasadrishadyutim
Jatasnehashcha tam balam pupushuh stanyavisravaih
84.77
ततः स कार्त्तिकेयत्वमवाप परमद्युतिः
स्कन्नत्वात्स्कन्दतां चापि गुहावासाद्गुहोऽभवत्
Tatah sa karttikeyatvamavapa paramadyutih
Skannatvatskandatam chapi guhavasadguhobhavat
84.78
एवं सुवर्णमुत्पन्नमपत्यं जातवेदसः
तत्र जाम्बूनदं श्रेष्ठं देवानामपि भूषणम्
Evam suvarnamutpannamapatyam jatavedasah
Tatra jambunadam shreshtham devanamapi bhushanam
84.79
ततःप्रभृति चाप्येतज्जातरूपमुदाहृतम्
यत्सुवर्णं स भगवानग्निरीशः प्रजापतिः
Tatahprabhriti chapyetajjatarupamudahritam
Yatsuvarnam sa bhagavanagnirishah prajapatih
84.80
पवित्राणां पवित्रं हि कनकं द्विजसत्तम
अग्नीषोमात्मकं चैव जातरूपमुदाहृतम्
Pavitranam pavitram hi kanakam dvijasattama
Agnishomatmakam chaiva jatarupamudahritam
84.81
रत्नानामुत्तमं रत्नं भूषणानां तथोत्तमम्
पवित्रं च पवित्राणां मङ्गलानां च मङ्गलम्
Ratnanamuttamam ratnam bhushananam tathottamam
Pavitram cha pavitranam mangalanam cha mangalam