Chapter 73

73.1

इन्द्र उवाच
जानन्यो गामपहरेद्विक्रीयाद्वार्थकारणात्
एतद्विज्ञातुमिच्छामि का नु तस्य गतिर्भवेत्

Indra uvacha
Jananyo gamapaharedvikriyadvarthakaranat
Etadvigyatumichchhami ka nu tasya gatirbhavet

ब्रह्मोवाच
भक्षार्थं विक्रयार्थं वा येऽपहारं हि कुर्वते
दानार्थं वा ब्राह्मणाय तत्रेदं श्रूयतां फलम्

Brahmovacha
Bhakshartham vikrayartham va yepaharam hi kurvate
Danartham va brahmanaya tatredam shruyatam phalam

विक्रयार्थं हि यो हिंस्याद्भक्षयेद्वा निरङ्कुशः
घातयानं हि पुरुषं येऽनुमन्येयुरर्थिनः

Vikrayartham hi yo hinsyadbhakshayedva nirankushah
Ghatayanam hi purusham yenumanyeyurarthinah

घातकः खादको वापि तथा यश्चानुमन्यते
यावन्ति तस्या लोमानि तावद्वर्षाणि मज्जति

Ghatakah khadako vapi tatha yashchanumanyate
Yavanti tasya lomani tavadvarshani majjati

ये दोषा यादृशाश्चैव द्विजयज्ञोपघातके
विक्रये चापहारे च ते दोषा वै स्मृताः प्रभो

Ye dosha yadrishashchaiva dvijayagyopaghatake
Vikraye chapahare cha te dosha vai smritah prabho

अपहृत्य तु यो गां वै ब्राह्मणाय प्रयच्छति
यावद्दाने फलं तस्यास्तावन्निरयमृच्छति

Apahritya tu yo gam vai brahmanaya prayachchhati
Yavaddane phalam tasyastavannirayamrichchhati

सुवर्णं दक्षिणामाहुर्गोप्रदाने महाद्युते
सुवर्णं परमं ह्युक्तं दक्षिणार्थमसंशयम्

Suvarnam dakshinamahurgopradane mahadyute
Suvarnam paramam hyuktam dakshinarthamasanshayam

गोप्रदानं तारयते सप्त पूर्वांस्तथा परान्
सुवर्णं दक्षिणां दत्त्वा तावद्द्विगुणमुच्यते

Gopradanam tarayate sapta purvanstatha paran
Suvarnam dakshinam dattva tavaddvigunamuchyate

सुवर्णं परमं दानं सुवर्णं दक्षिणा परा
सुवर्णं पावनं शक्र पावनानां परं स्मृतम्

Suvarnam paramam danam suvarnam dakshina para
Suvarnam pavanam shakra pavananam param smritam

कुलानां पावनं प्राहुर्जातरूपं शतक्रतो
एषा मे दक्षिणा प्रोक्ता समासेन महाद्युते

Kulanam pavanam prahurjatarupam shatakrato
Esha me dakshina prokta samasena mahadyute

भीष्म उवाच
एतत्पितामहेनोक्तमिन्द्राय भरतर्षभ
इन्द्रो दशरथायाह रामायाह पिता तथा

Bhishma uvacha
Etatpitamahenoktamindraya bharatarshabha
Indro dasharathayaha ramayaha pita tatha

राघवोऽपि प्रियभ्रात्रे लक्ष्मणाय यशस्विने
ऋषिभ्यो लक्ष्मणेनोक्तमरण्ये वसता विभो

Raghavopi priyabhratre lakshmanaya yashasvine
Rishibhyo lakshmanenoktamaranye vasata vibho

पारंपर्यागतं चेदमृषयः संशितव्रताः
दुर्धरं धारयामासू राजानश्चैव धार्मिकाः
उपाध्यायेन गदितं मम चेदं युधिष्ठिर

Paramparyagatam chedamrishayah sanshitavratah
Durdharam dharayamasu rajanashchaiva dharmikah
Upadhyayena gaditam mama chedam yudhishthira

य इदं ब्राह्मणो नित्यं वदेद्ब्राह्मणसंसदि
यज्ञेषु गोप्रदानेषु द्वयोरपि समागमे

Ya idam brahmano nityam vadedbrahmanasansadi
Yagyeshu gopradaneshu dvayorapi samagame

तस्य लोकाः किलाक्षय्या दैवतैः सह नित्यदा
इति ब्रह्मा स भगवानुवाच परमेश्वरः

Tasya lokah kilakshayya daivataih saha nityada
Iti brahma sa bhagavanuvacha parameshvarah